سورة يونس

Verse 90 of 109

10:90

وَ جاوَزْنا بِبَني إِسْرائيلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْياً وَ عَدْواً حَتَّى إِذا أَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ الَّذي آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائيلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمينَ

[سرانجام] بنى‌اسرائيل را از دريا (رود عظيم نيل) عبور داديم؛ و فرعون و لشكريانش از سرِ ظلم و تجاوز، به‌دنبال آن‌ها رفتند؛ تا زمانى‌كه غرقاب دامن او را گرفت، گفت: «ايمان آوردم كه هيچ معبودى جز كسى كه بنى‌اسرائيل به او ايمان آورده‌اند، وجود ندارد و من از مسلمين هستم».

And We made the children of Israel to pass through the sea, then Firon and his hosts followed them for oppression and tyranny; until when drowning overtook him, he said: I believe that there is no god but He in Whom the children of Israel believe and I am of those who submit.

અને અમોએ બની ઇસરાઇલને દરિયો પાર કરાવી દીધો પછી ફિરઔન તથા તેના લશ્કરોએ અત્યાચાર અને ઝૂલ્મ કરવાના હેતુથી તેમનો પીછો કર્યો, એટલે સુધી કે તે ડૂબવા લાગ્યો ત્યારે બોલી ઉઠ્યો કે હું ઇમાન લાવ્યો કે કોઇ માઅબૂદ નથી સિવાય તેના કે જેના પર બની ઇસરાઇલ ઇમાન લાવ્યા છે અને હું ઇતાઅત ગુઝારોમાંથી છું.

#1 بنی‌اسرائیل را از دریا رود عظیم نیل) عبور دادیم؛ و فرعون و لشکریانش از سرِ ظلم و تجاوز، به‌دنبال آن‌ها رفتند We made the Children of Israel cross the sea, and Pharaoh and his troops pursued them in oppression and transgression બની ઇસરાઈલને દરિયા (નીલ નદી) થી પાર કરાવ્યા; અને ફિરઓન અને તેના લશ્કરોએ ઝુલ્મ અને અતિક્રમણથી તેમનો પીછો કર્યો

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ وَ جاوَزْنا بِبَنِی إِسْرائِیلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْیاً وَ عَدْواً إِلَی قَوْلِهِ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَإِنَّ بَنِی إِسْرَائِیلَ قَالُوا یَا مُوسَی (علیه السلام) ادْعُ اللَّهَ أَنْ یَجْعَلَ لَنَا مِمَّا نَحْنُ فِیهِ فَرَجاً فَدَعَا فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَیْهِ أَنْ أَسْرِ بِهِمْ قَالَ یَا رَبِّ الْبَحْرُ أَمَامَهُمْ قَالَ امْضِ فَإِنِّی آمُرُهُ أَنْ یعطیک {یُطِیعَکَ} وَ یَنْفَرِجَ لَکَ فَخَرَجَ مُوسَی (علیه السلام) بِبَنِی إِسْرَائِیلَ وَ اتَّبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ حَتَّی إِذَا کَادَ أَنْ یَلْحَقَهُمْ وَ نَظَرُوا إِلَیْهِ قَدْ أَظَلَّهُمْ قَالَ مُوسَی (علیه السلام) لِلْبَحْرِ انْفَرِجْ لِی قَالَ مَا کُنْتُ لِأَفْعَلَ وَ قَالَ بَنُوإِسْرَائِیلَ لِمُوسَی (علیه السلام) غَرَرْتَنَا وَ أَهْلَکْتَنَا فَلَیْتَکَ تَرَکْتَنَا یَسْتَعْبِدُنَا آلُ فِرْعَوْنَ وَ لَمْ نَخْرُجِ الْآنَ نُقْتَلْ قَتْلَهًًْ قالَ کَلَّا إِنَّ مَعِی رَبِّی سَیَهْدِینِ وَ اشْتَدَّ عَلَی مُوسَی (علیه السلام) مَا کَانَ یَصْنَعُ بِهِ عَامَّهًُْ قَوْمِهِ وَ قَالُوا یَا مُوسَی (علیه السلام) إِنَّا لَمُدْرَکُونَ زَعَمْتَ أَنَّ الْبَحْرَ یَنْفَرِجُ لَنَا حَتَّی نَمْضِیَ وَ نَذْهَبَ وَ قَدْ رَهِقَنَا فِرْعَوْنُ وَ قَوْمُهُ هُمْ هَؤُلَاءِ نَرَاهُمْ قَدْ دَنَوْا مِنَّا فَدَعَا مُوسَی (علیه السلام) رَبَّهُ فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَیْهِ أَنِ اضْرِبْ بِعَصاکَ الْبَحْرَ فَضَرَبَهُ فَانْفَلَقَ الْبَحْرُ فَمَضَی مُوسَی (علیه السلام) وَ أَصْحَابُهُ حَتَّی قَطَعُوا الْبَحْرَ وَ أَدْرَکَهُمْ آلُ فِرْعَوْنَ فَلَمَّا نَزَلُوا إِلَی الْبَحْرِ قَالُوا لِفِرْعَوْنَ مَا تَعْجَبُ مِمَّا تَرَی قَالَ أَنَا فَعَلْتُ فَمُرُّوا وَ امْضُوا فِیهِ فَلَمَّا تَوَسَّطَ فِرْعَوْنُ وَ مَنْ مَعَهُ أَمَرَ اللَّهُ الْبَحْرَ فَأَطْبَقَ عَلَیْهِمْ فَغَرَّقَهُمْ أَجْمَعِینَ فَلَمَّا أَدْرَکَ فِرْعَوْنَ الْغَرَقُ قَالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ یَقُولُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ یَقُولُ کُنْتَ مِنَ الْعَاصِینَ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ قَالَ إِنَّ قَوْمَ فِرْعَوْنَ ذَهَبُوا أَجْمَعِینَ فِی الْبَحْرِ فَلَمْ یُرَ مِنْهُمْ أَحَدٌ هَوَوْا فِی الْبَحْرِ إِلَی النَّارِ وَ أَمَّا فِرْعَوْنُ فَنَبَذَهُ اللَّهُ وَحْدَهُ فَأَلْقَاهُ بِالسَّاحِلِ لِیَنْظُرُوا إِلَیْهِ وَ لِیَعْرِفُوهُ لِیَکُونَ لِمَنْ خَلْفَهُ آیَهًًْ وَ لِئَلَّا یَشُکَّ أَحَدٌ فِی هَلَاکِهِ وَ إِنَّهُمْ کَانُوا اتَّخَذُوهُ رَبّاً فَأَرَاهُمُ اللَّهُ إِیَّاهُ جِیفَهًًْ مُلْقَاهًًْ بِالسَّاحِلِ لِیَکُونَ لِمَنْ خَلْفَهُ عِبْرَهًًْ وَ عِظَهًًْ یَقُولُ اللَّهُ وَ إِنَّ کَثِیراً مِنَ النَّاسِ عَنْ آیاتِنا لَغافِلُونَ.

امام باقر (علیه السلام)- وَ جاوَزْنا بِبَنی إِسْرائیلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْیاً وَ عَدْواً حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ الَّذی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمینَ بنی‌اسرائیل به موسی (علیه السلام) گفتند: «ای موسی (علیه السلام) از خدا بخواه که ما را از این وضعیّتی که در آن هستیم، برهاند و فَرَجی حاصل کند». موسی (علیه السلام) دعا کرد و خداوند متعال به او وحی فرمود: «شبانه آنان را از مصر بیرون ببر». موسی (علیه السلام) گفت: «خدایا! دریا پیش روی آن‌هاست». خداوند فرمود: «حرکت کن! من به دریا دستور می‌دهم که مطیع تو باشد و برای تو باز شود». موسی (علیه السلام)، بنی‌اسرائیل را از سرزمین مصر بیرون برد و فرعون، آنان را تعقیب کرد و نزدیک بود به آنان برسد. بنی‌اسرائیل فرعون و لشکرش را می‌دیدند که بر آنان سایه افکنده‌اند. موسی (علیه السلام) خطاب به دریا فرمود: «بر من گشوده شو»! دریا گفت: «من آن نیستم که بتوانم چنین کنم»! بنی‌اسرائیل به موسی (علیه السلام) گفتند: «ما را فریب داده و در هلاکت انداختی! ای کاش ما را به حال خودمان وا می‌گذاشتی و فرعونیان به بردگیمان می‌گرفتند و از شهر مصر بیرون نمی‌آمدیم تا این‌چنین کشته شویم»! موسی (علیه السلام) فرمود: «هرگز چنین نخواهد شد؛ زیرا که پروردگار با من است و مرا هدایت خواهد کرد. ( شعراء/۶۲ ) کارها و رفتاری که اکثر افراد قوم موسی (علیه السلام) انجام می‌دادند بر او بسیار گران آمد. به او می‌گفتند: «ای موسی (علیه السلام)! فرعونیان دارند به ما می‌رسند و تو می‌پنداشتی دریا بر ما گشوده می‌شود و به راهمان ادامه می‌دهیم و پیش می‌رویم؟ نزدیک است فرعون و اصحابش به ما برسند و ما را بگیرند. ما آن‌ها را می‌بینیم». موسی (علیه السلام) با پروردگار خود به راز و نیاز پرداخت و خداوند به او وحی کرد: عصایت را به دریا بزن! ( شعراء/۶۳ ) موسی (علیه السلام) عصایش را به دریا زد و دریا شکافته شد و موسی (علیه السلام) و همراهان حرکت کردند و از دریا گذشتند و فرعونیان از راه رسیدند. وقتی چشمشان به دریا افتاد، به فرعون گفتند: «از آنچه می‌بینی در شگفت نمی‌شوی»؟ [فرعون] در جواب گفت: «گشوده‌شدن دریا، کار من است». فرعونیان، حرکت کرده و به درون دریا رفتند و چون به وسط دریا رسیدند، خداوند به دریا فرمان داد و دریا به هم آمد، و همه‌ی فرعونیان را غرق کرد. آن هنگام که فرعون در آستانه غرق‌شدن قرار گرفت چنین گفت: قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ و خداوند [در جواب او] می‌فرماید: آلآنَ وَقَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَکُنتَ مِنَ المُفْسِدِینَ؛ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ ءَایَةً؛ تمامی فرعونیان در دریا غرق گشتند و دیگر هیچ‌کسی آنان را ندید. فرعونیان از دریا به جهنّم سقوط کردند. خداوند، فقط بدن فرعون را بیرون کشید و به ساحل افکند تا مردم او را ببینند و بشناسند و برای آیندگان، مایه‌ی عبرتی باشد و هیچ‌کس در هلاک‌شدن او تردید نکند؛ چراکه مردم، فرعون را خدا می‌پنداشتند. از همین روی، خداوند او را به صورت لاشه‌ای افتاده بر ساحل، به مردم نمایاند تا مایه‌ی پند و عبرت‌پذیری نسل‌های بعد باشد و خداوند می‌فرماید: وَ إِنَّ کَثِیرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ ءَایَاتِنَا لَغَافِلُون.

