سورة المؤمنون

Verse 115 of 118

23:115

أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناكُمْ عَبَثاً وَ أَنَّكُمْ إِلَيْنا لا تُرْجَعُونَ

آيا گمان كرديد شما را بيهوده آفريده ايم و به سوى ما بازگردانده نمى‌شويد؟!

What! did you then think that We had created you in vain and that you shall not be returned to Us?

શું તમોએ એમ ધારી લીધું હતું કે અમોએ તમને નકામા પૈદા કર્યા છે, અને તમોને અમારી હજૂરમાં પાછા ફેરવવામાં નહિ આવે?

أمیرالمؤمنین ( یَا ابْنَ عَبَّاسٍ (أَنَا أَوْلَی النَّاسِ بِالنَّاسِ بَعْدَهُ وَ لَکِنْ أُمُورٌ اجْتَمَعَتْ عَلَی رَغْبَهًِْ النَّاسِ فِی الدُّنْیَا وَ أَمْرِهَا وَ نَهْیِهَا وَ صَرْفِ قُلُوبِ أَهْلِهَا عَنِّی ... یَا ابْنَ عَبَّاسٍ (ذَهَبَ الْأَنْبِیَاءُ فَلَا تَرَی نَبِیّاً، وَ الْأَوْصِیَاءُ وَرَثَتُهُمْ، عَنْهُمْ أَخَذُوا عِلْمَ الْکِتَابِ، وَ تَحْقِیقَ الْأَسْبَابِ، قَالَ اللَّهُ عزّوجلّوَ کَیْفَ تَکْفُرُونَ وَ أَنْتُمْ تُتْلی عَلَیْکُمْ آیاتُ اللهِ وَ فِیکُمْ رَسُولُهُ، فَلَا یَزَالُ ألرّسول بَاقِیاً مَا نَفِدَتْ {مَا نَفَذَتْ} أَحْکَامُهُ، وَ عُمِلَ بِسُنَّتِهِ، وَ دَارُوا حَوْلَ أَمْرِهِ وَ نَهْیِهِ، وَ بِاللَّهِ أَحْلِفُ یَا ابْنَ عَبَّاسٍ لَقَدْ نُبِذَ الْکِتَابُ، وَ تُرِکَ قَوْلُ ألرّسول إِلَّا مَا لَا یُطِیقُونَ تَرْکَهُ مِنْ حَلَالٍ وَ حَرَامٍ، وَ لَمْ یَصْبِرُوا عَلَی کُلِّ أَمْرِ نَبِیِّهِمْ وَ تِلْکَ الْأَمْثالُ نَضْرِبُها لِلنَّاسِ وَ ما یَعْقِلُها إِلَّا الْعالِمُونَ أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ، فَبَیْنَنَا وَ بَیْنَهُمُ الْمَرْجِعُ إِلَی اللَّهِ وَ سَیَعْلَمُ الَّذِینَ ظَلَمُوا أَیَّ مُنْقَلَبٍ یَنْقَلِبُون.

امام علی ( ای ابن‌عبّاس! من بعد از او (پیامبر () به مردم از خود آن‌ها سزاوارتر هستم ولی کارهایی پیش آمد تا مردم به دنیا و امر و نهی آن، تمایل پیدا کرده و دل‌های اهل دنیا از من روگردان شد ... ای ابن‌عباّس (! پیامبران (از دنیا رفتند و حال تو هیچ پیامبری را نمی‌بینی؛ اوصیاء، وارثان آن‌ها هستند و از آن‌ها علم الکتاب (علم به معارف قرآن) و تحقیق الاسباب (علم به محقق شدن سبب‌های وقوع حوادث) را فراگرفتند. خداوند عزّوجلّ فرمود: و چگونه ممکن است شما کافر شوید، با اینکه [در دامان وحی قرار گرفته‌اید، و] آیات خدا بر شما خوانده می‌شود، و پیامبر او در میان شماست؟! ( آل عمران/۱۰۱ ) پس تا زمانی که رسول خدا (باقی بود، احکام خدا پایان نیافت و به سنّت و روش او عمل شد و گِرداگرد امر و نهی او می چرخیدند [و اطاعت می کردند]. به خدا سوگند! ای ابن‌عبّاس! کتاب خدا رها شد و سخن رسول (به جز آن حلال و حرامی که توانایی ترک کردنش را نداشتند، رها شد و بر همه‌ی دستورات پیامبرشان بردباری نکردند؛ و این‌ها مثال هایی است که ما برای مردم می زنیم و جز اهل دانش آن را درک نمی کنند. ( عنکبوت/۴۳ ). آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریده ایم و به سوی ما بازگردانده نمی‌شوید؟! ما و آن‌ها به سوی خدا بازخواهیم گشت [و او بین ما قضاوت خواهد کرد]. آن‌ها که ستم کردند به‌زودی می‌دانند که بازگشتشان به کجاست!. ( شعرا/۲۲۷ ).

Imam Ali (peace be upon him): O Ibn Abbas! After him (the Prophet, peace be upon him and his family), I am more entitled to the people than they are to themselves, but matters came about that made the people incline to the world and its commands and prohibitions, and the hearts of the people of this world turned away from me... O Ibn Abbas! The prophets have passed away, and now you see no prophet; the awsiya (successors) are their heirs, and from them they took ilm al-Kitab (knowledge of the teachings of the Quran) and tahqiq al-asbab (knowledge of the realization of the causes of events). Allah the Mighty and Majestic said: "And how can you disbelieve, while the verses of Allah are recited to you [and you are in the lap of revelation], and His Messenger is among you?" (Al Imran/101). So as long as the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) remained, the rulings of Allah did not come to an end, and his sunnah and way were acted upon, and they revolved around his commands and prohibitions [and obeyed]. By Allah I swear, O Ibn Abbas! The Book of Allah was cast aside, and the word of the Messenger (peace be upon him and his family) was abandoned, except for those matters of halal and haram which they were unable to abandon; and they did not bear patiently with all the instructions of their Prophet; "and these are the parables We set forth for the people, and none understand them except those of knowledge." (Ankabut/43). "Did you then think that We created you in vain, and that you would not be returned to Us?" We and they will return to Allah [and He will judge between us]. Those who did wrong shall soon know to what place they will return! (Shu'ara/227).

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): હે ઇબ્ને અબ્બાસ! તેમના (પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ))ના પછી હું લોકોના પોતાના કરતાં પણ લોકો પર વધુ હકદાર છું, પરંતુ એવી બાબતો બની કે લોકો દુનિયા અને તેના આદેશ-નિષેધ તરફ ઝુકી ગયા અને દુનિયાવાળાઓના દિલો મારાથી ફરી ગયા... હે ઇબ્ને અબ્બાસ! પયગંબરો દુનિયામાંથી ચાલ્યા ગયા અને હાલમાં તમે કોઈ પયગંબરને જોતા નથી; ઔસિયા (વારસદારો) તેમના વારસ છે અને તેમની પાસેથી તેઓએ ઇલ્મુલ કિતાબ (કુરઆનની માઅરેફતનું જ્ઞાન) અને તહકીકુલ અસ્બાબ (ઘટનાઓના કારણોની સિદ્ધિનું જ્ઞાન) મેળવ્યું. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું: "અને તમે કેવી રીતે કાફિર બની શકો, જ્યારે [તમે વહીના ખોળામાં છો, અને] અલ્લાહની આયતો તમારા પર પઢવામાં આવે છે, અને તેમના પયગંબર તમારી વચ્ચે છે?" (આલે ઇમરાન/૧૦૧). તો જ્યાં સુધી રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) બાકી હતા, અલ્લાહના અહકામ ખતમ ન થયા અને તેમની સુન્નત તથા રીત પર અમલ થયો અને તેમના આદેશ-નિષેધ ફરતે ફરતા હતા [અને આજ્ઞાપાલન કરતા હતા]. અલ્લાહની કસમ! હે ઇબ્ને અબ્બાસ! અલ્લાહનું કિતાબ છોડી દેવામાં આવ્યું અને રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની વાત, સિવાય તે હલાલ અને હરામ કે જેને છોડવાની તાકાત તેમનામાં નહોતી, છોડી દેવામાં આવી; અને પોતાના પયગંબરના તમામ આદેશો પર તેઓએ ધીરજ ન રાખી; "અને આ ઉદાહરણો છે જે અમે લોકો માટે આપીએ છીએ, અને જ્ઞાનવાળાઓ સિવાય કોઈ તેને સમજતું નથી." (અન્કબૂત/૪૩). શું તમે એમ સમજ્યા કે અમે તમને નિરર્થક પેદા કર્યા છે અને તમને અમારી તરફ પાછા લાવવામાં નહીં આવશો?! અમે અને તેઓ અલ્લાહ તરફ પાછા ફરીશું [અને તે અમારી વચ્ચે ન્યાય કરશે]. જેઓએ ઝુલ્મ કર્યો છે તેઓ જલ્દી જ જાણી લેશે કે તેમની પરત ફરવાની જગ્યા ક્યાં છે! (શોઅરા/૨૨૭).

