ما داستان آنان را به‌درستى براى تو بازگو مى‌كنيم؛ آن‌ها جوانانى بودند كه به پروردگارشان ايمان آوردند، و ما بر هدايتشان افزوديم.
We relate to you their story with the truth; surely they were youths who believed in their Lord and We increased them in guidance.
તેમનો કિસ્સો અમે તને હક સાથે બયાન કરીએ છીએ; બેશક તેઓ એવા યુવાન હતા કે જેઓ પોતાના પરવરદિગાર ઉપર ઇમાન લાવ્યા અને અમોએ તેમની હિદાયતમાં વધારો કરી દીધો.
الصّادق ( قَوْلُهُ نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ أَیْ خَبَرَهُم.
امام صادق (علیه السلام)- نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُم بِالحَقِّ یعنی خبر آنان را بازگو می‌کنیم.
Imam Sadiq (peace be upon him): نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُم بِالحَقِّ [We relate to you their story with the truth] means: We relate their news.
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُم بِالحَقِّ [અમે તમને તેમની હકીકત સાચી રીતે બયાન કરીએ છીએ] એટલે કે અમે તેમના સમાચાર બયાન કરીએ છીએ.
الصّادق ( إِنَّ اللَّهَ أَجَلُّ وَ أَعْظَمُ مِنْ أَنْ یَحْتَجَ بِعَبْدٍ مِنْ عِبَادِهِ ثُمَ یُخْفِی عَنْهُ شَیْئاً مِنْ أَخْبَارِ السَّمَاءِ وَ الْأَرْضِ.
امام صادق (علیه السلام)- خداوند بزرگ و کریم‌تر از آن است که به وسیله‌ی بنده‌ای از بندگانش احتجاج کند، سپس از او چیزی از اخبار آسمان و زمین را پنهان کند.
Imam Sadiq (peace be upon him): Allah is greater and more noble than to argue by means of one of His servants and then hide from him something of the news of the heavens and the earth.
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ એથી મોટો અને કરીમ છે કે તે પોતાના બંદાઓમાંથી કોઈ બંદા દ્વારા હુજ્જત કાયમ કરે, અને પછી તેનાથી આસમાનો અને ઝમીનના સમાચારોમાંથી કંઈ છુપાવે.
امیرالمؤمنین ( وَ أَمَّا الْإِیمَانُ وَ الْکُفْرُ وَ الشِّرْکُ وَ زِیَادَتُهُ وَ نُقْصَانُهُ فَالْإِیمَانُ بِاللَّهِ تَعَالَی هُوَ أَعْلَی الْأَعْمَالِ دَرَجَهًًْ وَ أَشْرَفُهَا مَنْزِلَهًًْ وَ أَسْنَاهَا حَظّاً فَقِیلَ لَهُ الْإِیمَانُ قَوْلٌ وَ عَمَلٌ أَمْ قَوْلٌ بِلَا عَمَلٍ فَقَالَ الْإِیمَانُ تَصْدِیقٌ بِالْجَنَانِ وَ إِقْرَارٌ بِاللِّسَانِ وَ عَمَلٌ بِالْأَرْکَانِ وَ هُوَ عَمَلٌ کُلُّهُ وَ مِنْهُ التَّامُّ وَ مِنْهُ الْکَامِلُ تَمَامُهُ وَ مِنْهُ النَّاقِصُ الْبَیِّنُ نُقْصَانُهُ وَ مِنْهُ الزَّائِدُ الْبَیِّنُ زِیَادَتُهُ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَی مَا فَرَضَ الْإِیمَانَ عَلَی جَارِحَهًٍْ مِنْ جَوَارِحِ الْإِنْسَانِ إِلَّا وَ قَدْ وُکِلَتْ بِغَیْرِ مَا وُکِلَتْ بِهِ الْأُخْرَی ... وَ قَالَ رَسُولُاللَّهِ (مَنْ لَقِیَ اللَّهَ کَامِلَ الْإِیمَانِ فَهُوَ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّهًِْ وَ مَنْ کَانَ مُضَیِّعاً لِشَیْءٍ مِمَّا فَرَضَهُ اللَّهُ تَعَالَی فِی هَذِهِ الْجَوَارِحِ وَ تَعَدَّی مَا أَمَرَ اللَّهُ بِهِ وَ ارْتَکَبَ مَا نَهَاهُ عَنْهُ لَقِیَ اللَّهَ تَعَالَی نَاقِصَ الْإِیمَانِ قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَهًٌْ فَمِنْهُمْ مَنْ یَقُولُ أَیُّکُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِیماناً فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِیماناً وَ هُمْ یَسْتَبْشِرُونَ وَ قَالَ إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ الَّذِینَ إِذا ذُکِرَ اللهُ وَجِلَتْ قُلُوبُهُمْ وَ إِذا تُلِیَتْ عَلَیْهِمْ آیاتُهُ زادَتْهُمْ إِیماناً وَ عَلی رَبِّهِمْ یَتَوَکَّلُونَ وَ قَالَ سُبْحَانَهُ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً وَ قَالَ وَ الَّذِینَ اهْتَدَوْا زادَهُمْ هُدیً وَ آتاهُمْ تَقْواهُمْ وَ قَالَ هُوَ الَّذِی أَنْزَلَ السَّکِینَةَ فِی قُلُوبِ الْمُؤْمِنِینَ لِیَزْدادُوا إِیماناً مَعَ إِیمانِهِمْ الْآیَهًَْ فَلَوْ کَانَ الْإِیمَانُ کُلُّهُ وَاحِداً لَا زِیَادَهًَْ فِیهِ وَ لَا نُقْصَانَ لَمْ یَکُنْ لِأَحَدٍ فَضْلٌ عَلَی أَحَدٍ وَ لَتَسَاوَی النَّاسُ فَبِتَمَامِ الْإِیمَانِ وَ کَمَالِهِ دَخَلَ الْمُؤْمِنُونَ الْجَنَّهًَْ وَ نَالُوا الدَّرَجَاتِ فِیهَا وَ بِذَهَابِهِ وَ نُقْصَانِهِ دَخَلَ الْآخَرُونَ النَّارَ.
امام علی (علیه السلام)- ایمان و کفر و شرک و کم و زیادی آن‌ها از این قرار است، ایمان به خداوند بالاترین اعمال می‌باشد و در مرتبه عالی قرار دارد، و گرامی‌تر از آن مقامی نیست و بهره‌اش از همه افزون‌تر است. گفته شد: «یا امیرالمؤمنین (علیه السلام) ایمان گفتار و کردار است و یا تنها گفتار می‌باشد»؟، فرمود: «ایمان گواهی به قلب، و اعتراف در زبان و عمل به اعضا و جوارح می‌باشد، ایمان همه‌اش عمل است، ایمان گاهی کامل و گاهی نیمه‌ی کامل و زمانی ناقص و گاهی هم زائد است، به‌طوری که این نقصان و زیادت به وضوح دیده می‌شود. خداوند متعال برای هریک از اعضا و جوارح انسانی وظیفه‌ای را معیّن کرده است که این وظیفه به عضوی دیگر ارتباط ندارد... رسول خدا (صلی الله علیه و آله) فرمود: «هرکس خداوند را با ایمان کامل ملاقات کند او از اهل بهشت می‌باشد، و هرکس چیزی از واجبات را ضایع کند و از اوامر خداوند سرپیچی نماید، و مرتکب منهیّات گردد ناقص الایمان در پیشگاه خداوند حضور پیدا می‌کند. خداوند متعال فرمود: این سوره، ایمان کدام‌یک از شما را افزون ساخت»؟! [به آن‌ها بگو]: امّا کسانی که ایمان آورده‌اند، بر ایمانشان افزوده و آن‌ها [به فضل و رحمت الهی] خوشحالند. ( توبه/۱۲۴ ) در جای دیگر فرموده: مؤمنان، تنها کسانی هستند که هرگاه نام خدا برده شود، دل‌هاشان ترسان می‌گردد و هنگامی‌که آیات او بر آن‌ها خوانده می‌شود، ایمانشان فزون‌تر می‌گردد و تنها بر پروردگارشان توکّل دارند. ( انفال/۲ ) در جای دیگری فرمود: إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً در آیه‌ی دیگر فرمود: کسانی که هدایت یافته‌اند، خداوند بر هدایتشان می‌افزاید و روح تقوا به آنان می‌بخشد! ( محمّد/۱۷ ) در آیه‌ی دیگری فرمود: او کسی است که آرامش را در دل‌های مؤمنان نازل کرد تا ایمانی بر ایمانشان بیفزایند لشکریان آسمان‌ها و زمین از آن خداست، و خداوند دانا و حکیم است. ( فتح/۴ ) و اگر همه در ایمان با هم مساوی بودند کسی را بر کسی فضیلت و برتری نبود، با ایمان کامل مؤمنان وارد بهشت می‌گردند و به درجات آن نایل می‌شوند. اگر کسانی ایمان آن‌ها ناقص باشد و یا ایمان خود را از دست بدهند وارد دوزخ می‌شوند.
