سورة البقرة

Verse 182 of 286

2:182

فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَيْهِ إِنَّ أللهَ غَفُورٌ رَحيمٌ

و كسى كه از انحراف وصيّت‌كننده [و تمايل يك جانبه‌ي او به بعض ورثه]، يا از گناه او بترسد و ميان آنها را اصلاح دهد، [مشمول حكم تبديل وصيّت نمى‌باشد و] گناهى بر او نيست؛ ‌زيرا خداوند، آمرزنده و مهربان است.

But he who fears an inclination to a wrong course or an act of disobedience on the part of the testator, and effects an agreement between the parties, there is no blame on him. Surely Allah is Forgiving, Merciful.

પછી જે કોઈને વસિયત કરનાર તરફથી તેની વસિયતમાં કાયદા વિરૂધ્ધ (હોવા)નો અથવા ગુનાહ થવાનો ભય હોય અને તેથી જો તે સુલેહ કરાવી આપે તો તેના પર કાંઈ ગુનાહ નથી; બેશક અલ્લાહ મોટો માફ કરનાર (અને) દયા કરનાર છે.

#1 و کسی که از انحراف وصیّت‌کننده [و تمایل یک جانبه‌ی او به بعض ورثه]، یا از گناه او بترسد و میان آنها را اصلاح دهد، [مشمول… And whoever fears bias or sin from the testator and reconciles between them, there is no sin upon him અને જે વ્યક્તિ વસિયત કરનારના પક્ષપાત [અને કેટલાક વારસો પ્રત્યેના એકતરફી ઝુકાવ]થી અથવા તેના ગુનાહથી ડરે અને તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવે, [તે વસિયત બદલવાના હુકમમાં આવતો નથી અને] તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી

علی‌بن‌إبراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ أَطْلَقَ لِلْمُوصَی إِلَیْهِ أَنْ یُغَیِّرَ الْوَصِیَّهًَْ إِذَا لَمْ یَکُنْ بِالْمَعْرُوفِ وَ کَانَ فِیهَا حَیْفٌ وَ یَرُدَّهَا إِلَی الْمَعْرُوفِ لِقَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ فَمَنْ خافَ مِنْ مُوصٍ جَنَفاً أَوْ إِثْماً فَأَصْلَحَ بَیْنَهُمْ فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ.

علی‌بن‌ابرهیم (رحمة الله علیه) خداوند عزّوجلّ این اختیار را به وصی داده که اگر وصیّت، در مورد امر پسندیده‌ای نباشد و در آن وصیّت‌کننده، از حق منحرف شده و ستم کرده‌باشد، او بتواند آن را تغییر داده و در امر پسندیده‌ای قرار دهد؛ چرا که خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: فَمَنْ خَافَ مِن مُّوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَینَهمْ فَلاَ إِثْمَ عَلَیه.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): Allah the Mighty and Majestic has given the executor this authority that, if the bequest is not concerning something approved and the testator has deviated from what is right and has committed injustice in it, he may alter it and place it in an approved matter; for Allah the Mighty and Majestic says: فَمَنْ خَافَ مِن مُّوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَیْنَهُمْ فَلاَ إِثْمَ عَلَیْهِ [But he who fears an inclination to a wrong course or an act of disobedience on the part of the testator, and effects an agreement between the parties, there is no blame on him].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ વસી (વસિય્યતના અમલદાર)ને આ અધિકાર આપ્યો છે કે જો વસિય્યત કોઈ પસંદીદા બાબત વિશે ન હોય અને તેમાં વસિય્યત કરનાર હકથી વિચલિત થયો હોય અને ઝુલ્મ કર્યો હોય, તો તે તેને બદલીને પસંદીદા બાબતમાં મૂકી શકે છે; કારણ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ ફરમાવે છે: فَمَنْ خَافَ مِن مُّوصٍ جَنَفًا أَوْ إِثْمًا فَأَصْلَحَ بَیْنَهُمْ فَلاَ إِثْمَ عَلَیْهِ [પરંતુ જે વ્યક્તિ વસિય્યત કરનારના ખોટા માર્ગ તરફના ઝુકાવ અથવા ગુનાહથી ડરે અને પક્ષો વચ્ચે સુલેહ કરાવે, તો તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી].