Imam Baqir (peace be upon him): وَ جاوَزْنا بِبَنی إِسْرائیلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْیاً وَ عَدْواً حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ الَّذی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمینَ [And We made the children of Israel to pass through the sea, then Firʿawn and his hosts followed them out of oppression and tyranny, until when drowning overtook him he said: I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit]. The children of Israel said to Musa (peace be upon him): "O Musa (peace be upon him)! Ask Allah to deliver us from this state we are in and to grant us relief." Musa (peace be upon him) prayed, and Allah the Exalted revealed to him: "Take them out of Egypt by night." Musa (peace be upon him) said: "O my Lord! The sea is before them." Allah said: "Go forward! I shall command the sea to obey you and to open up for you." Musa (peace be upon him) led the children of Israel out of the land of Egypt, and Firʿawn pursued them and was about to overtake them. The children of Israel saw Firʿawn and his army casting their shadow over them. Musa (peace be upon him) addressed the sea and said: "Open up for me!" The sea said: "I am not one to do that!" The children of Israel said to Musa (peace be upon him): "You have deceived us and cast us into destruction! Would that you had left us as we were, and the people of Firʿawn had taken us as slaves, and we had not come out of the city of Egypt to be killed in this way!" Musa (peace be upon him) said: "Never shall it be so, for my Lord is with me and He will guide me." (Shu'ara/62) The deeds and behaviour that most of the people of Musa's (peace be upon him) folk were showing grieved him greatly. They were saying to him: "O Musa (peace be upon him)! The people of Firʿawn are about to catch us, and you supposed that the sea would open up for us and that we would continue on our way and go forward? Firʿawn and his companions are close to reaching us and seizing us. We can see them!" Musa (peace be upon him) turned in intimate prayer to his Lord, and Allah revealed to him: Strike the sea with your staff! (Shu'ara/63) Musa (peace be upon him) struck the sea with his staff, and the sea was cleft, and Musa (peace be upon him) and his companions moved on and crossed the sea. The people of Firʿawn arrived, and when their eyes fell on the sea they said to Firʿawn: "Are you not amazed at what you see?" [Firʿawn] answered: "The opening of the sea is my doing." The people of Firʿawn moved on and entered the sea, and when they had reached the middle of the sea, Allah commanded the sea and it closed over them, and drowned all the people of Firʿawn. When Firʿawn was on the point of drowning he said: قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ [He said: I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit], and Allah [in reply to him] says: آلآنَ وَقَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَکُنتَ مِنَ المُفْسِدِینَ؛ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ ءَایَةً [Now! And you disobeyed before and were of the corrupters; so this day We shall deliver you with your body, that you may be a sign to those who come after you]. All the people of Firʿawn drowned in the sea, and no one saw them again. The people of Firʿawn fell from the sea into hell. Allah brought out only the body of Firʿawn and cast it upon the shore so that the people would see him and recognise him, and so that he would be a lesson for later generations, and so that no one would doubt his destruction — for the people used to imagine Firʿawn was a god. For this reason, Allah showed him to the people as a corpse cast upon the shore, so that he would be a source of admonition and warning for generations to come. And Allah says: وَ إِنَّ کَثِیرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ ءَایَاتِنَا لَغَافِلُون [And indeed most people are heedless of Our signs].

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): وَ جاوَزْنا بِبَنی إِسْرائیلَ الْبَحْرَ فَأَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ بَغْیاً وَ عَدْواً حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ الَّذی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمینَ [અને અમે બની ઇસરાઈલને દરિયો પાર કરાવ્યો, પછી ફિરઔન અને તેના લશ્કરે ઝુલ્મ અને અતિરેકથી તેમનો પીછો કર્યો, જ્યાં સુધી કે જ્યારે ડૂબવાનું તેને ઘેરી લીધું, તેણે કહ્યું: હું ઈમાન લાવ્યો કે તેના સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંનો છું]. બની ઇસરાઈલે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "ઓ મૂસા (અલયહિસ્સલામ)! અલ્લાહથી માંગો કે અમને આ પરિસ્થિતિમાંથી કે જેમાં અમે છીએ, છોડાવે અને રાહત આપે." મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ દુઆ કરી, અને અલ્લાહ તઆલાએ તેમના પર વહી નાઝિલ કરી: "રાત્રે તેઓને મિસરથી બહાર લઈ જાઓ." મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "ઓ ખુદા! દરિયો તેમની આગળ છે." અલ્લાહે કહ્યું: "આગળ વધો! હું દરિયાને હુકમ આપીશ કે તમારી આજ્ઞા માને અને તમારા માટે ખુલી જાય." મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ બની ઇસરાઈલને મિસરની ધરતીથી બહાર કાઢ્યા, અને ફિરઔને તેમનો પીછો કર્યો અને લગભગ તેમને પકડવાની અણી પર હતો. બની ઇસરાઈલ ફિરઔન અને તેના લશ્કરને જોતા હતા કે તેઓ પર છાંય પાડી રહ્યા છે. મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ દરિયાને સંબોધીને કહ્યું: "મારા માટે ખુલી જા!" દરિયાએ કહ્યું: "હું એવો નથી કે આમ કરી શકું!" બની ઇસરાઈલે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "તમે અમને ધોખો આપ્યો અને હલાકતમાં નાખ્યા! કાશ તમે અમને અમારા હાલ પર છોડી દેત, અને ફિરઔનીઓ અમને ગુલામ બનાવી લેત, અને અમે મિસર શહેરમાંથી બહાર ન નીકળત કે આ રીતે માર્યા જઈએ!" મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "કદી આવું નહીં થાય; કારણ કે મારો પરવરદિગાર મારી સાથે છે અને તે મને હિદાયત આપશે." (શુઅરા/૬૨) મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની કૌમના ઘણા લોકોના કાર્યો અને વર્તન તેમના પર ખૂબ ભારે પડ્યાં. તેઓ તેમને કહેતા હતા: "ઓ મૂસા (અલયહિસ્સલામ)! ફિરઔનીઓ અમને પકડવા આવી રહ્યા છે, અને તમે વિચાર્યું કે દરિયો અમારા માટે ખુલી જશે અને અમે અમારા માર્ગે આગળ વધીશું? ફિરઔન અને તેના સાથીઓ અમને પકડવાની અણી પર છે. અમે તેમને જોઈએ છીએ." મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના પરવરદિગાર સાથે રાઝ-ઓ-નિયાઝ કરી, અને અલ્લાહે તેમના પર વહી નાઝિલ કરી: તમારી લાકડી દરિયા પર મારો! (શુઅરા/૬૩) મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાની લાકડી દરિયા પર મારી અને દરિયો ફાટી ગયો, અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના સાથીઓ આગળ વધ્યા અને દરિયો પાર કરી ગયા, અને ફિરઔનીઓ પહોંચી ગયા. જ્યારે તેમની નજર દરિયા પર પડી, ત્યારે તેઓએ ફિરઔનને કહ્યું: "જે તું જુએ છે તેનાથી તું આશ્ચર્યચકિત નથી થતો?" [ફિરઔને] જવાબમાં કહ્યું: "દરિયાનું ખુલવું, મારું કામ છે." ફિરઔનીઓ ચાલ્યા અને દરિયાની અંદર ગયા, અને જ્યારે તેઓ દરિયાની વચ્ચે પહોંચ્યા, ત્યારે અલ્લાહે દરિયાને હુકમ કર્યો અને દરિયો બંધ થઈ ગયો, અને બધા ફિરઔનીઓને ડુબાડી દીધા. જે વખતે ફિરઔન ડૂબવાની અણી પર હતો ત્યારે તેણે આ પ્રમાણે કહ્યું: قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ [તેણે કહ્યું: હું ઈમાન લાવ્યો કે તેના સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંનો છું], અને અલ્લાહ [તેના જવાબમાં] ફરમાવે છે: آلآنَ وَقَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَکُنتَ مِنَ المُفْسِدِینَ؛ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ ءَایَةً [હવે! અને તું આ પહેલાં નાફરમાની કરી ચૂક્યો છે અને ફસાદ કરનારાઓમાંનો હતો; તો આજે અમે તારા શરીરને બચાવીશું, જેથી તું તારા પછી આવનારાઓ માટે નિશાની બને]. તમામ ફિરઔનીઓ દરિયામાં ડૂબી ગયા અને હવે કોઈએ તેમને જોયા નહીં. ફિરઔનીઓ દરિયામાંથી જહન્નમમાં પડ્યા. અલ્લાહે માત્ર ફિરઔનનું શરીર બહાર કાઢ્યું અને કિનારે ફેંક્યું જેથી લોકો તેને જુએ અને ઓળખે અને આવનારી પેઢીઓ માટે ઇબરતનું કારણ બને અને કોઈ તેની હલાકતમાં શંકા ન કરે; કારણ કે લોકો ફિરઔનને ખુદા માનતા હતા. આ જ કારણથી, અલ્લાહે તેને કિનારે પડેલી લાશના રૂપમાં લોકોને દેખાડ્યો, જેથી પછીની પેઢીઓ માટે નસીહત અને ઇબરતનું કારણ બને, અને અલ્લાહ ફરમાવે છે: وَ إِنَّ کَثِیرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ ءَایَاتِنَا لَغَافِلُون [અને ખરેખર ઘણા લોકો અમારી નિશાનીઓથી ગાફિલ છે].

#2 بنی‌اسرائیل را از دریا رود عظیم نیل) عبور دادیم؛ و فرعون و لشکریانش از سرِ ظلم و تجاوز، به‌دنبال آن‌ها رفتند We made the Children of Israel cross the sea, and Pharaoh and his troops pursued them in oppression and transgression બની ઇસરાઈલને દરિયા (નીલ નદી) થી પાર કરાવ્યા; અને ફિરઓન અને તેના લશ્કરોએ ઝુલ્મ અને અતિક્રમણથી તેમનો પીછો કર્યો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

وَ دَخَلَ مُوسَی (علیه السلام) وَ أَصْحَابُهُ الْبَحْرَ وَ کَانَ أَصْحَابُهُ اثْنَیْ عَشَرَ سِبْطاً فَضَرَبَ اللَّهُ لَهُمْ فِی الْبَحْرِ اثْنَیْ عَشَرَ طَرِیقاً فَأَخَذَ کُلُّ سِبْطٍ فِی طَرِیقٍ وَ کَانَ الْمَاءُ قَدِ ارْتَفَعَ عَلَی رُءُوسِهِمْ مِثْلَ الْجِبَالِ فَجَزِعَتِ الْفِرْقَهًُْ الَّتِی کَانَتْ مَعَ مُوسَی (علیه السلام) فِی طَرِیقِهِ فَقَالُوا یَا مُوسَی (علیه السلام) أَیْنَ إِخْوَانُنَا فَقَالَ لَهُمْ مَعَکُمْ فِی الْبَحْرِ فَلَمْ یُصَدِّقُوهُ فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَحْرَ فَصَارَتْ طَاقَاتٍ حَتَّی کَانَ یَنْظُرُ بَعْضُهُمْ إِلَی بَعْضٍ وَ یَتَحَدَّثُونَ وَ أَقْبَلَ فِرْعَوْنُ وَ جُنُودُهُ فَلَمَّا انْتَهَی إِلَی الْبَحْرِ قَالَ لِأَصْحَابِهِ أَ لَا تَعْلَمُونَ أَنِّی رَبُّکُمُ الْأَعْلَی قَدْ فُرِّجَ لِیَ الْبَحْرُ فَلَمْ یَجْسُرْ أَحَدٌ أَنْ یَدْخُلَ الْبَحْرَ وَ امْتَنَعَتِ الْخَیْلُ مِنْهُ لِهَوْلِ الْمَاءِ فَتَقَحَّمَ فِرْعَوْنُ حَتَّی جَاءَ إِلَی سَاحِلِ الْبَحْرِ فَقَالَ لَهُ مُنَجِّمُهُ لَا تَدْخُلِ الْبَحْرَ وَ عَارِضْهُ فَلَمْ یَقْبَلْ مِنْهُ وَ أَقْبَلَ عَلَی فَرَسٍ حِصَانٍ فَامْتَنَعَ الْفَرَسُ أَنْ یَدْخُلَ الْمَاءَ فَعَطَفَ عَلَیْهِ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) وَ هُوَ عَلَی مَادِیَانَهًٍْ فَتَقَدَّمَهُ وَ دَخَلَ فَنَظَرَ الْفَرَسُ إِلَی الرَّمَکَهًِْ فَطَلَبَهَا وَ دَخَلَ الْبَحْرَ وَ اقْتَحَمَ أَصْحَابُهُ خَلْفَهُ فَلَمَّا دَخَلُوا کُلُّهُمْ حَتَّی کَانَ آخِرُ مَنْ دَخَلَ مِنْ أَصْحَابِهِ وَ آخِرُ مَنْ خَرَجَ مِنْ أَصْحَابِ مُوسَی (علیه السلام) أَمَرَ اللَّهُ الرِّیَاحَ فَضَرَبَتِ الْبَحْرَ بَعْضَهُ بِبَعْضٍ فَأَقْبَلَ الْمَاءُ یَقَعُ عَلَیْهِمْ مِثْلَ الْجِبَالِ فَقَالَ فِرْعَوْنُ عِنْدَ ذَلِکَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَأَخَذَ جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) کَفّاً مِنْ حَمْأَهًٍْ فَدَسَّهَا فِی فِیهِ ثُمَّ قَالَ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ.

امام صادق (علیه السلام)- موسی (علیه السلام) و یارانش داخل رود نیل شدند و چون یاران او دوازده قبیله بودند، خداوند دوازده راه برای آن‌ها در نیل باز نمود و هر قبیله از راهی وارد نیل شدند. چون آب همچون کوه‌هایی بالای سرهایشان قرار گرفته بود آن قبیله‌ای که همراه موسی (علیه السلام) بودند، ابراز ناراحتی کرده و گفتند: «ای موسی! برادران ما چه شدند»؟ موسی (علیه السلام) گفت: «آن‌ها با شما در [حال عبور از] نیل هستند». ولی آن‌ها باور نکردند. به همین‌خاطر خداوند به نیل امر فرمود و دیوارهای آب، شفّاف شدند؛ به‌گونه‌ای که هر قبیله، دیگری را مشاهده می‌کرد و با یکدیگر سخن می‌گفتند. در همان حال، فرعون و سپاهیانش به کنار نیل رسیدند و فرعون به یارانش گفت: «آیا نمی‌دانید که من پروردگار برتر شما هستم؟ [ببینید که] دریا برای من شکافته شده است»! [امّا] کسی جرأت واردشدن به نیل را نداشت. اسب فرعون نیز از ترس آب، از راه رفتن باز ایستاد؛ ولی فرعون با سختی حرکت کرده و خود را به ساحل نیل رسانید. در این‌هنگام طالع‌بین فرعون به او گفت: «وارد نیل نشو و از این کار بگذر»! ولی فرعون قبول نکرد و سوار بر اسب نری شد؛ امّا این اسب هم از رفتن به داخل آب امتناع کرد. جبرئیل که سوار بر اسب مادّه‌ای بود، در جلوی اسب فرعون، وارد آب شد. اسبِ فرعون که نگاهش به اسب ماده افتاد به‌دنبال آن حرکت کرد و داخل نیل شد و یاران فرعون نیز به سختی پشت سر آن حرکت کردند. زمانی‌که همه‌ی آن‌ها وارد نیل شدند و آخرین نفر از آن‌ها همزمان با خروج آخرین نفر از یاران موسی (علیه السلام) وارد نیل گردید، خدا به بادها دستور وزیدن داد و آب‌ها به هم متّصل شدند و همچون کوه‌هایی بر سر آن‌ها فرو ریختند. در این‌هنگام فرعون گفت: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ المُسْلِمِینَ» ولی جبرئیل مشتی از گِل و لای برداشته و داخل دهان فرعون کرد و گفت: آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ المُفْسِدِینَ.

Imam Sadiq (peace be upon him): Musa (peace be upon him) and his companions entered the river Nile, and since his companions were twelve tribes, Allah opened twelve paths for them in the Nile, and each tribe entered the Nile by one path. Since the water stood above their heads like mountains, the tribe that was with Musa (peace be upon him) expressed distress and said, "O Musa! What has become of our brothers?" Musa (peace be upon him) said, "They are with you [crossing] the Nile." But they did not believe it. Therefore Allah commanded the Nile and the walls of water became transparent, so that each tribe could see the others and they spoke with one another. At that same moment, Firon and his troops arrived at the edge of the Nile, and Firon said to his companions, "Do you not know that I am your supreme lord? [See how] the sea has been split open for me!" [But] no one had the courage to enter the Nile. Firon's horse also, from fear of the water, halted from advancing; but Firon moved on with difficulty and brought himself to the shore of the Nile. At this point Firon's astrologer said to him, "Do not enter the Nile, and give up this act!" But Firon did not accept and mounted a male horse; yet this horse too refused to go into the water. Jibra'il, who was mounted on a female horse, went into the water in front of Firon's horse. Firon's horse, when its gaze fell upon the female horse, moved after it and entered the Nile, and Firon's companions likewise moved with difficulty behind it. When all of them had entered the Nile, and the last one of them entered the Nile at the same moment as the last one of Musa's (peace be upon him) companions came out, Allah ordered the winds to blow, and the waters joined together and came crashing down upon them like mountains. At this moment Firon said: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ المُسْلِمِینَ [I believe that there is no god but He in Whom the children of Israel believe, and I am of those who submit]. But Jibra'il took a handful of mud and mire and put it into Firon's mouth and said: آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ المُفْسِدِینَ [Now! And indeed you disobeyed before and you were of the corrupters].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મૂસા (અલયહિસ્સલામ) અને તેમના સાથીઓ નીલ નદીમાં દાખલ થયા, અને તેમના સાથીઓ બાર કબીલા હતા, તેથી અલ્લાહે તેમના માટે નીલમાં બાર રસ્તા ખોલ્યા અને દરેક કબીલો એક રસ્તેથી નીલમાં દાખલ થયો. પાણી પહાડોની જેમ તેમના માથાં ઉપર ઊભું હતું, તેથી જે કબીલો મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે હતો તેમણે નારાજગી વ્યક્ત કરીને કહ્યું: "હે મૂસા! અમારા ભાઈઓનું શું થયું?" મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "તેઓ તમારી સાથે નીલ [પાર કરવામાં] છે." પરંતુ તેમણે વિશ્વાસ ન કર્યો. તેથી અલ્લાહે નીલને હુકમ કર્યો અને પાણીની દીવાલો પારદર્શી થઈ ગઈ; એટલી હદે કે દરેક કબીલો બીજાને જોઈ શકતો હતો અને એકબીજા સાથે વાત કરતા હતા. તે જ સમયે ફિરઓન અને તેની સેના નીલ કિનારે પહોંચી, અને ફિરઓને પોતાના સાથીઓને કહ્યું: "શું તમે નથી જાણતા કે હું તમારો સર્વોચ્ચ પ્રભુ છું? [જુઓ કે] દરિયો મારા માટે ચીરાઈ ગયો છે!" [પરંતુ] કોઈની હિંમત ન હતી કે નીલમાં પ્રવેશે. ફિરઓનનો ઘોડો પણ પાણીના ડરથી ચાલવાથી અટકી ગયો; પરંતુ ફિરઓન મુશ્કેલીથી ચાલીને પોતાને નીલ કિનારે લઈ આવ્યો. તે વખતે ફિરઓનના જ્યોતિષીએ તેને કહ્યું: "નીલમાં પ્રવેશશો નહીં અને આ કામ છોડી દો!" પરંતુ ફિરઓને ન માન્યું અને એક નર ઘોડા પર સવાર થયો; પરંતુ આ ઘોડો પણ પાણીમાં જવાથી ઇનકાર કરી ગયો. જિબ્રઈલ, જે એક માદા ઘોડી પર સવાર હતા, ફિરઓનના ઘોડાની આગળ પાણીમાં દાખલ થયા. ફિરઓનનો ઘોડો જેની નજર માદા ઘોડી પર પડી, તેની પાછળ ચાલ્યો અને નીલમાં દાખલ થયો, અને ફિરઓનના સાથીઓ પણ મુશ્કેલીથી તેની પાછળ ચાલ્યા. જ્યારે તેઓ બધા નીલમાં દાખલ થઈ ગયા અને તેમનો છેલ્લો વ્યક્તિ મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ના સાથીઓમાંથી છેલ્લા વ્યક્તિના બહાર નીકળવાની સાથે જ નીલમાં દાખલ થયો, ત્યારે અલ્લાહે પવનોને ફૂંકવાનો હુકમ આપ્યો અને પાણી એકબીજા સાથે જોડાઈ ગયું અને પહાડોની જેમ તેમના પર તૂટી પડ્યું. આ સમયે ફિરઓને કહ્યું: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ المُسْلِمِینَ [હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે અને હું આજ્ઞાધીનોમાંથી છું]. પરંતુ જિબ્રઈલે એક મુઠ્ઠી કાદવ-કીચડ ઉઠાવીને ફિરઓનના મોંમાં નાખ્યો અને કહ્યું: آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ المُفْسِدِینَ [હવે! અને ખરેખર તેં પહેલાં નાફરમાની કરી હતી અને તું ફસાદ કરનારાઓમાંથી હતો].