Imam Ali (peace be upon him): Faith, disbelief, polytheism, and their increase and decrease are as follows: faith in Allah is the highest of deeds and is at the loftiest rank; there is no station more honourable than it and its portion is greater than all others. It was said: 'O Amir al-Mu'minin (peace be upon him), is faith speech and deed, or speech alone?' He said: 'Faith is affirmation in the heart, confession by the tongue, and action by the limbs. Faith is entirely action. Faith is sometimes complete, sometimes half-complete, sometimes deficient, and sometimes increased — in such a way that this deficiency and increase can be clearly seen. Allah the Exalted has appointed a duty for each of the limbs and organs of the human being, and that duty has no connection with another organ... The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Whoever meets Allah with complete faith is of the people of Paradise, and whoever squanders any of the obligations and disobeys the commands of Allah and commits what is forbidden, appears before Allah with deficient faith. Allah the Exalted said: 'This surah — whose faith among you has it increased?' [Say to them]: As for those who have believed, it has increased them in faith, and they [by the grace and mercy of Allah] rejoice." (Tawba/124) In another place He said: "The believers are only those whose hearts tremble when Allah is mentioned, and when His verses are recited to them, their faith is increased, and they place their trust only in their Lord." (Anfal/2) In another place He said: إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً [Surely they were youths who believed in their Lord and We increased them in guidance]. In another verse He said: "Those who are guided, Allah increases them in guidance and grants them the spirit of piety." (Muhammad/17) In another verse He said: "He it is who sent down tranquillity into the hearts of the believers, that they might increase in faith with their faith. And to Allah belong the hosts of the heavens and the earth, and Allah is Knowing, Wise." (Fath/4) And if all were equal in faith, no one would have superiority over another; with complete faith the believers enter Paradise and attain the ranks therein. If some people's faith is deficient, or they lose their faith, they enter the Fire.'
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): ઈમાન, કુફ્ર, શિર્ક અને તેમની ઓછી-વધુતી આ પ્રમાણે છે: અલ્લાહ પરનું ઈમાન સૌથી ઊંચું અમલ છે અને ઉચ્ચતમ દરજ્જા પર છે, અને એનાથી વધુ પ્રતિષ્ઠિત કોઈ મકામ નથી અને એનો હિસ્સો બધાથી વધુ છે. કહેવામાં આવ્યું: 'હે અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ), શું ઈમાન કથન અને કર્મ છે, અથવા માત્ર કથન છે?' આપે ફરમાવ્યું: 'ઈમાન દિલથી તસ્દીક, જબાનથી ઇકરાર અને અંગો દ્વારા અમલ છે. ઈમાન સંપૂર્ણ રીતે અમલ છે. ઈમાન ક્યારેક કામિલ, ક્યારેક અડધું કામિલ, ક્યારેક નાકિસ અને ક્યારેક ઝાઇદ હોય છે, એવી રીતે કે આ ઘટાડો અને વધારો સ્પષ્ટ દેખાય છે. અલ્લાહ તઆલાએ માનવીના દરેક અંગ માટે એક ફરજ નિયત કરી છે જે બીજા અંગ સાથે સંબંધિત નથી... રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમે) ફરમાવ્યું: "જે અલ્લાહને કામિલ ઈમાન સાથે મળે, તે જન્નતના લોકોમાંથી છે, અને જે વાજિબાતોમાંથી કોઈને ઝાયા કરે અને અલ્લાહના હુકમોથી મોં ફેરવે, અને મન્હિય્યાતનું અમલ કરે, નાકિસુલ ઈમાન સાથે અલ્લાહની હાજરીમાં આવે છે. અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: આ સૂરહએ તમારામાંથી કોના ઈમાનમાં વધારો કર્યો?! [તેમને કહો:] પરંતુ જેઓ ઈમાન લાવ્યા છે, તેમના ઈમાનમાં વધારો થયો છે, અને તેઓ [અલ્લાહની કૃપા અને રહમતથી] ખુશ છે. (તૌબા/124) બીજી જગ્યાએ ફરમાવ્યું: મોમિન ખરેખર એ જ છે કે જ્યારે અલ્લાહનું નામ લેવામાં આવે, તેમના દિલો ડરી જાય છે, અને જ્યારે તેમની આયતો તેમના પર પડવામાં આવે છે, તેમના ઈમાનમાં વધારો થાય છે, અને તેઓ ફક્ત પોતાના પરવરદિગાર પર ભરોસો રાખે છે. (અન્ફાલ/2) બીજી જગ્યાએ ફરમાવ્યું: إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً [ખરેખર તેઓ યુવાનો હતા જેઓ પોતાના પરવરદિગાર પર ઈમાન લાવ્યા હતા અને અમે તેમની હિદાયતમાં વધારો કર્યો]. બીજી આયતમાં ફરમાવ્યું: જેઓ હિદાયત પામ્યા છે, અલ્લાહ તેમની હિદાયતમાં વધારો કરે છે અને તેમને તકવાની રૂહ અતા કરે છે! (મુહમ્મદ/17) બીજી આયતમાં ફરમાવ્યું: એ જ છે જેણે મોમિનોના દિલોમાં સકીનહ (શાંતિ) નાઝિલ કરી જેથી તેમના ઈમાન પર ઈમાનનો વધારો થાય. આસમાનો અને ઝમીનના લશ્કરો અલ્લાહના જ છે, અને અલ્લાહ જાણનાર અને હિકમતવાળો છે. (ફતહ/4) અને જો બધા ઈમાનમાં સમાન હોત તો કોઈને કોઈ પર ફઝીલત અને શ્રેષ્ઠતા ન હોત. કામિલ ઈમાન સાથે મોમિન જન્નતમાં દાખલ થાય છે અને તેના દરજ્જાઓ પ્રાપ્ત કરે છે. જો કોઈનું ઈમાન નાકિસ હોય અથવા પોતાનું ઈમાન ગુમાવી દે, તો તેઓ જહન્નમમાં દાખલ થાય છે.'
الصّادق ( أَبُوعَمْرٍو الزُّبَیْرِیُّ عَنْ أَبِیعَبْدِاللَّهِ (قَال قُلْتُ قَدْ فَهِمْتُ نُقْصَانَ الْإِیمَانِ وَ تَمَامَهُ فَمِنْ أَیْنَ جَاءَتْ زِیَادَتُهُ فَقَالَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ إِذا ما أُنْزِلَتْ سُورَةٌ فَمِنْهُمْ مَنْ یَقُولُ أَیُّکُمْ زادَتْهُ هذِهِ إِیماناً فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا فَزادَتْهُمْ إِیماناً وَ هُمْ یَسْتَبْشِرُونَ* وَ أَمَّا الَّذِینَ فِی قُلُوبِهِمْ مَرَضٌ فَزادَتْهُمْ رِجْساً إِلَی رِجْسِهِمْ وَ قَالَ نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالْحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً وَ لَوْ کَانَ کُلُّهُ وَاحِداً لَا زِیَادَهًَْ فِیهِ وَ لَا نُقْصَانَ لَمْ یَکُنْ لِأَحَدٍ مِنْهُمْ فَضْلٌ عَلَی الْآخَرِ وَ لَاسْتَوَتِ النِّعَمُ فِیهِ وَ لَاسْتَوَی النَّاسُ وَ بَطَلَ التَّفْضِیلُ وَ لَکِنْ بِتَمَامِ الْإِیمَانِ دَخَلَ الْمُؤْمِنُونَ الْجَنَّهًَْ وَ بِالزِّیَادَهًِْ فِی الْإِیمَانِ تَفَاضَلَ الْمُؤْمِنُونَ بِالدَّرَجَاتِ عِنْدَ اللَّهِ وَ بِالنُّقْصَانِ دَخَلَ الْمُفَرِّطُونَ النَّارَ قَالَ قُلْتُ لَهُ إِنَّ لِلْإِیمَانِ دَرَجَاتٍ وَ مَنَازِلَ وَ یَتَفَاضَلُ الْمُؤْمِنُونَ فِیهَا عِنْدَ اللَّهِ قَالَ نَعَمْ قُلْتُ صِفْهُ لِی رَحِمَکَ اللَّهُ حَتَّی أَفْهَمَهُ قَالَ إِنَّ اللَّهَ سَبَّقَ بَیْنَ الْمُؤْمِنِینَ کَمَا یُسَبَّقُ بَیْنَ الْخَیْلِ یَوْمَ الرِّهَانِ ثُمَّ فَضَّلَهُمْ عَلَی دَرَجَاتِهِمْ فِی السَّبْقِ إِلَیْهِ فَجَعَلَ کُلَّ امْرِئٍ مِنْهُمْ عَلَی دَرَجَهًِْ سَبْقِهِ لَا یَنْقُصُهُ فِیهَا مِنْ حَقِّهِ وَ لَا یَتَقَدَّمُ مَسْبُوقٌ سَابِقاً وَ لَا مَفْضُولٌ فَاضِلًا تَفَاضَلَ بِذَلِکَ أَوَائِلُ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ وَ أَوَاخِرُهَا وَ لَوْ لَمْ یَکُنْ لِلسَّابِقِ إِلَی الْإِیمَانِ فَضْلٌ عَلَی الْمَسْبُوقِ إِذَنْ لَلَحِقَ آخِرُ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ أَوَّلَهَا نَعَمْ وَ لَتَقَدَّمُوهُمْ إِذَا لَمْ یَکُنْ لِمَنْ سَبَقَ إِلَی الْإِیمَانِ الْفَضْلُ عَلَی مَنْ أَبْطَأَ عَنْهُ وَ لَکِنْ بِدَرَجَاتِ الْإِیمَانِ قَدَّمَ اللَّهُ السَّابِقِینَ وَ بِالْإِبْطَاءِ عَنِ الْإِیمَانِ أَخَّرَ اللَّهُ الْمُقَصِّرِینَ لِأَنَّا نَجِدُ مِنَ الْمُؤْمِنِینَ مِنَ الْآخِرِینَ مَنْ هُوَ أَکْثَرُ عَمَلًا مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ أَکْثَرُهُمْ صَلَاهًًْ وَ صَوْماً وَ حَجّاً وَ زَکَاهًًْ وَ جِهَاداً وَ إِنْفَاقاً وَ لَوْ لَمْ یَکُنْ سَوَابِقُ یَفْضُلُ بِهَا الْمُؤْمِنُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً عِنْدَ اللَّهِ لَکَانَ الْآخِرُونَ بِکَثْرَهًِْ الْعَمَلِ مُقَدَّمِینَ عَلَی الْأَوَّلِینَ وَ لَکِنْ أَبَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ أَنْ یُدْرِکَ آخِرَ دَرَجَاتِ الْإِیمَانِ أَوَّلُهَا وَ یُقَدَّمَ فِیهَا مَنْ أَخَّرَ اللَّهُ أَوْ یُؤَخَّرَ فِیهَا مَنْ قَدَّمَ اللَّهُ.
امام صادق (علیه السلام)- ابوعمرو زبیری گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «نقصان ایمان را فهمیدم اینک بفرمایید زیادشدن از کجا خواهد بود»؟، فرمود: «خداوند متعال دراین‌باره فرموده: و هنگامی‌که سوره‌ای نازل می‌شود، بعضی از آنان [به دیگران] می‌گویند: «این سوره، ایمان کدام‌یک از شما را افزون ساخت»؟! [به آن‌ها بگو]: امّا کسانی که ایمان آورده‌اند، بر ایمانشان افزوده و آن‌ها [به فضل و رحمت الهی] خوشحالند. و امّا آن‌ها که در دل‌هایشان بیماری است، پلیدی بر پلیدیشان افزوده. ( توبه/۱۲۵۱۲۴ ) در جای دیگر فرمود: نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً و اگر همه یکسان بودند و زیادت و نقصانی در آنجا نبود که آن‌ها بر هم برتری و فضیلتی نداشتند. اگر زیادت نبود همه‌ی نعمت‌ها مساوی می‌شد و مردم همه با هم برابر بودند، و تفضیل باطل می‌شد ولی با ایمان کامل مؤمنان وارد بهشت می‌گردند، و با زیادت در ایمان درجات بیشتری به دست می‌آورند، و کسانی که در ایمان نقصان داشته باشند وارد دوزخ می‌گردند». عرض کردم: «برای ایمان درجات و منازلی هست و مؤمنان گروهی بر گروه دیگر فضیلت پیدا می‌کنند و مقامات آن‌ها در نزد خداوند با هم تفاوت دارند». فرمود: «آری»، گفتم: «برای من این را تعریف کنید تا نیک دریابم». فرمود: «خداوند بین مؤمنان مسابقه گذاشته همان‌گونه که بین اسب سواران مسابقه نهاده‌اند. بعد از این بین آن‌ها در این مسابقه‌ها فضیلت قائل شد و هرکدام بیشتر عمل کردند پاداش بهتری خواهند داشت و از حقّش هم کم نخواهد شد، در اینجا مفضول بر فاضل و مسبوق بر سابق مقدّم نخواهند شد، گذشتگان این امّت و آینده‌گان همه در این عمل یکسان می‌باشند. آری؛ آن‌ها که سابقه در ایمان دارند دارای فضیلت هستند، و اگر چنین نبود آیندگان هم در پاداش با آن‌ها مساوی می‌شدند، و اگر برای کسانی که در ایمان پیش‌دستی کردند فضیلتی بر آن‌ها که ایمان خود را به تاخیر انداختند نبود شما از آن‌ها مقدّم بودید، ولی خداوند مؤمنان سابق را به درجات ایمان از همدیگر متمایز ساخته و با تاخیر در ایمان گروهی را مقصّر دانسته است. ما در میان مؤمنان اکنون گروهی را مشاهده می‌کنیم که از گذشتگان بسیار عبادت می‌کنند و بیشتر از آن‌ها روزه می‌گیرند و نماز می‌گذارند و حج به‌جای می‌آورند و زکات می‌دهند و جهاد و انفاق دارند».
