سورة النحل

Verse 127 of 128

16:127

وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُكَ إِلاَّ بِاللهِ وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُ في ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ

شکیبایى کن و شکیبایى تو فقط براى خدا [و به توفیق خدا] باشد؛ و به خاطر [کارهاى] آن‌ها، اندوهگین و [دلسرد] مشو؛ و از توطئه هاى آن‌ها، در تنگنا قرار مگیر.

And be patient and your patience is not but by (the assistance of) Allah, and grieve not for them, and do not distress yourself at what they plan.

અને તમે સબ્ર કરો, અને તમારૂં સબ્ર ફકત અલ્લાહ (ની મદદ)થી છે, અને તેઓના બારામાં અફસોસ ન કરો અને તેઓ જે મક્કારી કરે છે તેનાથી દિલગીર ન થાવ.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

فَلَمَّا بَعَثَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) أَسْلَمَ لَهُ الْعَقِبُ مِنَ الْمُسْتَحْفِظِینَ وَ کَذَّبَهُ بَنُو إِسْرَائِیلَ وَ دَعَا إِلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ جَاهَدَ فِی سَبِیلِهِ ثُمَّ أَنْزَلَ اللَّهُ جَلَّ ذِکْرُهُ عَلَیْهِ أَنْ أَعْلِنْ فَضْلَ وَصِیِّکَ فَقَالَ رَبِّ إِنَّ الْعَرَبَ قَوْمٌ جُفَاهًٌْ لَمْ یَکُنْ فِیهِمْ کِتَابٌ وَ لَمْ یُبْعَثْ إِلَیْهِمْ نَبِیٌّ وَ لَا یَعْرِفُونَ فَضْلَ نُبُوَّاتِ الْأَنْبِیَاءِ (علیهم السلام) وَ لَا شَرَفَهُمْ وَ لَا یُؤْمِنُونَ بِی إِنْ أَنَا أَخْبَرْتُهُمْ بِفَضْلِ أَهْلِ بَیْتِی فَقَالَ اللَّهُ جَلَّ ذِکْرُهُ وَ لا تَحْزَنْ عَلَیْهِمْ وَ قُلْ سَلامٌ فَسَوْفَ یَعْلَمُونَ فَذَکَرَ مِنْ فَضْلِ وَصِیِّهِ ذِکْراً فَوَقَعَ النِّفَاقُ فِی قُلُوبِهِمْ.

امام صادق (علیه السلام)- وقتی خداوند، محمّد (صلی الله علیه و آله) را به پیامبری برانگیخت، نوادگان فرقه‌ی مستحفظین (عده‌ای از حواریون که به توصیه‌ی عیسی (علیه السلام) منتظر ظهور احمد (صلی الله علیه و آله) بودند) به او ایمان آوردند و تسلیم او شدند ولی در مقابل، یهودیان (بنی‌اسرائیل) او را تکذیب کردند؛ پیامبر (صلی الله علیه و آله) آن‌ها را به راه خدا دعوت نمود و در راه خدا جهاد کرد: پس از آن خداوند به پیامبر (صلی الله علیه و آله) وحی کرد که برتری وصیّت [علی (علیه السلام)] را بر همگان اعلان کن. پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «ای پروردگار! عرب، قومی سخت و خشن است و تا کنون کتابی آسمانی نداشته‌اند و پیامبری برای آنان مبعوث نشده؛ برتری نبوّت و اولیاء را نمی‌دانند و از شرافت آنان بی اطّلاعند و اگر من از برتری خاندانم به آن‌ها مطلبی بگویم، مسلماً [از سر عناد] به من ایمان نخواهند آورد. خداوند فرمود: بگو: ایمنی است شما را. آری به زودی خواهند دانست ( زخرف/۸۹ ) پیامبر (صلی الله علیه و آله) نیز برتری و فضائل وصیش (علی (علیه السلام)) را بیان کرد و همین امر موجب ایجاد نفاق در دلهای آن‌ها (منافقان) شد.

Imam Sadiq (peace be upon him): When Allah raised Muhammad (peace be upon him and his family) as a prophet, the descendants of the sect of al-Mustahfizin (a group of the disciples who, on the recommendation of Isa (peace be upon him), were awaiting the appearance of Ahmad (peace be upon him and his family)) believed in him and submitted to him; but on the other hand, the Jews (Bani Israel) denied him. The Prophet (peace be upon him and his family) called them to the path of Allah and strove in the way of Allah. After that, Allah revealed to the Prophet (peace be upon him and his family) that he should announce the superiority of his successor [Ali (peace be upon him)] to everyone. The Prophet (peace be upon him and his family) said: "O Lord! The Arabs are a harsh and rough people; until now they have had no heavenly book and no prophet has been sent to them; they do not know the superiority of prophethood and the friends [of Allah], and are unaware of their nobility, and if I tell them anything about the superiority of my household, they will surely — out of obstinacy — not believe in me." Allah said: Say: peace be upon you. Indeed, they will soon come to know (Zukhruf/89). The Prophet (peace be upon him and his family) then declared the superiority and virtues of his successor (Ali (peace be upon him)), and this very matter caused hypocrisy to arise in their (the hypocrites') hearts.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે અલ્લાહે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને પયગંબરી માટે મબઊસ કર્યા, ત્યારે મુસ્તહફિઝીન ફિરકાના વંશજો (હવારીઓમાંના કેટલાક જેઓ ઈસા (અલયહિસ્સલામ)ની ભલામણથી અહમદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ઝુહૂરની રાહ જોઈ રહ્યા હતા) તેમના પર ઈમાન લાવ્યા અને તેમને તાબે થયા, પરંતુ તેમની સામે યહૂદીઓ (બની ઇસરાઈલ)એ તેમને જૂઠલાવ્યા; પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેમને અલ્લાહના માર્ગ તરફ બોલાવ્યા અને અલ્લાહના માર્ગમાં જિહાદ કર્યો. ત્યાર બાદ અલ્લાહે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને વહી કરી કે વસી [અલી (અલયહિસ્સલામ)]ની બુઝુર્ગી બધા પર જાહેર કરો. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "અય પરવરદિગાર! અરબ, એક કઠોર અને રુક્ષ કૌમ છે, અને અત્યાર સુધી તેમની પાસે કોઈ આસમાની કિતાબ ન હતી અને તેમના માટે કોઈ પયગંબર મબઊસ થયા નથી; તેઓ નબુવ્વત અને ઓલિયાની બુઝુર્ગી જાણતા નથી અને તેમની શરાફતથી અજ્ઞાત છે, અને જો હું તેમને મારા ખાનદાનની બુઝુર્ગી વિશે કોઈ વાત કહું, તો ખરેખર [ઢીઠાઈથી] મારા પર ઈમાન નહીં લાવે." અલ્લાહે ફરમાવ્યું: કહો: તમારા માટે અમાન છે. હા, નજીકમાં જ જાણી લેશે (ઝુખરુફ/૮૯). પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ પણ પોતાના વસી (અલી (અલયહિસ્સલામ))ની બુઝુર્ગી અને ફઝાઈલ બયાન કર્યાં, અને આ જ બાબત તેમના (મુનાફિકોના) દિલોમાં નિફાક ઉત્પન્ન થવાનું કારણ બની.

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْمُفَضَّلِ بْنِ عُمَرَعَن أَبِی‌عَبدِالله (علیه السلام) ... فیَشْکُو إِلَیْهِ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فیقول ... احْتَمَلْتُ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَا لَمْ یَحْتَمِلْ وَصِیُّ نَبِیٍّ مِنْ سَائِرِ الْأَوْصِیَاءِ مِنْ سَائِرِ الْأُمَمِ حَتَّی قَتَلُونِی بِضَرْبَهًِْ عَبْدِ‌الرَّحْمَنِ‌بْنِ‌مُلْجَمٍ وَ کَانَ اللَّهُ الرَّقِیبَ عَلَیْهِمْ فِی نَقْضِهِمْ بَیْعَتِی وَ خُرُوجِ طَلْحَهًَْ وَ الزُّبَیْرِ بِعَائِشَهًَْ إِلَی مَکَّهًَْ یُظْهِرَانِ الْحَجَّ وَ الْعُمْرَهًَْ وَ سَیْرِهِمْ بِهَا إِلَی الْبَصْرَهًِْ وَ خُرُوجِی إِلَیْهِمْ وَ تَذْکِیرِی لَهُمُ اللَّهَ وَ إِیَّاکَ وَ مَا جِئْتَ بِهِ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَلَمْ یَرْجِعَا حَتَّی نَصَرَنِیَ اللَّهُ عَلَیْهِمَا حَتَّی أُهْرِقَتْ دِمَاءُ عِشْرِینَ ألف {أَلْفاً} مِنَ الْمُسْلِمِینَ وَ قُطِعَتْ سَبْعُونَ کَفّاً عَلَی زِمَامِ الْجَمَلِ فَمَا لَقِیتُ فِی غَزَوَاتِکَ یَا رَسُولَ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ بَعْدَکَ أَصْعَبَ یَوْماً مِنْهُ أَبَداً لَقَدْ کَانَ مِنْ أَصْعَبِ الْحُرُوبِ الَّتِی لَقِیتُهَا وَ أَهْوَلِهَا وَ أَعْظَمِهَا فَصَبَرْتُ کَمَا أَدَّبَنِیَ اللهُ بِمَا أَدَّبَکَ بِهِ یَا رَسُولَ اللهِ فِی قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ فَاصْبِرْ کَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ وَ قَوْلِهِ وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ.