#2 و کسی که از انحراف وصیّت‌کننده [و تمایل یک جانبه‌ی او به بعض ورثه]، یا از گناه او بترسد و میان آنها را اصلاح دهد، [مشمول… And whoever fears bias or sin from the testator and reconciles between them, there is no sin upon him અને જે વ્યક્તિ વસિયત કરનારના પક્ષપાત [અને કેટલાક વારસો પ્રત્યેના એકતરફી ઝુકાવ]થી અથવા તેના ગુનાહથી ડરે અને તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવે, [તે વસિયત બદલવાના હુકમમાં આવતો નથી અને] તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِذَا أَوْصَی الرَّجُلُ بِوَصِیَّهًٍْ فَلَا یَحِلُّ لِلْوَصِیِّ أَنْ یُغَیِّرَ وَصِیَّتَهُ یُمْضِیهَا عَلَی مَا أَوْصَی إِلَّا أَنْ یُوصِیَ بِغَیْرِ مَا أَمَرَ اللَّهُ فَیَعْصِیَ فِی الْوَصِیَّهًِْ وَ یَظْلِمَ فَالْمُوصَی إِلَیْهِ جَائِزٌ لَهُ أَنْ یَرُدَّهُ إِلَی الْحَقِّ مِثْلَ رَجُلٍ یَکُونُ لَهُ وَرَثَهًٌْ فَیَجْعَلُ الْمَالَ کُلَّهُ لِبَعْضِ وَرَثَتِهِ وَ یَحْرِمُ بَعْضاً فَالْوَصِیُّ جَائِزٌ لَهُ أَنْ یَرُدَّهُ إِلَی الْحَقِّ مِثْلُ رَجُلٍ یَکُونُ لَهُ وَرَثَهًٌْ فَیَجْعَلُ مَالَهُ کُلَّهُ لِبَعْضِ وَرَثَتِهِ وَ یَحْرِمُ بَعْضاً فَالْوَصِیُّ جَائِزٌ لَهُ أَنْ یَرُدَّهُ إِلَی الْحَقِّ.

امام صادق (علیه السلام) وقتی فردی وصیّت کرده است، وصیِّ او جائز نیست که وصیّت او را تغییر دهد بلکه باید همان‌طور که وصیّت کرده عمل نماید، مگر آنکه طبق امر خداوند وصیّت نکرده‌باشد و [یا در صورتی که] در اجرای وصیّت او معصیت خداوند رخ داده و ظلمی واقع شود؛ که در این حالت وصیّ او جایز است که وصیّت را [تغییر داده و] به حق بازگرداند؛ مثل آنجایی که وصیّت‌کننده، ورثه‌ای دارد امّا کلّ مالش را فقط به بعضی از آنان داده و باقی را محروم کرده است که در این حالت جایز است تا وصی، وصیّت را [تغییر داده و] به حق بازگرداند.