#3 تا زمانی‌که غرقاب دامن او را گرفت، گفت: «ایمان آوردم که هیچ معبودی جز کسی که بنی‌اسرائیل به او ایمان آورده اند، وجود ندا… Until, when drowning overtook him, he said: 'I believe that there is no deity except the One in whom the Children of Israel believe, and I am among those who submit' જ્યાં સુધી ડૂબવાએ તેને ઘેરી લીધો, ત્યારે કહ્યું: 'હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું'

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ إِبْرَاهِیمَ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ الْهَمْدَانِی قُلْتُ لِلرِّضَا (علیه السلام) لِأَیِّ عِلَّهًٍْ أَغْرَقَ اللَّهُ فِرْعَوْنَ وَ قَدْ آمَنَ بِهِ وَ أَقَرَّ بِتَوْحِیدِهِ قَالَ لِأَنَّهُ آمَنَ عِنْدَ رُؤْیَهًِْ الْبَأْسِ وَ الْإِیمَانُ عِنْدَ رُؤْیَهًِْ الْبَأْسِ غَیْرُ مَقْبُولٍ وَ ذَلِکَ حُکْمُ اللَّهِ تَعَالَی ذِکْرُهُ فِی السَّلَفِ وَ الْخَلَفِ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فَلَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا قالُوا آمَنَّا بِاللهِ وَحْدَهُ وَ کَفَرْنا بِما کُنَّا بِهِ مُشْرِکِینَ فَلَمْ یَکُ یَنْفَعُهُمْ إِیمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا وَ قَالَ عَزَّوَجَلَّ یَوْمَ یَأْتِی بَعْضُ آیاتِ رَبِّکَ لا یَنْفَعُ نَفْساً إِیمانُها لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ کَسَبَتْ فِی إِیمانِها خَیْراً وَ هَکَذَا فِرْعَوْنُ لَمَّا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَقِیلَ لَهُ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً وَ قَدْ کَانَ فِرْعَوْنُ مِنْ قَرْنِهِ إِلَی قَدَمِهِ فِی الْحَدِیدِ قَدْ لَبِسَهُ عَلَی بَدَنِهِ فَلَمَّا غَرِقَ أَلْقَاهُ اللَّهُ تَعَالَی عَلَی نَجْوَهًٍْ مِنَ الْأَرْضِ بِبَدَنِهِ لِیَکُونَ لِمَنْ بَعْدَهُ عَلَامَهًًْ فَیَرَوْنَهُ مَعَ تَثَقُّلِهِ بِالْحَدِیدِ عَلَی مُرْتَفِعٍ مِنَ الْأَرْضِ وَ سَبِیلُ الثَّقِیلِ أَنْ یَرْسُبَ وَ لَا یَرْتَفِعَ فَکَانَ ذَلِکَ آیَهًًْ وَ عَلَامَهًًْ وَ لِعِلَّهًٍْ أُخْرَی أَغْرَقَهُ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ هِیَ أَنَّهُ اسْتَغَاثَ بِمُوسَی (علیه السلام) لَمَّا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ وَ لَمْ یَسْتَغِثْ بِاللَّهِ فَأَوْحَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَیْهِ یَا مُوسَی (علیه السلام) لَمْ تُغِثْ فِرْعَوْنَ لِأَنَّکَ لَمْ تَخْلُقْهُ وَ لَوِ اسْتَغَاثَ بِی لَأَغَثْتُهُ.

امام رضا (علیه السلام)- ابراهیم‌بن‌محمّد همدانی گوید: به ابوالحسن، امام رضا (علیه السلام) عرض کردم: «چرا خداوند متعال فرعون را غرق نمود درحالی‌که به او ایمان آورده و به وحدانیّت خداوند اعتراف نموده بود»؟! امام (علیه السلام) فرمود: «فرعون، وقتی ایمان آورد که قدرت [عذاب] را دید و چنین ایمانی پذیرفته نیست و این حکم خداوند درباره‌ی گذشتگان و آیندگان است. خداوند متعال فرموده است: هنگامی‌که عذاب [شدید] ما را دیدند گفتند: «هم‌اکنون به خداوند یگانه ایمان آوردیم و به معبودهایی که همتای او می‌شمردیم کافر شدیم»! امّا هنگامی‌که عذاب ما را مشاهده کردند، ایمانشان برای آن‌ها سودی نداشت»!. ( غافر/۸۵۸۴ ) و نیز فرمود: امّا آن روز که بعضی از آیات پروردگارت تحقّق پذیرد، ایمان‌آوردن افرادی که قبلًا ایمان نیاورده‌اند، یا در ایمانشان عمل نیکی انجام نداده‌اند، سودی به حالشان نخواهد داشت! (انعام/ ۱۵۸) و همچنین درباره‌ی فرعون فرمود: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَأَنَاْ مِنَ المُسْلِمِینَ و به فرعون گفته شد: آلآنَ وَقَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنتَ مِنَ المُفْسِدِینَ، فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً و فرعون، سر تا پا مسلّح بود و حتّی لباسی از آهن به تن داشت. زمانی‌که غرق شد، خداوند بدن او را در زمین بلندی افکند تا برای آیندگان، پند و اندرز باشد و مردم ببینند با وجود اینکه لباسی آهنین و سنگین به تن داشته در این مکان بلند افتاده است؛ زیرا براساس عادت با چنین لباس سنگینی می‌بایست در آب فرو می‌رفت نه اینکه از آب بالا بیاید و بر روی تپه بیفتد و همین، خود، نشانه و آیتی بود. خداوند متعال به دلیل دیگری نیز فرعون را غرق کرد و آن اینکه چون بر آستانه‌ی غرق‌شدن رسید، از موسی (علیه السلام) درخواست کمک کرد و از خدا کمک نخواست و خداوند به او وحی کرد: «ای موسی (علیه السلام)! تو به فریاد فرعون نرسیدی؛ زیرا تو او را نیافریده‌ای. اگر از من درخواست کمک می‌کرد، البتّه به فریادش می‌رسیدم»»!

Imam Rida (peace be upon him): Ibrahim ibn Muhammad al-Hamdani said: I said to Abu'l-Hasan, Imam Rida (peace be upon him), "Why did Allah the Exalted drown Firawn while he had believed in Him and confessed His oneness?" The Imam (peace be upon him) said: "Firawn believed only when he saw the power [of the punishment], and such belief is not accepted; and this is the ruling of Allah concerning those who came before and those who come after. Allah the Exalted has said: 'But when they saw Our [severe] punishment, they said: "Now we believe in Allah alone, and we disbelieve in the partners we used to associate with Him"! But their belief was of no benefit to them once they had seen Our punishment' (Ghafir 84–85). And He also said: 'On the day when some of the signs of your Lord come to pass, the belief of a soul that had not believed before, or had earned no good through its belief, will be of no benefit to it' (An'am 158). And likewise, concerning Firawn, He said: حَتَّى إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ [Until when drowning overtook him, he said: 'I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit'], and it was said to Firawn: آلْآنَ وَقَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَکُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ، فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً [Now? — when previously you disobeyed and were one of the corrupters. Today We shall save your body, so that you may be a sign to those who come after you]. Firawn was armed from head to foot and even wore a garment of iron. When he drowned, Allah cast his body onto a high point of the land so that it might be a lesson and admonition to later generations, and that people might see how, despite wearing a heavy iron garment, he had fallen upon this elevated place — for by custom a body in such heavy clothing ought to have sunk in the water and not risen from it to fall upon a hill; and this itself was a sign and a token. Allah the Exalted drowned Firawn for another reason as well, namely that when he was on the verge of drowning he sought help from Musa (peace be upon him) and did not seek help from Allah; so Allah revealed to him: 'O Musa (peace be upon him)! You did not come to Firawn's aid, because you did not create him. Had he sought help from Me, I would surely have come to his aid.'"