امام علی (علیه السلام)- مفضّل بن عمر گوید: امام صادق (علیه السلام) فرمود: ... [در شب دفن حضرت زهرا (سلام الله علیها)] امیر المؤمنین (علیه السلام) [محنت‌های عظیمی را که بعد از پیغمبر (صلی الله علیه و آله) دید و به‌وسیله‌ی آن آزموده شد،] به آن حضرت شکایت می‌کند و می‌فرماید: «... ای رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)! من متحمّل رنج‌ها و گرفتاری‌هایی شدم که هیچ جانشین پیغمبری در هیچ امّتی متحمّل نگشت، تا جایی که مرا با ضربت عبدالرّحمن‌بن‌ملجم به قتل رساندند و خداوند شاهد چگونگی نقض بیعت من است. طلحه و زبیر، عایشه را به بهانه‌ی ادای مراسم حج و عمره به مکّه بردند ولی مسیر او را عوض کرده به بصره آوردند. من هم ناچار برای جلوگیری از بلوای آن‌ها بسیج کردم و خدا و شما را به یاد آن‌ها آوردم، ولی آن‌ها برنگشتند تا اینکه خداوند مرا بر آن‌ها پیروز گردانید و خون بیست‌هزار نفر از مسلمانان ریخته و هفتاد دست که می‌خواست مهار شتر عایشه را نگهدارد؛ بریده شد. ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! آنچه در جنگ‌های شما و جنگ‌های بعد از شما دیدم از جنگ جمل بر من دشوارتر نبود؛ زیرا آن جنگ از سخت‌ترین و هول‌انگیزترین و بزرگترین جنگ‌هایی بود که من دیدم؛ پس صبر کردم، همان طور که خدا مرا به همان آداب شما تأدیب نمود به این آیه: پس پایداری کن، هم چنان که پیامبران أولو العزم پایداری کرده بودند. ( احقاف/۳۵ ) و آیه: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ من نیز صبر کردم.

Imam Ali (peace be upon him): Mufaddal ibn Umar said: Imam Sadiq (peace be upon him) said: ... [On the night of the burial of Lady Zahra (peace be upon her),] the Commander of the Faithful (peace be upon him) complained to him [the Prophet] [of the great trials he had faced after the Prophet (peace be upon him and his family) and by which he had been tested], and said: '... O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! I have borne hardships and afflictions that no successor of any prophet in any nation has borne, to the point that they killed me with the blow of Abd al-Rahman ibn Muljam, and Allah is witness to how my allegiance was broken. Talha and Zubayr took Aisha to Mecca under the pretext of performing the Hajj and Umrah, but they changed her course and brought her to Basra. I too was compelled to mobilise in order to stop their uprising, and I reminded them of Allah and of you, but they did not turn back, until Allah gave me victory over them, and the blood of twenty thousand Muslims was shed, and seventy hands that had tried to hold the reins of Aisha's camel were cut off. O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! In none of your battles, nor in any of the battles after you, did I face a day more difficult than this; for that battle was among the harshest, most terrifying and greatest battles I ever witnessed. So I was patient, just as Allah disciplined me with the same discipline with which He disciplined you, O Messenger of Allah, in His saying, the Mighty and Majestic: فَاصْبِرْ کَما صَبَرَ أُولُوا الْعَزْمِ مِنَ الرُّسُلِ [So be patient, as the messengers of firm resolve were patient] (al-Ahqaf/35), and His saying: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ [And be patient, and your patience is not but by (the assistance of) Allah] — I too was patient.'