Imam Sadiq (peace be upon him): When a person has made a bequest, it is not permissible for his executor to alter his bequest; rather, he must carry it out as he bequeathed, unless he made a bequest contrary to the command of Allah, or [in the case where] carrying out his bequest would result in disobedience to Allah and a wrong being committed. In that case, it is permissible for his executor to [alter the bequest and] restore it to what is right; such as where the testator has heirs but has given all his wealth to only some of them and deprived the rest — in this case it is permissible for the executor to [alter the bequest and] restore it to what is right.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે કોઈ વ્યક્તિએ વસિય્યત કરી હોય, તો તેના વસી માટે તેની વસિય્યત બદલવી જાઇઝ નથી, બલ્કે તેણે જે રીતે વસિય્યત કરી છે તે જ પ્રમાણે અમલ કરવો જોઈએ, સિવાય કે તેણે અલ્લાહના હુકમ પ્રમાણે વસિય્યત ન કરી હોય અને [અથવા જો] તેની વસિય્યતના અમલમાં અલ્લાહની નાફરમાની થાય અને ઝુલ્મ થાય; આ સ્થિતિમાં તેના વસી માટે જાઇઝ છે કે તે વસિય્યતને [બદલીને] હક તરફ પાછી ફેરવે; જેમ કે એવી જગ્યાએ કે વસિય્યત કરનાર પાસે વારસો છે પરંતુ તેણે પોતાનું બધું જ માલ ફક્ત તેમનામાંથી કેટલાકને આપ્યું છે અને બાકીનાઓને મહરૂમ કર્યા છે — આ સ્થિતિમાં વસી માટે જાઇઝ છે કે તે વસિય્યતને [બદલીને] હક તરફ પાછી ફેરવે.

#3 و کسی که از انحراف وصیّت‌کننده [و تمایل یک جانبه‌ی او به بعض ورثه]، یا از گناه او بترسد و میان آنها را اصلاح دهد، [مشمول… And whoever fears bias or sin from the testator and reconciles between them, there is no sin upon him અને જે વ્યક્તિ વસિયત કરનારના પક્ષપાત [અને કેટલાક વારસો પ્રત્યેના એકતરફી ઝુકાવ]થી અથવા તેના ગુનાહથી ડરે અને તેમની વચ્ચે સુલેહ કરાવે, [તે વસિયત બદલવાના હુકમમાં આવતો નથી અને] તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فِی مَجْمَعِ الْبَیَانِ ذَکَرَ هَذَا الْقَوْلَ وَ عَلَیْهِ أَکْثَرُ الْمُفَسِّرِینَ وَ هُوَ الْمَرْوِیُّ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (علیه السلام): أَنَّهُ خَافَ أَنْ یَکُونَ قَدْ زَلَّ فِی وَصِیَّتِهِ فَالْخَوْفُ یَکُونُ لِلْمُسْتَقْبَلِ وَ هُوَ مِنَ أَنْ یُظْهِرَ مَا یَدُلُّ عَلَی أَنَّهُ قَدْ زَلَّ لِأَنَّهُ مِنْ جَهَهًِْ غَالِبِ الظَّنِّ.

امام باقر (علیه السلام) در مجمع البیان این نظریه به امام باقر (علیه السلام) نسبت داده شده است. معنای اینکه «او بترسد»، ترس از آینده است؛ به این معنا که [شخصی که الان قصد اصلاح نظر وصیّت‌کننده را دارد] بترسد که نکند وصیّت فردی که دارد وصیت می‌کند [بعد از مرگش] دچار لغزش و اشتباه شود و واضح است که منظور از این گمان، ظنّ و گمان غالب (بیش از پنجاه درصد) است.

Imam Baqir (peace be upon him): In Majma' al-Bayan this view has been attributed to Imam Baqir (peace be upon him). The meaning of "he fears" is fear of the future; that is, [a person who now intends to correct the testator's decision] fears that the bequest of the one who is making the bequest may [after his death] fall into slip or error. And it is clear that what is meant by this supposition is preponderant conjecture (more than fifty percent).

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): મજમઉલ બયાનમાં આ મંતવ્ય ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) તરફ મન્સૂબ કરવામાં આવ્યું છે. "તે ડરે" નો અર્થ ભવિષ્યનો ડર છે; એટલે કે [જે વ્યક્તિ હાલમાં વસિય્યત કરનારના નિર્ણયને સુધારવાનો ઇરાદો રાખે છે તે] ડરે કે વસિય્યત કરી રહેલા વ્યક્તિની વસિય્યત [તેના મૃત્યુ પછી] ભૂલ અને ચૂકમાં પડી જાય. અને સ્પષ્ટ છે કે આ ગુમાનથી મુરાદ પ્રબળ ધારણા (પચાસ ટકાથી વધુ) છે.