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્રાહીમ બિન મુહમ્મદ હમદાની કહે છે: મેં અબુલ હસન, ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "શા માટે અલ્લાહ તઆલાએ ફિરઔનને ડુબાડી દીધો, જ્યારે તેણે અલ્લાહ પર ઈમાન લાવી અને તેની એકતાનો સ્વીકાર કરી લીધો હતો?" ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ફિરઔન ત્યારે ઈમાન લાવ્યો જ્યારે તેણે [અઝાબની] શક્તિ જોઈ, અને આવું ઈમાન સ્વીકારાતું નથી, અને આ જ અલ્લાહનો હુકમ છે પહેલાના અને પછીના લોકો વિશે. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું છે: 'જ્યારે તેમણે અમારો [કઠોર] અઝાબ જોયો, ત્યારે કહ્યું: "હવે અમે એકલા અલ્લાહ પર ઈમાન લાવ્યા અને જે માબૂદોને અમે તેની સાથે ભાગીદાર ગણતા હતા તેમનો ઇન્કાર કર્યો"! પરંતુ જ્યારે તેમણે અમારો અઝાબ જોઈ લીધો, ત્યારે તેમનું ઈમાન તેમને કોઈ ફાયદો પહોંચાડનારું ન રહ્યું' (ગાફિર/૮૪-૮૫). અને એ પણ ફરમાવ્યું: 'પરંતુ તે દિવસે જ્યારે તમારા પરવરદિગારની કેટલીક નિશાનીઓ પ્રગટ થશે, તે લોકોનું ઈમાન લાવવું જેમણે પહેલા ઈમાન નહોતું આણ્યું અથવા પોતાના ઈમાનમાં કોઈ સારું અમલ નહોતું કર્યું, તેમના માટે ફાયદારૂપ નહીં હોય' (અન્આમ/૧૫૮). અને એવી જ રીતે ફિરઔન વિશે ફરમાવ્યું: حَتَّى إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلَهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَأَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ [ત્યાં સુધી કે જ્યારે ડૂબવાએ તેને ઘેરી લીધો, તેણે કહ્યું: 'હું ઈમાન લાવ્યો કે જેના પર બની ઇસ્રાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, તેના સિવાય કોઈ માબૂદ નથી, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું'], અને ફિરઔનને કહેવામાં આવ્યું: آلْآنَ وَقَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَکُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ، فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً [શું હવે? જ્યારે તેં પહેલા નાફરમાની કરી અને બગાડ કરનારાઓમાંનો હતો. તો આજે અમે તારા શરીરને બચાવીશું, જેથી તું તારા પછી આવનારાઓ માટે નિશાની બને]. ફિરઔન માથાથી પગ સુધી હથિયારબંધ હતો અને લોખંડનો પોશાક પણ પહેરેલો હતો. જ્યારે તે ડૂબી ગયો, ત્યારે અલ્લાહે તેના શરીરને જમીનની ઊંચી જગ્યાએ ફેંક્યું, જેથી આવનારી પેઢીઓ માટે તે બોધ અને ઉપદેશ બને, અને લોકો જુએ કે લોખંડનો ભારે પોશાક પહેરેલો હોવા છતાં તે આ ઊંચી જગ્યાએ પડ્યો છે; કારણ કે સામાન્ય રિવાજ પ્રમાણે આવા ભારે પોશાકમાં તેને પાણીમાં ડૂબી જવું જોઈતું હતું, નહીં કે પાણીમાંથી ઉપર આવીને ટેકરી પર પડવું — અને આ પોતે એક નિશાની અને આયત હતી. અલ્લાહ તઆલાએ ફિરઔનને બીજા એક કારણથી પણ ડુબાડ્યો, અને તે એ કે જ્યારે તે ડૂબવાની અણી પર પહોંચ્યો, ત્યારે તેણે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) પાસે મદદ માંગી અને અલ્લાહ પાસે મદદ ન માંગી, અને અલ્લાહે તેમને વહી કરી: 'હે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)! તમે ફિરઔનની ફરિયાદ પર ન પહોંચ્યા, કારણ કે તમે તેને પેદા નથી કર્યો. જો તેણે મારી પાસે મદદ માંગી હોત, તો ખરેખર હું તેની ફરિયાદ પર પહોંચ્યો હોત.'"

#4 تا زمانی‌که غرقاب دامن او را گرفت، گفت: «ایمان آوردم که هیچ معبودی جز کسی که بنی‌اسرائیل به او ایمان آورده اند، وجود ندا… Until, when drowning overtook him, he said: 'I believe that there is no deity except the One in whom the Children of Israel believe, and I am among those who submit' જ્યાં સુધી ડૂબવાએ તેને ઘેરી લીધો, ત્યારે કહ્યું: 'હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું'

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ ابْنِ أَبِی عُمَیْر قُلْتُ لِمُوسَی‌بْنِ‌جَعْفَرٍ (علیه السلام) أَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ لِمُوسَی (علیه السلام) اذْهَبا إِلی فِرْعَوْنَ إِنَّهُ طَغی فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَیِّناً لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشی فَقَالَ أَمَّا قَوْلُهُ فَقُولا لَهُ قَوْلًا لَیِّناً أَیْ کَنِّیَاهُ وَ قُولَا لَهُ یَا أَبَامُصْعَبٍ وَ کَانَ اسْمُ فِرْعَوْنَ أَبَامُصْعَبٍ الْوَلِیدَبْنَ‌مُصْعَبٍ وَ أَمَّا قَوْلُهُ لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشی فَإِنَّمَا قَالَ لِیَکُونَ أَحْرَصَ لِمُوسَی (علیه السلام) عَلَی الذَّهَاب وَ قَدْ عَلِمَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَنَّ فِرْعَوْنَ لَا یَتَذَکَّرُ وَ لَا یَخْشَی إِلَّا عِنْدَ رُؤْیَهًِْ الْبَأْسِ أَ لَا تَسْمَعُ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَلَمْ یَقْبَلِ اللَّهُ إِیمَانَهُ وَ قَالَ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ.

امام کاظم (علیه السلام)- ابن‌ابی‌عُمیر گوید: به امام کاظم (علیه السلام) عرض کردم: «درباره‌ی فرموده‌ی خداوند متعال به موسی و هارون (علیها السلام)، به‌سوی فرعون بروید که طغیان کرده است! امّا به نرمی با او سخن بگویید شاید متذکّر شود، یا [از خدا] بترسد. ( طه/۴۴۴۳ ) برایم توضیح بدهید. حضرت فرمود: «جمله: امّا به نرمی با او سخن بگویید. ( طه/۴۴ ) یعنی او را با کُنیه‌اش صدا زده و به او بگویید: «ابومصعب»؛ چراکه نام فرعون، ابومصعب ولیدبن‌مصعب بود». امّا جمله: شاید متذکّر شود، یا [از خدا] بترسد. ( طه/۴۴ ) را خداوند، فقط به این دلیل فرمود تا موسی (علیه السلام) را برای رفتن نزد فرعون تشویق کند. درحالی‌که خوب می‌دانست که فرعون نه اهل ترس از خداست و نه اهل تذکّر و یادآوری؛ مگر آن هنگام که غضب و خشم الهی را مشاهده کند. مگر این آیه را نشنیده‌ای که خداوند فرمود: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ امّا پروردگار ایمان‌آوردن او را نپذیرفت و فرمود: آیا اکنون و تو پیش از این عصیان می‌کردی و از مفسدان بودی. ( یونس/۹۱ ).

Imam Kazim (peace be upon him): Ibn Abi Umayr said: I said to Imam Kazim (peace be upon him): "Explain to me the saying of Allah the Exalted to Musa and Harun (peace be upon them): Go to Firawn, for he has transgressed! But speak to him gently, that perhaps he may take heed, or fear [Allah]. (Taha/43-44)" The Imam said: "The phrase 'But speak to him gently' (Taha/44) means: address him by his kunya and say to him: 'O Abu Musab' — for the name of Firawn was Abu Musab al-Walid ibn Musab. As for the phrase 'that perhaps he may take heed, or fear [Allah]' (Taha/44), Allah said this only to make Musa (peace be upon him) more eager to go to Firawn, though He knew well that Firawn was neither one to fear Allah nor one to take heed and remember, except at the moment he beheld the wrath and punishment of Allah. Have you not heard this verse in which Allah said: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ [Until, when drowning overtook him, he said: I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit]? Yet the Lord did not accept his believing, and said: آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ [Now! And you had disobeyed before, and were of the mischief-makers]. (Yunus/91)"

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્ને અબી ઉમય્રે કહ્યું: મેં ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "અલ્લાહ તઆલાએ મૂસા અને હારૂન (અલયહિમસ્સલામ)ને ફરમાવ્યું: ફિરઔન તરફ જાઓ કે તેણે તુગ્યાની (બળવો) કરી છે! પરંતુ તેની સાથે નરમાશથી વાત કરો, કદાચ તે ધ્યાન દે, અથવા [અલ્લાહથી] ડરે. (તાહા/૪૩-૪૪) આ વિશે મને સમજાવો." તમે (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "આ વાક્ય: 'પરંતુ તેની સાથે નરમાશથી વાત કરો' (તાહા/૪૪), એટલે કે તેને તેની કુન્નિય્યત [ઉપનામ]થી બોલાવો અને તેને કહો: 'ઓ અબૂ મુસઅબ'; કારણ કે ફિરઔનનું નામ અબૂ મુસઅબ વલીદ બિન મુસઅબ હતું. પરંતુ આ વાક્ય: 'કદાચ તે ધ્યાન દે, અથવા [અલ્લાહથી] ડરે' (તાહા/૪૪), અલ્લાહે ફક્ત આ કારણથી ફરમાવ્યું જેથી મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને ફિરઔન પાસે જવા માટે પ્રોત્સાહિત કરે. જ્યારે કે તે સારી રીતે જાણતો હતો કે ફિરઔન ન તો અલ્લાહથી ડરવાવાળો છે અને ન તો ધ્યાન દેનારો અને યાદ કરનારો છે; સિવાય તે સમયે જ્યારે તે અલ્લાહના ગઝબ અને ક્રોધને જુએ. શું તમે આ આયત નથી સાંભળી કે અલ્લાહે ફરમાવ્યું: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ [જ્યાં સુધી ડૂબવાએ તેને પકડી લીધો, ત્યારે તેણે કહ્યું: હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસ્રાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસ્લિમોમાંથી છું]. પરંતુ પરવરદિગારે તેના ઈમાન લાવવાને કબૂલ કર્યું નહીં અને ફરમાવ્યું: આ સમયે અને તું આ પહેલાં નાફરમાની કરતો હતો અને ફસાદ કરનારાઓમાંથી હતો. (યૂનુસ/૯૧)"