الرّسول ( جَابِرُ‌بْنُ‌عَبْدِ‌اللَّهِ الْأَنْصَارِیُّ قَال: ... أَیُّهَا النَّاسُ اعْلَمُوا رَحِمَکُمُ اللَّهُ أَنَّ مَثَلَکُمْ فِی هَذَا الْیَوْمِ کَمَثَلِ وَرَقٍ لَا شَوْکَ فِیهِ إِلَی أَرْبَعِینَ وَ مِائَهًِْ سَنَهًٍْ ثُمَّ یَأْتِی مِنْ بَعْدِ ذَلِکَ شَوْکٌ وَ وَرَقٌ إِلَی مِائَتَیْ سَنَهًٍْ ثُمَّ یَأْتِی مِنْ بَعْدِ ذَلِکَ شَوْکٌ لَا وَرَقَ فِیهِ حَتَّی لَا یُرَی فِیهِ إِلَّا سُلْطَانٌ جَائِرٌ أَوْ غَنِیٌّ بَخِیلٌ أَوْ عَالِمٌ مُرَاغِبٌ فِی الْمَالِ أَوْ فَقِیرٌ کَذَّابٌ أَوْ شَیْخٌ فَاجِرٌ أَوْ صَبِیٌّ وَقِحٌ أَوِ امْرَأَهًٌْ رَعْنَاءُ فَقَامَ إِلَیْهِ جَمَاعَهًٌْ مِنَ الصَّحَابَهًِْ فَقَالُوا یَا رَسُولَ اللَّهِ (أَخْبِرْنَا مَتَی یَکُونُ ذَلِکَ فَقَالَ (عِنْدَ تَأْخِیرِ الصَّلَوَاتِ وَ اتِّبَاعِ الشَّهَوَاتِ وَ شُرْبِ الْقَهَوَاتِ وَ شَتْمِ الْآبَاءِ وَ الْأُمَّهَاتِ حَتَّی تَرَوْنَ الْحَرَامَ مَغْنَماً وَ الزَّکَاهًَْ مَغْرَماً ... أَصْبَحَ الْمُؤْمِنُ ذَلِیلًا وَ الْمُنَافِقُ عَزِیزاً مَسَاجِدُهُمْ مَعْمُورَهًٌْ بِالْأَذَانِ وَ قُلُوبُهُمْ خَالِیَهًٌْ مِنَ الْإِیمَانِ وَ اسْتَخَفُّوا بِالْقُرْآنِ وَ بَلَغَ الْمُؤْمِنُ عَنْهُمْ کُلَّ هَوَانٍ فَعِنْدَ ذَلِکَ تَرَی وُجُوهَهُمْ وُجُوهَ الْآدَمِیِّینَ وَ قُلُوبَهُمْ قُلُوبَ الشَّیَاطِینِ کَلَامُهُمْ أَحْلَی مِنَ الْعَسَلِ وَ قُلُوبُهُمْ أَمَرُّ مِنَ الْحَنْظَلِ فَهُمْ ذِئَابٌ وَ عَلَیْهِمْ ثِیَابٌ مَا مِنْ یَوْمٍ إِلَّا یَقُولُ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَ فَبِی تَغْتَرُّونَ أَمْ عَلَیَّ تَجْتَرِءُونَ أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ فَوَ عِزَّتِی وَ جَلَالِی لَوْلَا مَنْ یَعْبُدُنِی مُخْلِصاً مَا أَمْهَلْتُ مَنْ یَعْصِینِی طَرْفَهًَْ عَیْنٍ وَ لَوْ لَاوَرَعُ الْوَرِعِینَ مِنْ عِبَادِی لَمَا أَنْزَلْتُ مِنَ السَّمَاءِ قَطْرَهًًْ وَ لَا أَنْبَتُّ وَرَقَهًًْ خَضْرَاءَ فَوَا عَجَبَاهْ لِقَوْمٍ آلِهَتُهُمْ أَمْوَالُهُمْ وَ طَالَتْ آمَالُهُمْ وَ قَصُرَتْ آجَالُهُمْ وَ هُمْ یَطْمَعُونَ فِی مُجَاوَرَهًِْ مَوْلَاهُمْ وَ لَا یَصِلُونَ إِلَی ذَلِکَ إِلَّا بِالْعَمَلِ وَ لَا یَتِمُّ الْعَمَلُ إِلَّا بِالْعَقْلِ.

