ઇમામ અસ્કરી (અલયહિસ્સલામ): જે વાતો ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ) એ પોતાના પત્રમાં અહવાઝના લોકોના જવાબમાં — જ્યારે તેમણે જબ્ર (વિવશતા) અને તફવીઝ (સોંપણી) વિશે પૂછ્યું હતું — ફરમાવી, તેમાંથી આ બયાનાત છે: ... ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "જબ્ર એટલે — જબ્ર એ વ્યક્તિની વાત છે જે માને છે કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ બંદાઓને ગુનાહો પર વિવશ કર્યા છે અને [આ સ્થિતિમાં પણ] તેમને ગુનાહો [કરવા] ના કારણે સજા આપે છે. જે વ્યક્તિ આવી માન્યતા ધરાવે છે, તેણે અલ્લાહ પર ઝુલ્મ કર્યો છે અને તેને ખોટો ઠરાવ્યો છે, અને અલ્લાહની આ વાત: وَ لا یَظْلِمُ رَبُّکَ أَحَداً [અને તમારો રબ કોઈના પર ઝુલ્મ કરતો નથી], અને અલ્લાહની આ વાત: [અને અમે તેમને કહીશું]: 'આ તે વસ્તુના બદલામાં છે જે તમારા હાથોએ પહેલાં તમારા માટે મોકલી હતી, અને અલ્લાહ પોતાના બંદાઓ પર કદી ઝુલ્મ કરતો નથી!' (હજ્જ/૧૦), તથા આવા જ અર્થની અન્ય ઘણી આયતોને રદ કરી છે. તેથી જે વ્યક્તિ માને છે કે તે ગુનાહો પર વિવશ છે, તેણે [હકીકતમાં] પોતાના ગુનાહને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ પર ઢોળી દીધો છે, અને કારણ કે તે માને છે કે અલ્લાહ [આ સ્થિતિમાં પણ] તેને સજા આપે છે, તેણે અલ્લાહને ઝાલિમ ગણ્યો છે, અને જે વ્યક્તિ અલ્લાહને ઝાલિમ ગણે, તે તેની કિતાબને ખોટી ઠરાવે છે, અને જે અલ્લાહની કિતાબને ખોટી ઠરાવે, તે ઉમ્મતના તમામ [ફિરકાઓ] ના મતે કાફિર છે. અને આ બાબતમાં જે મિસાલ આપવામાં આવી છે તે એવા માણસની મિસાલ છે જેની પાસે એક ગુલામ છે, અને તે ગુલામ પોતાના સિવાય કંઈ ધરાવતો નથી અને દુનિયાના માલમાંથી કોઈ ચીજનો માલિક નથી, અને તેનો માલિક પણ આ જાણે છે, અને જાણવા છતાં તેને હુકમ કરે છે કે બજારમાં જા અને પોતાની જરૂરિયાતની વસ્તુ ખરીદી લાવ, પરંતુ તે વસ્તુની કિંમત તેને આપતો નથી; માલિક જાણે છે કે તે વસ્તુ પર એક રક્ષક છે જે કોઈને પણ, જે કિંમતથી તે રાજી થાય તે આપ્યા વગર, તે વસ્તુ લેવા દેતો નથી. [અને આ બધું એવી હાલતમાં છે કે] આ ગુલામનો માલિક પોતાને અદ્લ (ન્યાય) અને ઇન્સાફ અને હિકમતના પ્રગટીકરણ અને ઝુલ્મના નકારથી વર્ણવે છે, અને પોતાના ગુલામને ધમકી આપી છે કે જો તે જરૂરી વસ્તુ તેની પાસે નહીં લાવે, તો તે તેને સજા કરશે. ગુલામ બજારમાં જાય છે અને પોતાના માલિકે જે વસ્તુ માટે તેને મોકલ્યો છે તે લાવવાની કોશિશ કરે છે, પરંતુ તે વસ્તુ પર એવા વ્યક્તિને જુએ છે જે તેને પૈસા વગર લેવા દેતો નથી; ગુલામ, જેની પાસે તે વસ્તુની કિંમત નથી, નિરાશ થઈને અને માલિકની જરૂરિયાત પૂરી કર્યા વગર માલિક પાસે પાછો ફરે છે; માલિક ગુસ્સે થાય છે અને તે કારણે તેને સજા આપે છે. આ માલિક [હકીકતમાં] ઝાલિમ અને અતિક્રમણ કરનારો છે, અને અદ્લ, હિકમત અને ઇન્સાફ ધરાવવાનો તેનો દાવો ખોટો દાવો છે. અને જો તે તેને સજા ન કરે, તો તેણે પોતાની [પહેલાંની] વાતને ખોટી ઠરાવી છે. શું એ જરૂરી નથી કે તે તેને સજા ન કરે!? જ્યારે કે ખોટ અને ઝુલ્મ અદ્લ અને હિકમત સાથે વિરોધાભાસી છે. અલ્લાહ એનાથી ઘણો ઉચ્ચ છે જે જબરિય્યા લોકો માને છે." પછી ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ બીજા લાંબા બયાનાત પછી ફરમાવ્યું: "પરંતુ તે તફવીઝ જેને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) એ બાતિલ (ખોટું) ઠરાવ્યું અને એના માનનારાઓને ખોટા ગણ્યા, તે એ છે કે કોઈ કહે કે અલ્લાહ તઆલાએ પોતાના અમ્ર અને નહી (આદેશ અને પ્રતિબંધ) ના ઇખ્તિયારને બંદાઓને સોંપી દીધો છે અને તેમને પોતાના હાલ પર છોડી દીધા છે. આ બાબત વિશેની વાતમાં એક બારીક નુક્તો છે, જેની ગહનતા અને બારીકી સુધી રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના ખાનદાનના હિદાયત આપનારા ઇમામો સિવાય કોઈ પહોંચ્યું નથી. તેઓએ ફરમાવ્યું છે: જો અલ્લાહ પોતાનો અમ્ર બંદાઓને ઇહમાલ [અને બેપરવાહી] ની જહતથી સોંપી દેત, તો જરૂરી હતું કે તેઓએ જે ઇખ્તિયાર કર્યું તેનાથી તે રાજી હોય અને તેઓ સવાબના હકદાર હોય, અને જો ઇહમાલ હોત, તો તેઓને પોતાનાં કરેલા આમાલ પર સજા ન થવી જોઈએ. આ વાતના બે અર્થ થઈ શકે છે; યા તો બંદાઓ અલ્લાહ સામે એકજૂટ થયા છે અને અલ્લાહને પોતાના મંતવ્યોથી મજબૂર કર્યો છે કે ભલે તે નાપસંદ કરે કે પસંદ કરે, તેને તેઓના ઇખ્તિયારને કબૂલ કરવો પડે; અને આ અલ્લાહની નબળાઈને લાઝિમ કરે છે. યા તો અલ્લાહ ઉચ્ચ અને પવિત્ર, તેમને પોતાની મરજી પ્રમાણેના અમ્ર અને નહી પર ઇબાદત કરાવવામાં અસમર્થ થયો, અને એ કારણે પોતાનો અમ્ર અને નહી તેઓને સોંપી દીધો, અને કારણ કે તેઓને પોતાની ઇચ્છા મુજબના અમ્ર અને નહી પર મુત્તઅબ્બિદ (ઇબાદત કરાવવા) બનાવવામાં અસમર્થ હતો, પોતાના અમ્ર અને નહીને તેઓની ઇચ્છા મુજબ સોંપી દીધો અને કુફ્ર અને ઈમાનનો ઇખ્તિયાર તેમના પોતાના પર છોડી દીધો. આની મિસાલ એવા માણસ જેવી છે જેણે એક ગુલામ ખરીદ્યો છે જેથી [તે ગુલામ] તેની ઉપરીતાનો હક અદા કરે અને તેના અમ્ર અને નહીને પાળે, અને પોતે તે માણસ પણ દાવો કરે છે કે તે કાદિર, અઝીઝ અને હકીમ છે; તે માણસ પોતાના ગુલામને અમ્ર અને નહી કરે છે અને તેને વાયદો કરે છે કે જો તે તેના હુકમનું પાલન કરશે તો તેને મોટો સવાબ આપશે, અને ધમકી આપે છે કે જો તે નાફરમાની કરશે, તો તેને દર્દનાક સજા આપશે. પણ ગુલામ પોતાના માલિકની ઇચ્છા વિરુદ્ધ કરે છે અને તેના અમ્ર અને નહીને પાળતો નથી, અને જે વસ્તુઓનો માલિકે અમ્ર કર્યો છે અથવા જેનાથી નહી કરી છે, તેને માલિકની ઇચ્છા મુજબ કરતો નથી, બલ્કે પોતાની ઇચ્છા મુજબ કરે છે. માલિક તેને કોઈ જરૂરી વસ્તુની પાછળ મોકલે છે, પણ ગુલામ માલિકના વિરોધમાં કોઈ બીજી વસ્તુની પાછળ જાય છે... અને પોતાની ઇચ્છા આગળ કરે છે અને પોતાની ખ્વાહિશને અનુસરે છે. જ્યારે માલિક પાસે પાછો ફરે છે, ત્યારે માલિક જુએ છે કે જે તે લાવ્યો છે, તે તેના હુકમ વિરુદ્ધ છે; ગુલામ કહે છે: 'મેં તે તફવીઝ પર ભરોસો કર્યો જે તમે મામલાઓમાં મને આપી હતી, અને પોતાની ખ્વાહિશ અને ઇચ્છાનું અનુસરણ કર્યું; કારણ કે જેને અમ્ર સોંપાઈ ગયો છે, હવે તેના રસ્તામાં કોઈ રુકાવટ નથી; કારણ કે એવું ન થાય કે તફવીઝ પણ કરે અને મનાઈ પણ કરે.' પછી ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: તેથી જે વ્યક્તિ માને છે કે અલ્લાહે પોતાના અમ્ર અને નહીના કબૂલ કરવાને બંદાઓને સોંપી દીધા છે, તે અલ્લાહની અસમર્થતાનો કાયલ થયો છે, અને અલ્લાહ પર વાજિબ ઠરાવ્યું છે કે તે બંદાઓના તમામ સારા અને ખરાબ આમાલને કબૂલ કરે, અને અલ્લાહ તઆલાના અમ્ર અને નહીને બાતિલ ફર્ઝ કર્યું છે."