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): મુફદ્દલ બિન ઉમર કહે છે: ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: ... [હઝરત ઝહરા (સલામુલ્લાહિ અલયહા)ના દફનની રાતે] અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) તે હઝરત [પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)] પાસે [પયગંબર પછી જે મહાન મુસીબતો જોઈ અને જેના દ્વારા તેમની કસોટી થઈ તેની] ફરિયાદ કરે છે અને ફરમાવે છે: '... હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! મેં એવી તકલીફો અને મુસીબતો સહન કરી છે જે કોઈ ઉમ્મતમાં કોઈ પણ પયગંબરના જાનશીને સહન કરી નથી, ત્યાં સુધી કે મને અબ્દુર્રહમાન બિન મુલ્જમના પ્રહારથી શહીદ કરવામાં આવ્યો, અને અલ્લાહ મારી બયઅત તોડવાની રીત ઉપર સાક્ષી છે. તલ્હા અને ઝુબૈરે આયશાને હજ અને ઉમરાહ અદા કરવાના બહાને મક્કા લઈ ગયા, પરંતુ તેમનો રસ્તો બદલીને બસરા લઈ આવ્યા. હું પણ તેમના ફસાદને રોકવા માટે લશ્કર તૈયાર કરવા મજબૂર થયો, અને મેં તેમને અલ્લાહ અને તમારી યાદ અપાવી, પરંતુ તેઓ પાછા ન ફર્યા, ત્યાં સુધી કે અલ્લાહે મને તેમના પર વિજય આપ્યો અને વીસ હજાર મુસલમાનોનું ખૂન વહાવવામાં આવ્યું અને સિત્તેર હાથ જે આયશાના ઊંટની લગામ પકડવા માગતા હતા, કાપી નાખવામાં આવ્યા. હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! તમારી લડાઈઓમાં અને તમારા પછીની લડાઈઓમાં જે કંઈ મેં જોયું, તે જંગે જમલથી મારા માટે વધુ કઠિન નહોતું; કારણ કે તે લડાઈ મેં જોયેલી લડાઈઓમાં સૌથી કઠિન, સૌથી ભયાનક અને સૌથી મોટી લડાઈ હતી; તો મેં સબર કરી, જેમ અલ્લાહે મને તે જ અદબથી તાદીબ કરી જેનાથી તમને તાદીબ કરી, આ આયતથી: તો સબર કરો, જેમ ઊલુલ અઝમ પયગંબરોએ સબર કરી હતી. (અહકાફ/૩૫) અને આયત: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ [અને સબર કરો, અને તમારી સબર અલ્લાહની (મદદ) સિવાય નથી] — મેં પણ સબર કરી.'

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

أَ کَلَّفَ اللَّهُ الْعِبَادَ مَا لَا یُطِیقُونَ فَقَالَ کَلَّفَ اللَّهُ جَمِیعَ الْخَلْقِ مَا لَا یُطِیقُونَ إِنْ لَمْ یُعِنْهُمْ عَلَیْهِ فَإِنْ أَعَانَهُمْ عَلَیْهِ أَطَاقُوهُ قَالَ اللَّهُ جَلَّ وَ عَزَّ لِنَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ.

امام کاظم (علیه السلام)- آیا این صحیح است که خداوند بندگانش را مکلّف به انجام کاری کند که از عهده‌ی آنان خارج است؟! خدا همه‌ی مخلوقات را بر انجام کاری مجبور کرده که از عهده‌ی آن بر نمی‌آیند و کمکشان هم نکرده است؟! اگر آن‌ها را کمک کند دیگر از عهده‌ی آن‌ها خارج نیست همان‌طورکه در این آیه به پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ [که صبر بر مصائبی که بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) رفت، از عهده‌ی او خارج بود امّا با کمک الهی، ممکن بود].

Imam Kazim (peace be upon him): Is it correct that Allah should charge His servants with doing something that is beyond their capacity?! Has Allah compelled all creatures to do something they cannot bear and given them no help with it?! If He helps them, then it is no longer beyond their capacity — just as He said to the Prophet (peace be upon him and his family) in this verse: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ [And be patient, and your patience is not but by (the assistance of) Allah] [so that being patient over the afflictions which came upon the Prophet (peace be upon him and his family) was beyond his capacity, but with divine help it became possible].

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): શું આ યોગ્ય છે કે અલ્લાહ પોતાના બંદાઓને એવા કામનો હુકમ આપે જે તેમની શક્તિની બહાર હોય?! શું અલ્લાહે બધા મખ્લૂકને એવા કામ પર મજબૂર કર્યા છે જે તેમની શક્તિથી બહાર છે અને તેમની મદદ પણ કરી નથી?! જો તે તેમની મદદ કરે તો પછી તે તેમની શક્તિથી બહાર નથી — જેમ આ આયતમાં પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ફરમાવ્યું: وَ اصْبِرْ وَ ما صَبْرُکَ إِلَّا بِاللهِ [અને સબર કરો, અને તમારી સબર અલ્લાહની (મદદ) સિવાય નથી] [કે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર આવેલી મુસીબતો પર સબર કરવી તેમની શક્તિથી બહાર હતી, પરંતુ ઇલાહી મદદથી શક્ય બની].