پیامبر ( جابر (گوید: ... [سپس پیغمبر گریست به‌طوری که از گریه حضرت همه‌ی مردم گریستند، وقتی آرام گرفت]، فرمود: «ای مردم! خدا شما را بیامرزد! شما از این روز تا صدوچهل سال بعد مانند برگی هستید که خار نداشته باشد، بعد از آن تا دویست‌سال برگ و خار خواهد داشت و بعد از آن خار بدون برگ است به طوری که در آن زمان جز سلطان ظالم یا ثروتمند بخیل یا عالم دنیاپرست یا فقیر دروغگو یا پیرمرد زناکار یا بچّه بی‌آبرو و یا زن احمق دیده نمی شود». دراین‌وقت جمعی از اصحاب برخاستند، و عرض کردند: «ای رسول خدا (! بفرمایید بدانیم این‌ها که فرمودید، کی پدید می‌آید»؟ فرمود: «هنگامی که نمازها را از اوقات خود به تأخیر بیاندازند، شهوت رانی و شراب خواری پیشه گیرند، به پدران و مادران ناسزا گویند، مال حرام را غنیمت و پرداخت زکات را زیان ببینند ... مؤمنین خوار و اهل نفاق عزیز می‌گردند، مساجد آن‌ها با اذان گفتن آباد و دل های آن‌ها از ایمان خالی می‌باشد، قرآن را سبک می‌شمارند و شخص با ایمان هر گونه [اذیّت و] خواری از آن‌ها می‌بیند. در آن زمان می‌بینی که صورت آن‌ها صورت آدمی ولی دل هایشان دل های شیاطین است. سخنان آن‌ها از عسل شیرین‌تر و دل‌هایشان از حنظل (میوه تلخ) تلخ‌تر است، آن‌ها گرگانی هستند که لباس آدمی پوشیده‌اند. در آن موقع روزی نیست که خداوند به آن‌ها نفرماید: «آیا از رحمت من مغرور شده‌اید؟! یا بر من جرأت پیدا کرده‌اید؟! أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ؟! به عزّت و جلالم سوگند! اگر به خاطر آن‌ها که از روی اخلاص مرا عبادت می کنند، نبود، به‌اندازه‌ی یک چشم‌برهم زدن به کسانی که نافرمانی من می کنند مهلت نمی دادم. اگر به‌واسطه‌ی تقوای پرهیزکاران بندگانم نبود، یک قطره باران از آسمان فرود نمی‌فرستادم و یک برگ سبز از زمین نمی‌رویاندم». شگفتا! از مردمی که خدایشان، اموالشان است! آرزوهایشان طولانی و عمرشان کوتاه است! درعین حال چشم دارند که در جوار رحمت حق منزل کنند، درصورتی که جز با عمل به آن نمی رسند و عمل هم بدون عقل کامل نمی شود».