#4 انحراف Deviation વિચલન

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

فَالْجَنَفُ الْمَیْلُ إِلَی بَعْضِ وَرَثَتِکَ دُونَ بَعْضٍ.

امام صادق (علیه السلام) «جَنَف» به معنای مایل‌شدن [کلّ ارث] به برخی از ورثه و محروم‌کردن برخی دیگر می‌باشد.

Imam Sadiq (peace be upon him): "Janaf" means the inclination [of the entire inheritance] toward some of the heirs and depriving others.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): "જનફ" નો અર્થ [સંપૂર્ણ વારસાનું] કેટલાક વારસો તરફ ઝુકાવ અને બીજા કેટલાકને મહરૂમ કરવું છે.

#5 انحراف Deviation વિચલન

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

یَعْنِی إِذَا اعْتَدَی فِی الْوَصِیَّهًِْ إِذَا زَادَ عَلَی الثُّلُثِ.

امام صادق (علیه السلام) مقصود این است که شخص در هنگام وصیّت [از حدّ مجاز خود برای وصیّت‌کردن] تجاوز کند؛ به این نحو که بیشتر از ثلث مالش را مورد وصیّت قرار دهد.

Imam Sadiq (peace be upon him): What is meant is that a person, at the time of making a bequest, exceeds [the limit permitted for him to bequeath]; in such a way that he bequeaths more than one third of his wealth.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુરાદ એ છે કે વ્યક્તિ વસિય્યત કરતી વખતે [તેને વસિય્યત કરવાની જે હદ મંજૂર છે તેનાથી] આગળ વધી જાય; એ રીતે કે તે પોતાના માલના એક તૃતીયાંશથી વધુની વસિય્યત કરે.

#6 انحراف Deviation વિચલન

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

الْجَنَفُ أَنْ یَکُونَ عَلَی جَهَهًِْ الْخَطَأِ مِنْ حَیْثُ لَا یَدْرِی أَنَّهُ یَجُوزُ.

امام باقر (علیه السلام) منظور از «جَنَف» این است که فرد [نه به عمد] در مسیر خطا و اشتباه باشد؛ به‌طوری‌که جواز یا عدم جواز آن [چنان وصیّت‌کردنی] را نداند.

Imam Baqir (peace be upon him): What is meant by "Janaf" is that the person is [unintentionally] on the path of error and mistake; such that he does not know whether it [such a bequest] is permissible or not.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): "જનફ" થી મુરાદ એ છે કે વ્યક્તિ [જાણી જોઈને નહીં] ભૂલ અને ચૂકના માર્ગ પર હોય; એવી રીતે કે તે [એવી વસિય્યત કરવાની] જાઇઝ છે કે નાજાઇઝ તે જાણતો ન હોય.

#7 از گناه From sin ગુનાહથી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

الْإِثْمُ أَنْ یَکُونَ الْمَیْلُ عَنِ الْحَقِّ عَلَی وَجْهِ الْعَمْدِ.

امام باقر (علیه السلام) إِثْم در اینجا، یعنی از روی عمد [در وصیّت‌کردن] از حق منحرف‌شدن.

Imam Baqir (peace be upon him): ithm here means deliberately deviating from the truth [in making a bequest].

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અહીં ઇષ્મ એટલે ઇરાદાપૂર્વક [વસિય્યત કરવામાં] હકથી વિચલિત થવું.

#8 از گناه From sin ગુનાહથી

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

وَ الْإِثْمُ أَنْ یَأْمُرَ بِعِمَارَهًِْ بُیُوتِ النِّیرَانِ وَ اتِّخَاذِ الْمُسْکِرِ.