#5 تا زمانی‌که غرقاب دامن او را گرفت، گفت: «ایمان آوردم که هیچ معبودی جز کسی که بنی‌اسرائیل به او ایمان آورده اند، وجود ندا… Until, when drowning overtook him, he said: 'I believe that there is no deity except the One in whom the Children of Israel believe, and I am among those who submit' જ્યાં સુધી ડૂબવાએ તેને ઘેરી લીધો, ત્યારે કહ્યું: 'હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું'

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ سُفْیَانَ‌بْنِ‌سَعِید یَا ابْنَ‌رَسُولِ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) هَلْ یَجُوزُ أَنْ یُطْمِعَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ عِبَادَهُ فِی کَوْنِ مَا لَا یَکُونُ قَالَ لَا فَقُلْتُ فَکَیْفَ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ لِمُوسَی وَ هَارُونَ (علیها السلام) لَعَلَّهُ یَتَذَکَّرُ أَوْ یَخْشی وَ قَدْ عَلِمَ أَنَّ فِرْعَوْنَ لَا یَتَذَکَّرُ وَ لَا یَخْشَی فَقَالَ إِنَّ فِرْعَوْنَ قَدْ تَذَکَّرَ وَ خَشِیَ وَ لَکِنْ عِنْدَ رُؤْیَهًِْ الْبَأْسِ حَیْثُ لَمْ یَنْفَعْهُ الْإِیمَانُ أَ لَا تَسْمَعُ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَلَمْ یَقْبَلِ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِیمَانَهُ وَ قَالَ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً.

امام صادق (علیه السلام)- سفیان‌بن‌سعید گوید به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «ای فرزند رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! آیا رواست که خداوند متعال بندگانش را به آنچه که وجود خارجی نخواهد داشت، وعده دهد»؟ فرمود: «نه»! گفتم: «پس چطور خدای متعال به موسی و هارون (علیها السلام) فرموده: شاید متذکّر شود، یا [از خدا] بترسد؟ ( طه/۴۴ ) درحالی‌که می‌دانست او (فرعون) نه متذکّر می‌شود و نه می‌ترسد». فرمود: «فرعون هم متذکّر شده و هم ترسیده بود؛ امّا این در لحظه‌ی مشاهده‌ی غضب الهی بود؛ یعنی لحظه‌ای که دیگر ایمان‌آوردن سودی نمی‌بخشید. مگر این گفته‌ی خداوند متعال را نشنیده‌ای که می‌فرماید: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ و خداوند متعال ایمان او را نپذیرفت و به او فرمود: آلآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنتَ مِنَ الْمفْسِدِینَ، فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً.

Imam Sadiq (peace be upon him): Sufyan ibn Saʿid said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him): 'O son of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Is it permissible for Allah the Exalted to give His servants hope for something that will not come into existence?' He said: 'No!' I said: 'Then how did Allah the Exalted say to Musa and Harun (peace be upon them): perhaps he will take heed, or fear [Allah]? (Ta-Ha/44), while He knew that he (Firʿawn) would neither take heed nor fear?' He said: 'Firʿawn did indeed take heed and did fear; but that was at the moment of witnessing the wrath of Allah — that is, the moment when believing would no longer be of any benefit. Have you not heard this saying of Allah the Exalted where He says: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ [Until, when drowning overtook him, he said: I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit.] And Allah the Exalted did not accept his belief and said to him: آلآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنتَ مِنَ الْمفْسِدِینَ، فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً [Is it now, while you disobeyed before and were of the corrupters? So today We shall save your body, that you may be a sign to those who come after you.]'

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સુફયાન બિન સઈદ કહે છે કે મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અર્ઝ કર્યું: 'હે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ફરઝંદ! શું એ યોગ્ય છે કે અલ્લાહ તઆલા પોતાના બંદાઓને એવી વસ્તુનું વચન આપે જેનું બહારી અસ્તિત્વ નહીં હોય?' આપે ફરમાવ્યું: 'ના!' મેં કહ્યું: 'તો પછી અલ્લાહ તઆલાએ મૂસા અને હારૂન (અલયહિમસ્સલામ)ને કેમ ફરમાવ્યું: કદાચ તે યાદ કરે અથવા [અલ્લાહથી] ડરે? (તાહા/૪૪) જ્યારે તે જાણતો હતો કે તે (ફિરઔન) ન યાદ કરશે અને ન ડરશે.' આપે ફરમાવ્યું: 'ફિરઔન યાદ પણ કર્યું અને ડર્યું પણ હતું; પરંતુ આ અલ્લાહના ગઝબનું અવલોકન કરવાની ક્ષણે હતું; એટલે કે તે ક્ષણ કે જ્યારે ઈમાન લાવવું કોઈ ફાયદો ન આપતું હતું. શું તમે અલ્લાહ તઆલાના આ કથનને નથી સાંભળ્યું કે તે ફરમાવે છે: حَتَّی إِذَا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قَالَ آمَنتُ أَنَّهُ لا إِلِهَ إِلاَّ الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ أَنَاْ مِنَ الْمسْلِمِینَ [જ્યાં સુધી ડૂબવું તેને પકડી લે, તેણે કહ્યું: હું ઈમાન લાવ્યો કે તેના સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું.] અને અલ્લાહ તઆલાએ તેના ઈમાનને કબૂલ ન કર્યું અને તેને ફરમાવ્યું: آلآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنتَ مِنَ الْمفْسِدِینَ، فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ لِتَکُونَ لِمَنْ خَلْفَکَ آیَةً [શું હવે, જ્યારે તું આ પહેલાં નાફરમાની કરતો હતો અને ફસાદીઓમાંથી હતો, તો આજે અમે તારા શરીરને બચાવીશું જેથી તું તારા પછી આવનારાઓ માટે નિશાની બને.]'

#6 تا زمانی‌که غرقاب دامن او را گرفت، گفت: «ایمان آوردم که هیچ معبودی جز کسی که بنی‌اسرائیل به او ایمان آورده اند، وجود ندا… Until, when drowning overtook him, he said: 'I believe that there is no deity except the One in whom the Children of Israel believe, and I am among those who submit' જ્યાં સુધી ડૂબવાએ તેને ઘેરી લીધો, ત્યારે કહ્યું: 'હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું'

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

مَا أَتَی جَبْرَئِیلُ رسول‌الله إِلَّا کَئِیباً حَزِیناً وَ لَمْ یَزَلْ کَذَلِکَ مُنْذُ أَهْلَکَ اللَّهُ فِرْعَوْنَ فَلَمَّا أَمَرَ اللَّهُ بِنُزُولِ هَذِهِ الْآیَهًِْ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ نَزَلَ عَلَیْهِ وَ هُوَ ضَاحِکٌ مُسْتَبْشِرٌ فَقَالَ لَهُ رسول‌الله (صلی الله علیه و آله) مَا أَتَیْتَنِی یَا جَبْرَئِیلُ (علیه السلام) إِلَّا وَ تَبَیَّنَتِ الْحُزْنُ فِی وَجْهِکَ حَتَّی السَّاعَهًِْ قَالَ نَعَمْ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) لَمَّا غَرَّقَ اللَّهُ فِرْعَوْنَ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ فَأَخَذْتُ حَمْأَهًًْ فَوَضَعْتُهَا فِی فِیهِ ثُمَّ قُلْتُ لَهُ آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِینَ وَ عَمِلْتُ ذَلِکَ مِنْ غَیْرِ أَمْرِ اللَّهِ خِفْتُ أَنْ یَلْحَقَهُ الرَّحْمَهًُْ مِنَ اللَّهِ وَ یُعَذِّبَنِی عَلَی مَا فَعَلْتُ فَلَمَّا کَانَ الْآنَ وَ أَمَرَنِی اللَّهُ أَنْ أُؤَدِّیَ إِلَیْکَ مَا قُلْتُهُ أَنَا لِفِرْعَوْنَ أَمِنْتُ وَ عَلِمْتُ أَنَّ ذَلِکَ کَانَ لِلَّهِ رِضًا قَوْلُهُ فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ فَإِنَّ مُوسَی (علیه السلام) أَخْبَرَ بَنِی‌إِسْرَائِیلَ أَنَّ اللَّهَ قَدْ غَرَّقَ فِرْعَوْنَ فَلَمْ یُصَدِّقُوهُ فَأَمَرَ اللَّهُ الْبَحْرَ فَلَفَظَ بِهِ عَلَی سَاحِلِ الْبَحْرِ حَتَّی رَأَوْهُ مَیِّتاً.