Imam Sadiq (peace be upon him): Abu Amr al-Zubayri said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him): "I have understood the diminishing of faith; now please tell me, from where does its increase come?" He said: "Allah the Exalted has said concerning this: 'And when a surah is revealed, some of them say [to others]: "Which of you has this surah increased in faith?" [Say to them]: As for those who have believed, it has increased them in faith and they rejoice [in Allah's grace and mercy]. But as for those in whose hearts is a disease, it has added filth to their filth.' (Tawbah/124-125) In another place He said: نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً [We relate to you their story with the truth; surely they were youths who believed in their Lord and We increased them in guidance]. If all were equal and there were no increase or decrease in it, they would have no superiority or excellence over one another. If there were no increase, all the blessings would be equal and all people would be equal to one another, and preferential ranking would be void. But it is through complete faith that the believers enter Paradise, and through increase in faith they attain higher ranks, and those who are deficient in faith enter Hellfire." I said: "There are ranks and stations for faith, and believers gain excellence over other groups, and their positions before Allah differ from one another." He said: "Yes." I said: "Explain this to me so that I may understand it well." He said: "Allah has placed a race between the believers just as a race is set between horse-riders. After that, He granted rank among them in these races, and whoever performed more will have a better reward, and none of his right will be diminished. Here the one of lower merit will not be advanced over the one of higher merit, nor the one who came later over the one who preceded. The earlier ones of this ummah and the later ones are all equal in this matter. Indeed, those who have precedence in faith possess excellence, and were it not so, the later ones would be equal to them in reward. And if those who preceded in faith had no excellence over those who delayed in their faith, you would have been ahead of them. But Allah has distinguished the earlier believers from one another by the ranks of faith, and by delay in faith has considered a group to be at fault. We now observe among the believers a group who worship much more than the earlier ones, and fast more than them, pray more, perform Hajj, pay zakat, and engage in jihad and giving."