امام صادق (علیه السلام) إِثْم در اینجا [وصیّت به کارهایی مثل] وصیّت‌کردن به آبادکردن خانه‌های آتش [و فساد وگناه] و یا وصیّت‌کردن به تولید مشروبات [و مسکرات] است.

Imam Sadiq (peace be upon him): ithm here is [bequeathing to matters such as] bequeathing to build houses of fire [and corruption and sin], or bequeathing to produce intoxicating drinks [and intoxicants].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અહીં ઇષ્મ [એવા કાર્યોની વસિય્યત છે જેમ કે] આગનાં ઘરો [અને ફસાદ તથા ગુનાહ]ને આબાદ કરવાની વસિય્યત કરવી, અથવા શરાબ [અને નશીલી વસ્તુઓ]ના ઉત્પાદનની વસિય્યત કરવી.

#9 و گناهی بر او نیست There is no sin upon him અને તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

فَیَحِلُّ لِلْوَصِیِّ أَنْ لَا یَعْمَلَ بِشَیْءٍ مِنْ ذَلِکَ.

امام صادق (علیه السلام) در این صورت [که وصیّت دارای انحراف یا خطایی باشد]، وصی می‌تواند به هیچ‌کدام از مواردی که وصیّت‌کننده او را به آن وصیّت نموده، عمل نکند.

Imam Sadiq (peace be upon him): In this case [where the bequest contains a deviation or wrong], it is permissible for the executor not to act upon any of the matters which the testator has enjoined upon him.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): આ સ્થિતિમાં [જ્યાં વસિય્યતમાં વિચલન અથવા ભૂલ હોય], વસી માટે જાઇઝ છે કે વસિય્યત કરનારે જે બાબતોની વસિય્યત કરી છે તેમાંથી કોઈ પણ પર અમલ ન કરે.

#10 و گناهی بر او نیست There is no sin upon him અને તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ قَالَ یَعْنِی الْمُوصَی إِلَیْهِ إِنْ خَافَ جَنَفاً مِنَ الْمُوصِی فِیمَا أَوْصَی بِهِ إِلَیْهِ مِمَّا لَا یَرْضَی اللَّهُ بِهِ مِنْ خِلَافِ الْحَقِّ فَلَا إِثْمَ عَلَیْهِ أَیْ عَلَی الْمُوصَی إِلَیْهِ أَنْ یُبَدِّلَهُ إِلَی الْحَقِّ وَ إِلَی مَا یَرْضَی اللَّهُ بِهِ مِنْ سَبِیلِ الْخَیْر.

امام باقر (علیه السلام) فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ یعنی اگر وصیّ، بیم آن را داشته‌باشد که وصیّت‌کننده در وصیّت خود، از حق منحرف شده و آنچه که به او وصیّت کرده، برخلاف حق بوده و مورد رضای الهی نباشد، پس گناهی بر او یعنی وصیّ نیست که آن را به حق و آنچه که مورد رضایت الهی است، تغییر داده و در راه خیر قرار دهد.

Imam Baqir (peace be upon him): فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ [there is no blame on him] means that if the executor fears that the testator, in his bequest, has deviated from the truth and that what he has enjoined upon him is contrary to the truth and not pleasing to Allah, then there is no blame on him — that is, on the executor — in changing it to the truth and to what pleases Allah, and placing it on the path of good.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): فَلا إِثْمَ عَلَیْهِ [તેના પર કોઈ ગુનાહ નથી] એટલે કે જો વસી ને એ ભય હોય કે વસિય્યત કરનારે પોતાની વસિય્યતમાં હકથી વિચલિત થયો છે અને જે તેને વસિય્યત કરી છે તે હકની વિરુદ્ધ છે અને અલ્લાહની રઝામંદી મુજબ નથી, તો તેના પર એટલે વસી પર કોઈ ગુનાહ નથી કે તેને હક તરફ અને જે અલ્લાહની રઝામંદી છે તે તરફ બદલી નાખે અને ભલાઈના માર્ગમાં મૂકે.