امام صادق (علیه السلام)- پیش از آنکه جبرئیل مأمور ارسال این آیه آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ المُفْسِدِینَ؛ به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) شود، همواره محزون بود. امّا وقتی که با این آیه بر آن حضرت نازل شد، خندان و گشاده رو بود. پیامبر (صلی الله علیه و آله) از او پرسید: «تو تاکنون همواره با چهره‌ای ناراحت بر من نازل می‌شدی؛ به جز این‌بار»! جبرئیل گفت: «آری ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! چون وقتی که خداوند فرعونیان را غرق می‌کرد، فرعون به زبان آمد و گفت: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ المُسْلِمِینَ. لیکن من مشتی خاک برگرفتم و بر دهان او کوبیدم و به او گفتم: اکنون ایمان می‌آوری؟ درحالی‌که قبلاً عصیان می‌کردی و از مفسدان بودی. ( یونس/۹۱ ) من این عمل را بدون امر الهی انجام دادم و از آن روز بیم داشتم که شاید رحمت خدا شامل حال او می‌شد و خداوند مرا به جهت این عمل عذاب کند؛ امّا اکنون که خداوند این گفتار مرا به تو ابلاغ نمود، دانستم که آن عمل را با رضای الهی و اذن او انجام داده‌ام». و اینکه خداوند [فرمود]: فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ؛ برای این بود که موسی (علیه السلام) به بنی‌اسرائیل خبر داد که خداوند فرعون را غرق کرده است، امّا آن‌ها باور نکردند. پس خدا به دریا امر کرد که جنازه‌ی او را به ساحل بیاندازد تا بنی‌اسرائیل او را مرده ببینند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Before Jibra'il was commissioned to bring down this verse آلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ المُفْسِدِینَ [What! now! and indeed you disobeyed before and you were of the mischief-makers] to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), he was always grieved. But when he descended with this verse upon that noble one, he was smiling and cheerful. The Prophet (peace be upon him and his family) asked him: "Until now you always descended upon me with a sorrowful face; except this time!" Jibra'il said: "Yes, O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Because when Allah was drowning the people of Fir'awn, Fir'awn spoke up and said: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ المُسْلِمِینَ [I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit]. But I took a fistful of earth and struck it against his mouth and said to him: 'Do you believe now? While you disobeyed before and were of the mischief-makers.' (Yunus/91) I did this act without a divine command, and from that day I feared that perhaps Allah's mercy might have reached him and Allah would punish me for this deed; but now that Allah has conveyed this statement of mine to you, I knew that I performed that act with Allah's pleasure and permission." And as for what Allah [said]: فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ [So this day We shall deliver you with your body]; that was because Musa (peace be upon him) informed the Children of Israel that Allah had drowned Fir'awn, but they did not believe. So Allah commanded the sea to cast his corpse onto the shore so that the Children of Israel would see him dead.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જિબ્રઈલને આ આયત આلْآنَ وَ قَدْ عَصَیْتَ قَبْلُ وَ کُنْتَ مِنَ المُفْسِدِینَ [શું હવે! અને ખરેખર તેં પહેલાં નાફરમાની કરી અને તું ફસાદીઓમાંનો હતો] ને અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે લાવવાનો હુકમ થયો તે પહેલાં, તેઓ હંમેશા ગમગીન રહેતા હતા. પરંતુ જ્યારે આ આયત સાથે તે હઝરત પર નાઝિલ થયા, ત્યારે તેઓ હસમુખા અને પ્રસન્ન હતા. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ તેમને પૂછ્યું: "તમે અત્યાર સુધી હંમેશા ઉદાસ ચહેરે મારી પાસે નાઝિલ થતા હતા; સિવાય કે આ વખતે!" જિબ્રઈલે કહ્યું: "હા, ઓ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! કારણ કે જ્યારે અલ્લાહ ફિરઔનીઓને ડૂબાડી રહ્યો હતો, ત્યારે ફિરઔને જબાન ખોલી અને કહ્યું: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ المُسْلِمِینَ [હું ઈમાન લાવ્યો કે તેના સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંનો છું]. પરંતુ મેં એક મુઠ્ઠી માટી લીધી અને તેના મોઢા પર મારી અને તેને કહ્યું: 'હવે ઈમાન લાવે છે? જ્યારે કે પહેલાં તું નાફરમાની કરતો હતો અને ફસાદીઓમાંનો હતો.' (યુનુસ/૯૧) મેં આ કામ ઇલાહી હુકમ વગર કર્યું, અને તે દિવસથી મને ડર હતો કે કદાચ અલ્લાહની રહમત તેને શામિલ થઈ જાય અને અલ્લાહ મને આ કામને લીધે અઝાબ આપે; પરંતુ હવે જ્યારે અલ્લાહે મારી આ વાત તમને પહોંચાડી, ત્યારે મને ખબર પડી કે તે કામ મેં ઇલાહી રઝામંદી અને તેની ઇજાઝત સાથે અંજામ આપ્યું છે." અને એ કે અલ્લાહે [ફરમાવ્યું]: فَالْیَوْمَ نُنَجِّیکَ بِبَدَنِکَ [આજે અમે તારા શરીરને બચાવીશું]; તે એટલા માટે હતું કે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) એ બની ઇસરાઈલને ખબર આપી કે અલ્લાહે ફિરઔનને ડૂબાડી દીધો છે, પરંતુ તેઓએ યકીન ન કર્યું. તેથી અલ્લાહે દરિયાને હુકમ કર્યો કે તેની લાશને કિનારે ફેંકી દે જેથી બની ઇસરાઈલ તેને મરેલો જુએ.

#7 تا زمانی‌که غرقاب دامن او را گرفت، گفت: «ایمان آوردم که هیچ معبودی جز کسی که بنی‌اسرائیل به او ایمان آورده اند، وجود ندا… Until, when drowning overtook him, he said: 'I believe that there is no deity except the One in whom the Children of Israel believe, and I am among those who submit' જ્યાં સુધી ડૂબવાએ તેને ઘેરી લીધો, ત્યારે કહ્યું: 'હું ઈમાન લાવ્યો કે તે સિવાય કોઈ મઅબૂદ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું'

ابن‌عباس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

إِنَّ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) قَالَ لِرَسُولِ اللهِ (صلی الله علیه و آله): لَوْ رَأَیْتَنِی وَ فِرْعَوْنَ یَدْعُو بِکَلِمَهًِْ الْإِخْلَاصِ آمَنْتُ أَنَّهُ لَا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ وَ أَنَا دَفَنْتُهُ فِی الْمَاءِ وَ الطِّینِ لِشِدَّهًِْ غَضَبِی عَلَیْهِ مَخَافَهًَْ أَنْ یَتُوبَ فَیَتُوبَ اللَّهُ عَلَیْهِ. قَالَ لَهُ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله): وَ مَا کَانَ شِدَّهًُْ غَضَبِکَ عَلَیْهِ یَا جَبْرَائِیلُ؟ قَالَ: لِقَوْلِهِ أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَی وَ هِیَ الْکَلِمَهًُْ الْآخِرَهًُْ مِنْهُ وَ إِنَّمَا قَالَ حِینَ انْتَهَی إِلَی الْبَحْرِ، وَ کَلِمَهًُْ مَا عَلِمْتُ لَکُمْ مِنْ إِلَهٍ غَیْرِی فَکَانَ بَیْنَ الْأُولَی وَ الْآخِرَهًِْ أَرْبَعِینَ سَنَهًًْ وَ إِنَّمَا قَالَ ذَلِکَ لِقَوْمِهِ أَنَا رَبُّکُمُ الْأَعْلَی حِینَ انْتَهَی إِلَی الْبَحْرِ فَرَآهُ قَدْ یَبِسَ فِیهِ الطَّرِیقُ فَقَالَ لِقَوْمِهِ: تَرَوْنَ الْبَحْرَ قَدْ یَبِسَ مِنْ فَرْقِی فَصَدَّقُوهُ لَمَّا رَأَوْا ذَلِکَ، فَذَلِکَ قَوْلُهُ وَ أَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهُ وَ مَا هَدَی.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- جبرئیل به رسول خدا (صلی الله علیه و آله) عرض کرد: «ای کاش بودی و می‌دیدی زمانی را که فرعون زبان به کلمه‌ی اخلاص گشود و گفت: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمِینَ! و من به خاطر شدّت غضبی که از او داشتم و از ترس اینکه مبادا او توبه کند و خداوند توبه‌ی او را بپذیرد، او را میان آب و گِل دفن نمودم»! رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به جبرئیل فرمود: «چه چیز باعث شدّت غضب تو بر فرعون شد»؟ عرض کرد: «به خاطر اینکه گفت: من پروردگار برتر شما هستم! ( نازعات/۲۴ ) و این آخرین جمله‌ی او در هنگامی بود که به سمت نیل حرکت می‌کرد و نیز به خاطر جمله‌ی دیگر او که گفت: من خدایی جز خودم برای شما سراغ ندارم. ( قصص/۳۸ ) و میان این دو جمله، چهل سال فاصله بود. و این جمله: من پروردگار برتر شما هستم! ( نازعات/۲۴ ) را خطاب به قومش در هنگام حرکت به‌سوی نیل بیان کرد؛ همان هنگام که دید راه دریا خشک شده [و دریا شکافته است]. در این زمان به قومش گفت: «آیا دریا را می‌بینید که از ترس من خشک شده است»؟ آنان نیز چون چنین دیدند، او را تصدیق کردند. و این، همان فرموده‌ی خداست: فرعون قوم خود را گمراه ساخت و هرگز هدایت نکرد! ( طه/۷۹ ).

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Jibra'il said to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family): "If only you had been there and seen the moment when Fir'awn opened his tongue to the word of ikhlas (sincerity) and said: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمِینَ [I believe that there is no god but He in whom the children of Israel believe, and I am of those who submit]! And because of the intensity of anger I had towards him, and out of fear that he might repent and Allah would accept his repentance, I buried him in water and mud!" The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to Jibra'il: "What caused the intensity of your anger against Fir'awn?" He said: "Because he said: 'I am your supreme lord!' (Nazi'at/24) And this was his last statement, at the time when he was moving towards the Nile; and also because of his other statement, in which he said: 'I do not know of any god for you other than myself.' (Qasas/38) And between these two statements there was a gap of forty years. And this statement — 'I am your supreme lord!' (Nazi'at/24) — he addressed to his people at the time of moving towards the Nile; the same time when he saw that the path through the sea had dried up [and the sea had been split apart]. At that moment he said to his people: 'Do you see that the sea has dried up out of fear of me?' And when they saw such a thing, they confirmed him. And this is the very statement of Allah: Fir'awn led his people astray and never guided them! (Ta Ha/79)."

