إِنَّ رَجُلًا مِنْ حَضْرَمَوْتَ یُقَالُ لَهُ: عَبْدَانُ الْأَشْرَعُ قَالَ: یَا رَسُولَ اللهِ (صلی الله علیه و آله) إِنَّ امْرَءَ الْقَیْسِ الْکِنْدِیَّ جَاوَرَنِی فِی أَرْضِی فَاقْتَطَعَ مِنْ أَرْضِی فَذَهَبَ بِهَا مِنِّی وَ الْقَوْمُ یَعْلَمُونَ أَنِّی لَصَادِقٌ، لَکِنَّهُ أَکْرَمُ عَلَیْهِمْ مِنِّی. فَسَأَلَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله) امْرَءَ الْقَیْسِ عَنْهُ، فَقَالَ: لَا أَدْرِی مَا یَقُولُ. فَأَمَرَهُ أَنْ یَحْلِفَ. فَقَالَ عَبْدَانُ: إِنَّهُ فَاجِرٌ لَا یُبَالِی أَنْ یَحْلِفَ. فَقَالَ: إِنْ لَمْ یَکُنْ لَکَ شُهُودٌ فَخُذْ یَمِینَهُ. فَلَمَّا قَامَ لِیَحْلِفَ أَنْظَرَهُ فَانْصَرَفَا. فَنَزَلَ قَوْلُهُ وَ لَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللهِ الْآیَتَانِ. فَلَمَّا قَرَأَهُمَا رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله) قَالَ امْرُءُ الْقَیْسِ: أَمَّا مَا عِنْدِی فَیَنْفَدُ وَ هُوَ صَادِقٌ فِیمَا یَقُولُ، لَقَدِ اقْتَطَعْتُ أَرْضَهُ وَ لَمْ أَدْرِ کَمْ هِیَ؟ فَلْیَأْخُذْ مِنْ أَرْضِی مَا شَاءَ وَ مِثْلَهَا مَعَهَا بِمَا أَکَلْتُ مِنْ ثَمَرِهَا. فَنَزَلَ فِیهِ مَنْ عَمِلَ صالِحاً الْآیَهًَْ.
ابن عباس مردی از حضرموت که عبدان اشرع نام داشت گفت: ای رسول خدا (صلی الله علیه و آله)! امرءالقیس‌کندی به حق من تجاوز کرده و جلو راه مرا گرفته و مال مرا برده است، این درحالی است که قوم من می‌دانند که من راستگو هستم ولی او از من بیشتر نزد قوم من مورد احترام است [لذا به دادخواهی من نمی‌پردازند]»؛ پیامبر (صلی الله علیه و آله) از امرءالقیس در مورد شکایت او سؤال کرد و او در پاسخ گفت: «من نمی‌دانم او از چه چیزی سخن می‌گوید»! پیامبر (صلی الله علیه و آله) دستور داد که قسم بخورد [که چیزی نمی‌داند]، عبدان گفت: «او فاجر و گناهکار است و از اینکه قسم دروغ بخورد باکی ندارد»! پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «اگر شاهدی نداری [تنها راهش این است که] از او طلب قسم خوردن کن و وقتی که برای قسم خوردن ایستاد، به او نگاه کن. چنین کردند و سپس هر دو از آنجا رفتند؛ این آیه نازل شد که وَ لَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللهِ ... و این آیه و آیه بعد نازل شد. وقتی پیامبر (صلی الله علیه و آله) این دو آیه را برای آنان تلاوت فرمود، امرءالقیس گفت: «آنچه نزد من است، از میان رفتنی است، او (عبدان) راست می‌گوید و من راه او را سدّ کردم و مال او را دزدیدم و نمی‌دانم که چقدر بوده است، پس در قبال آن، هر مقدار که می‌خواهد از زمینی که مال من است و همان مقدار از میوه‌های آن بردارد [تا راضی شود]. پس این آیه نازل شد: مَنْ عَمِلَ صالِحاً ... .
Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): A man from Hadramawt named 'Abdan al-Ashra' said: O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Imru' al-Qays al-Kindi has transgressed against my right, blocked my way and taken away my property; my people know that I am truthful, but he is more respected among my people than I am [and so they do not take up my grievance]. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) asked Imru' al-Qays about his complaint, and he replied: "I do not know what he is talking about!" The Prophet (peace be upon him and his family) ordered him to swear an oath [that he knew nothing]. 'Abdan said: "He is a corrupt sinner and does not care about swearing a false oath!" The Prophet (peace be upon him and his family) said: "If you have no witness [the only way is to] demand an oath from him, and when he stands up to swear, look at him." They did so, and then the two left. Then this verse was revealed: وَ لَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللهِ [And do not take a small price in exchange for Allah's covenant] ... and this verse and the following verse were revealed. When the Prophet (peace be upon him and his family) recited these two verses to them, Imru' al-Qays said: "What is with me is perishable; he ('Abdan) speaks the truth — I blocked his way and stole his property, and I do not know how much it was; so in return, let him take as much as he wishes of the land which is mine, and the like of it in its fruits [so that he is satisfied]." Then this verse was revealed: مَنْ عَمِلَ صالِحاً [Whoever does righteous deeds] ... .
ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): હઝરમૌતના એક વ્યક્તિ જેનું નામ અબ્દાન અશ્રઅ હતું, તેણે કહ્યું: હે અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! ઇમ્રુલ કૈસ કિન્દીએ મારા હકનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને મારો રસ્તો રોક્યો છે અને મારો માલ લઈ ગયો છે, અને એવી પરિસ્થિતિમાં કે મારી કૌમ જાણે છે કે હું સાચ્ચો છું પણ તે મારી કૌમમાં મારાથી વધુ સન્માનિત છે [એટલા માટે મારી ફરિયાદ સાંભળતા નથી]"; પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ઇમ્રુલ કૈસને તેની ફરિયાદ વિશે પૂછ્યું, અને તેણે જવાબમાં કહ્યું: "મને ખબર નથી કે તે શું બોલી રહ્યો છે"! પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ હુકમ આપ્યો કે તે કસમ ખાય [કે તે કંઈ જાણતો નથી], અબ્દાને કહ્યું: "તે ફાજિર અને ગુનેહગાર છે અને ખોટી કસમ ખાવાથી તેને પરવા નથી"! પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "જો તારી પાસે કોઈ ગવાહ ન હોય તો [એકમાત્ર રસ્તો એ છે કે] તેની પાસેથી કસમ ખાવાની માંગ કર અને જ્યારે તે કસમ ખાવા માટે ઊભો થાય ત્યારે તેની તરફ જો." તેમણે એમ કર્યું અને પછી બંને ત્યાંથી ચાલ્યા ગયા; આ આયત નાઝિલ થઈ કે وَ لَا تَشْتَرُوا بِعَهْدِ اللهِ [અને અલ્લાહના અહદને થોડી કિંમતે ન વેચો] ... અને આ આયત તથા પછીની આયત નાઝિલ થઈ. જ્યારે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ આ બે આયતો તેમના માટે તિલાવત કરી, તો ઇમ્રુલ કૈસે કહ્યું: "જે મારી પાસે છે તે નષ્ટ થનારું છે, તે (અબ્દાન) સાચું બોલે છે અને મેં તેનો રસ્તો રોક્યો અને તેનો માલ ચોર્યો અને મને ખબર નથી કે તે કેટલો હતો, તો તેના બદલામાં જેટલો ઈચ્છે તેટલો તે જમીનમાંથી લે જે મારી છે અને તેટલી જ માત્રામાં તેના ફળોમાંથી લે [જેથી તે રાજી થાય]." પછી આ આયત નાઝિલ થઈ: مَنْ عَمِلَ صالِحاً [જે કોઈ સત્કાર્ય કરે] ... .