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબૂ અમ્ર ઝુબૈરી કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને કહ્યું: "ઈમાનનું ઘટવું તો હું સમજી ગયો, હવે ફરમાવો કે તેમાં વધારો ક્યાંથી થશે?" આપે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તઆલાએ આ બાબતે ફરમાવ્યું છે: 'અને જ્યારે કોઈ સૂરહ નાઝિલ થાય છે, ત્યારે તેમાંથી કેટલાક [બીજાઓને] કહે છે: "આ સૂરહે તમારામાંથી કોના ઈમાનમાં વધારો કર્યો?" [તેમને કહો]: પરંતુ જેઓ ઈમાન લાવ્યા છે, તેમના ઈમાનમાં વધારો થયો છે અને તેઓ [અલ્લાહની કૃપા અને રહમતથી] ખુશ છે. અને જેઓના દિલોમાં બીમારી છે, તેમની ગંદકી પર ગંદકી વધારી છે.' (તૌબા/૧૨૪-૧૨૫) બીજી જગ્યાએ ફરમાવ્યું: نَحْنُ نَقُصُّ عَلَیْکَ نَبَأَهُمْ بِالحَقِّ إِنَّهُمْ فِتْیَةٌ آمَنُوا بِرَبِّهِمْ وَ زِدْناهُمْ هُدیً [અમે તમને તેમનું વૃત્તાંત સચ્ચાઈ સાથે વર્ણવીએ છીએ; ખરેખર તેઓ એવા યુવાનો હતા જેઓ પોતાના પ્રભુ પર ઈમાન લાવ્યા અને અમે તેમની હિદાયતમાં વધારો કર્યો]. અને જો બધા સમાન હોત અને તેમાં વધારો કે ઘટાડો ન હોત તો તેઓ એકબીજા પર કોઈ શ્રેષ્ઠતા કે ફઝીલત ન ધરાવતા હોત. જો વધારો ન હોત તો બધી નેઅમતો સમાન થઈ જાત અને લોકો બધા એકબીજા સાથે સમાન હોત, અને તફઝીલ (પ્રાધાન્ય) બાતિલ થઈ જાત. પરંતુ સંપૂર્ણ ઈમાનથી મોમિનો જન્નતમાં દાખલ થાય છે, અને ઈમાનમાં વધારાથી વધુ ઉચ્ચ દરજ્જાઓ મેળવે છે, અને જેઓ ઈમાનમાં ખામી ધરાવે છે તેઓ જહન્નમમાં દાખલ થાય છે." મેં કહ્યું: "ઈમાનના દરજ્જાઓ અને મનઝિલો છે અને મોમિનો બીજા સમૂહો પર ફઝીલત મેળવે છે અને અલ્લાહની પાસે તેમના મકામો એકબીજાથી ભિન્ન હોય છે." આપે ફરમાવ્યું: "હા." મેં કહ્યું: "મારા માટે આનું વર્ણન કરો જેથી હું સારી રીતે સમજી શકું." આપે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે મોમિનો વચ્ચે સ્પર્ધા રાખી છે જેમ ઘોડેસવારો વચ્ચે સ્પર્ધા રાખવામાં આવે છે. પછી આ સ્પર્ધાઓમાં તેમની વચ્ચે ફઝીલત આપી અને જેમણે વધુ અમલ કર્યો તેમને વધુ સારો બદલો મળશે અને તેમના હકમાંથી કંઈ ઓછું નહીં થાય. અહીં મફઝૂલ (ઓછી ફઝીલતવાળો) ફાઝિલ (ફઝીલતવાળા) પર અને મસબૂક (પાછળ રહી ગયેલો) સાબિક (આગળ વધનાર) પર આગળ નહીં થાય. આ ઉમ્મતના ગુજરી ગયેલા અને આવનારા બધા આ અમલમાં સમાન છે. હા; જેઓ ઈમાનમાં પૂર્વગામી છે તેઓ ફઝીલત ધરાવે છે, અને જો એવું ન હોત તો આવનારા પણ બદલામાં તેમના સમાન થઈ જાત, અને જો જેઓએ ઈમાનમાં આગેવાની કરી તેમના માટે જેઓએ ઈમાન લાવવામાં વિલંબ કર્યો તેમના પર ફઝીલત ન હોત તો તમે તેમનાથી આગળ હોત, પરંતુ અલ્લાહે અગાઉના મોમિનોને ઈમાનના દરજ્જાઓ દ્વારા એકબીજાથી અલગ કર્યા છે અને ઈમાનમાં વિલંબ કરવાથી એક જૂથને મુકસ્સિર (કસૂરવાર) ગણ્યા છે. અમે અત્યારે મોમિનોમાં એવો સમૂહ જોઈએ છીએ જેઓ ગુજરી ગયેલાઓ કરતાં ઘણી વધુ ઇબાદત કરે છે અને તેમનાથી વધુ રોઝા રાખે છે અને નમાઝ પઢે છે અને હજ કરે છે અને ઝકાત આપે છે અને જિહાદ અને ઇન્ફાક (દાન) કરે છે."