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જિબ્રઈલે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ને અરજ કરી: "કાશ તમે હોત અને તે સમય જોત જ્યારે ફિરઔને ઇખ્લાસ (નિષ્ઠા) ના કલિમા માટે જબાન ખોલી અને કહ્યું: آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمِینَ [હું ઈમાન લાવ્યો કે તેના સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંનો છું]! અને તેના પર જે તીવ્ર ગુસ્સો મને હતો તેને લીધે, અને એ ડરથી કે ક્યાંક તે તૌબા કરી લે અને અલ્લાહ તેની તૌબા કબૂલ કરી લે, મેં તેને પાણી અને માટીની વચ્ચે દફન કરી દીધો!" અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ જિબ્રઈલને ફરમાવ્યું: "કઈ વસ્તુએ ફિરઔન પર તમારો ગુસ્સો તીવ્ર કર્યો?" તેમણે અરજ કરી: "એટલા માટે કે તેણે કહ્યું: હું તમારો સર્વોચ્ચ પરવરદિગાર છું! (નાઝેઆત/૨૪) અને આ તેનું છેલ્લું વાક્ય હતું જ્યારે તે નીલ તરફ ચાલી રહ્યો હતો, અને તેના બીજા વાક્યને લીધે પણ કે જેમાં તેણે કહ્યું: હું મારા સિવાય તમારા માટે કોઈ ખુદાને ઓળખતો નથી. (કસસ/૩૮) અને આ બે વાક્યો વચ્ચે ચાળીસ વર્ષનું અંતર હતું. અને આ વાક્ય: હું તમારો સર્વોચ્ચ પરવરદિગાર છું! (નાઝેઆત/૨૪) તેણે નીલ તરફ ચાલતી વખતે પોતાની કૌમને સંબોધીને કહ્યું; તે જ સમય જ્યારે તેણે જોયું કે દરિયાનો રસ્તો સૂકાઈ ગયો છે [અને દરિયો ફાટી ગયો છે]. તે વખતે તેણે પોતાની કૌમને કહ્યું: "શું તમે દરિયો જુઓ છો કે તે મારા ડરથી સૂકાઈ ગયો છે?" તેઓએ પણ જ્યારે આવું જોયું, ત્યારે તેની તસ્દીક કરી. અને આ, અલ્લાહનું એ જ ફરમાન છે: ફિરઔને પોતાની કૌમને ગુમરાહ કરી અને ક્યારેય હિદાયત ન કરી! (તાહા/૭૯).

#8 مسلمین The Muslims મુસલમાનો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عن الْمُفَضَّلِ‌بْنِ‌عُمَرَ قَالَ قُلْت لسَیِّدِیَ الصّادق (علیه السلام) ... یَا سَیِّدِی وَ مَوْلَایَ وَ الدِّینُ الَّذِی فِی آبَائِهِ إِبْرَاهِیمَ وَ نُوحٍ وَ مُوسَی وَ عِیسَی وَ مُحَمَّدٍ (هُوَ الْإِسْلَامُ قَالَ نَعَمْ یَا مُفَضَّلُ هُوَ الْإِسْلَامُ لَا غَیْرُ قُلْتُ یَا مَوْلَایَ أَ تَجِدُهُ فِی کِتَابِ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ مِنْ أَوَّلِهِ إِلَی آخِرِهِ وَ مِنْهُ هَذِهِ الْآیَهًُْ إِنَّ الدِّینَ عِنْدَ اللهِ الْإِسْلامُ وَ قَوْلُهُ تَعَالَی مِلَّةَ أَبِیکُمْ إِبْراهِیمَ هُوَ سَمَّاکُمُ الْمُسْلِمِینَ وَ مِنْهُ قَوْلُهُ تَعَالَی فِی قِصَّهًِْ إِبْرَاهِیمَ وَ إِسْمَاعِیلَ (علیها السلام) وَ اجْعَلْنا مُسْلِمَیْنِ لَکَ وَ مِنْ ذُرِّیَّتِنا أُمَّةً مُسْلِمَةً لَکَ وَ قَوْلُهُ تَعَالَی فِی قِصَّهًِْ فِرْعَوْنَ حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ وَ فِی قِصَّهًِْ سُلَیْمَانَ (علیه السلام) وَ بِلْقِیسَ قَبْلَ أَنْ یَأْتُونِی مُسْلِمِینَ وَ قَوْلِهَا أَسْلَمْتُ مَعَ سُلَیْمانَ لِلهِ رَبِّ الْعالَمِین.

امام صادق (علیه السلام)- از مفضّل‌بن‌عمر روایت شده است که گفت: «به آقایم حضرت صادق (علیه السلام) گفتم: «ای آقا [ی من]! آیا دینی که پدران او (امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)) ابراهیم، نوح، موسی، عیسی و محمّد (داشتند، همان دین اسلام بود»؟ فرمود: «آری! همین دین اسلام بود؛ نه غیر آن»! عرض کردم: «دلیلی از قرآن بر این مطلب دارید»؟ فرمود: «آری! از اوّل تا آخر قرآن پر از دلیل است. از جمله آیه: دین در نزد خدا، اسلام [و تسلیم بودن در برابر حق] است. ( آل‌عمران/۱۹ ) می‌باشد. و نیز آیه: از آیین پدرتان ابراهیم پیروی کنید خداوند شما را «مسلمان» نامید. ( حج/۷۸ ) و آیه‌ی دیگر، همان است که خداوند در داستان ابراهیم و اسماعیل (علیها السلام) از زبان آن‌ها نقل می‌کند که گفتند: ما را تسلیم فرمان خود قرار ده! و از دودمان ما، امّتی که تسلیم فرمانت باشند، به وجود آور. ( بقره/۱۲۸ ) و دیگر این آیه در داستان فرعون است که می‌فرماید: حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمسْلِمِینَ و در داستان سلیمان (علیه السلام) و بلقیس می‌فرماید: و به‌سوی من آیید درحالی‌که تسلیم حقّ هستید! ( نمل/۳۱ ) و [چون بلقیس، نزد سلیمان (علیه السلام) آمد] گفت: و [اینک] با سلیمان برای خداوندی که پروردگار عالمیان است اسلام آوردم! ( نمل/۴۴ ).

Imam Sadiq (peace be upon him): It is narrated from Mufaddal ibn Umar that he said: I said to my master, Imam Sadiq (peace be upon him): "O my master! Was the religion that his (i.e. Imam of the Age's — may Allah hasten his noble relief) forefathers Ibrahim, Nuh, Musa, Isa and Muhammad (peace be upon him and his family) followed the very religion of Islam?" He said: "Yes! It was this very religion of Islam and nothing else!" I said: "Do you have a proof from the Qur'an on this matter?" He said: "Yes! From the beginning to the end of the Qur'an is full of proofs. Among them is the verse: 'Indeed the religion with Allah is Islam [and submission before the truth].' (Al-i Imran/19); and also the verse: 'Follow the creed of your father Ibrahim; He named you Muslims.' (Hajj/78); and another verse is that which Allah, in the story of Ibrahim and Isma'il (peace be upon them), narrates from their tongue as they said: 'Make us submissive to Your command! And from our progeny bring forth a community submissive to Your command.' (Baqarah/128); and another is this verse in the story of Fir'awn where He says: حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ [until when drowning overtook him, he said: I believe that there is no god but He in Whom the children of Israel believe and I am of those who submit]; and in the story of Sulayman (peace be upon him) and Bilqis He says: 'And come to me submissive to the truth!' (Naml/31), and [when Bilqis came to Sulayman (peace be upon him)] she said: 'And [now] together with Sulayman I have submitted to Allah, the Lord of the worlds!' (Naml/44)."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુફદ્દલ બિન ઉમરથી રિવાયત છે કે તેમણે કહ્યું: મેં મારા આકા ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "ઓ [મારા] આકા! શું જે દીન એમના (ઇમામે ઝમાના (અજ્જલલ્લાહો તઆલા ફરજહુશ્શરીફ))ના પૂર્વજો ઇબ્રાહીમ, નૂહ, મૂસા, ઈસા અને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) [રાખતા હતા], તે એ જ દીને ઇસ્લામ હતો?" તેમણે ફરમાવ્યું: "હા! એ જ દીને ઇસ્લામ હતો; તેના સિવાય કંઈ નહીં!" મેં અરજ કરી: "શું આ બાબત પર આપની પાસે કુરઆનમાંથી કોઈ દલીલ છે?" તેમણે ફરમાવ્યું: "હા! કુરઆનની શરૂઆતથી અંત સુધી દલીલોથી ભરેલો છે. તેમાંથી આ આયત છે: અલ્લાહની નજીક દીન, ઇસ્લામ [અને હકની સામે તસ્લીમ થવું] છે. (આલે ઇમરાન/૧૯). અને એ જ રીતે આયત: તમારા પિતા ઇબ્રાહીમના દીનનું અનુસરણ કરો, અલ્લાહે તમને 'મુસલમાન' નામ આપ્યું. (હજ/૭૮). અને બીજી આયત એ છે જે અલ્લાહ ઇબ્રાહીમ અને ઇસ્માઈલ (અલયહિમસ્સલામ)ની કિસ્સામાં તેમની ઝબાનેથી નકલ કરે છે કે તેમણે કહ્યું: અમને તારા હુકમને તાબે કરી દે! અને અમારી નસ્લમાંથી એક એવી ઉમ્મત પેદા કર જે તારા હુકમને તાબે હોય. (બકરહ/૧૨૮). અને બીજી આ આયત ફિરઔનની કિસ્સામાં છે જ્યાં ફરમાવે છે: حَتَّی إِذا أَدْرَکَهُ الْغَرَقُ قالَ آمَنْتُ أَنَّهُ لا إِلهَ إِلَّا الَّذِی آمَنَتْ بِهِ بَنُوا إِسْرائِیلَ وَ أَنَا مِنَ الْمُسْلِمِینَ [જ્યાં સુધી કે ડૂબવાએ તેને પકડી લીધો, તેણે કહ્યું: હું ઈમાન લાવ્યો કે તેના સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી જેના પર બની ઇસરાઈલ ઈમાન લાવ્યા છે, અને હું મુસલમાનોમાંથી છું]. અને સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) અને બિલ્કીસની કિસ્સામાં ફરમાવે છે: અને મારી પાસે એવી હાલતમાં આવો કે તમે હકને તાબે હો! (નમ્લ/૩૧). અને [જ્યારે બિલ્કીસ, સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવી] તેણે કહ્યું: અને [હવે] સુલયમાનની સાથે એ અલ્લાહ માટે ઇસ્લામ લાવી છું જે તમામ જગતોનો પરવરદિગાર છે! (નમ્લ/૪૪)."