The Messenger (peace be upon him and his family): Jabir said: ... [Then the Prophet wept, and because of the Prophet's weeping all the people wept, and when he became calm], he said: "O people! May Allah forgive you! From this day up to one hundred and forty years, you are like a leaf that has no thorn. After that, for two hundred years, there will be leaves and thorns. And after that there will be thorns without leaves, so that in that time nothing will be seen but a tyrant ruler, or a stingy rich man, or a world-loving scholar, or a lying poor man, or an adulterous old man, or a shameless child, or a foolish woman." At this, a group of the companions rose and said: "O Messenger of Allah (peace be upon him and his family)! Tell us, when will these things you have mentioned come to pass?" He said: "When they delay the prayers from their appointed times, take up lust and wine-drinking, insult their fathers and mothers, regard unlawful wealth as spoils and consider paying zakat a loss ... the believers will become abased and the hypocrites honored, their mosques will be flourishing with the call to prayer while their hearts are empty of faith, they will treat the Qur'an as of little weight, and the person of faith will meet every kind of [torment and] humiliation from them. In that time you will see that their faces are the faces of humans but their hearts are the hearts of devils. Their words are sweeter than honey but their hearts are more bitter than colocynth (a bitter fruit); they are wolves wearing the clothing of men. At that time, not a day passes but that Allah says to them: 'Have you been deceived by My mercy? Or have you grown bold against Me? أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ [What! did you then think that We had created you in vain and that you shall not be returned to Us?]! By My might and majesty! Were it not for those who worship Me with sincerity, I would not grant those who disobey Me even the blink of an eye's respite. And were it not for the piety of the pious among My servants, I would not send down a single drop of rain from the sky and I would not cause a single green leaf to grow from the earth.' How astonishing! A people whose god is their wealth! Their hopes are long and their lifespans short! Yet they still expect to dwell in the neighborhood of the mercy of the Truth, whereas they cannot attain it except by deeds, and deeds are not perfected except by perfect intellect."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જાબિર કહે છે: ... [પછી પયગંબર એટલા રડ્યા કે તેમના રડવાથી બધા લોકો રડ્યા, જ્યારે શાંત થયા], ફરમાવ્યું: "ઓ લોકો! અલ્લાહ તમને માફ કરે! તમે આ દિવસથી એકસો ચાલીસ વર્ષ સુધી એવા પાંદડા જેવા છો જેમાં કાંટા ન હોય, ત્યાર બાદ બસો વર્ષ સુધી પાંદડા અને કાંટા હશે, અને ત્યાર બાદ પાંદડા વગરના કાંટા હશે, એટલે કે તે સમયે ઝાલિમ સુલતાન, અથવા કંજૂસ ધનવાન, અથવા દુનિયાપરસ્ત આલિમ, અથવા જૂઠો ફકીર, અથવા વ્યભિચારી વૃદ્ધ, અથવા બેશરમ બાળક, અથવા મૂર્ખ સ્ત્રી સિવાય કોઈ જોવા મળશે નહીં." તે વખતે અસહાબનો એક સમૂહ ઊભો થયો અને અરજ કરી: "ઓ અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! ફરમાવો કે આપે જે ફરમાવ્યું છે તે ક્યારે થશે?" ફરમાવ્યું: "જ્યારે નમાઝોને તેમના સમયથી મોડી પઢે, વાસના અને શરાબખોરીમાં લાગી જાય, માતા-પિતાને ગાળ આપે, હરામ માલને ગનીમત અને ઝકાત આપવાને નુકસાન સમજે ... મોમિનો ખ્વાર અને મુનાફિકો ઇજ્જતદાર બને, તેમની મસ્જિદો અઝાનથી આબાદ અને તેમના દિલ ઈમાનથી ખાલી હોય, કુરઆનને હલકો ગણે, અને ઈમાનવાળા વ્યક્તિ તેમના તરફથી દરેક પ્રકારની [તકલીફ અને] ખ્વારી જુએ. તે સમયે તમે જોશો કે તેમના ચહેરા આદમીના ચહેરા છે પરંતુ તેમના દિલ શેતાનોના દિલ છે. તેમની વાતો મધ કરતાં મીઠી અને તેમના દિલ હન્ઝલ (કડવું ફળ) કરતાં કડવા છે. તેઓ વરુ છે જેમણે માણસના કપડાં પહેર્યા છે. તે વખતે એવો કોઈ દિવસ નથી કે અલ્લાહ તેમને ન કહે: 'શું તમે મારી રહમતથી મગરૂર થઈ ગયા છો?! અથવા મારા પર જુર્રત કરી છે?! أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ [શું તમે એમ સમજ્યા કે અમે તમને વ્યર્થ પેદા કર્યા છે અને તમે અમારી તરફ પાછા ફેરવવામાં નહીં આવો?!]! મારી ઇઝ્ઝત અને જલાલની કસમ! જો તે લોકોના કારણે ન હોત જેઓ ઇખ્લાસથી મારી ઇબાદત કરે છે, તો જેઓ મારી નાફરમાની કરે છે તેમને એક પલક ઝપકાવવા જેટલી પણ મહોલત ન આપત. જો મારા બંદાઓમાંથી પરહેજગારોના તકવાના કારણે ન હોત, તો આસમાનમાંથી એક ટીપું વરસાદ ન મોકલત અને જમીનમાંથી એક લીલું પાંદડું પણ ન ઉગાડત.' અજબ છે! તે લોકોથી જેમનો ખુદા તેમનો માલ છે! તેમની આરઝુઓ લાંબી અને તેમની ઉંમર ટૂંકી છે! અને છતાં તેઓ આશા રાખે છે કે હકની રહમતના પડખે વસે, જ્યારે તેઓ કર્મ વગર તેને પ્રાપ્ત કરી શકતા નથી, અને કર્મ પણ સંપૂર્ણ અક્લ વગર પૂરું થતું નથી."

الرّسول ( یَا ابْنَ مَسْعُودٍ فَلَا تُلْهِیَنَّکَ الدُّنْیَا وَ شَهَوَاتُهَا فَإِنَّ اللَّهَ تَعَالَی یَقُولُ أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُونَ.

پیامبر ( ای پسر مسعود! مبادا دنیا و شهوت هایش تو را سرگرم نماید؛ چراکه خدای تعالی می‌فرماید: أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُون.

The Messenger (peace be upon him and his family): O son of Mas'ud! Do not let the world and its lusts distract you, for Allah the Exalted says: أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُون [What! did you then think that We had created you in vain and that you shall not be returned to Us?].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઓ ઇબ્ને મસ્ઊદ! દુનિયા અને તેની શહવતો તને મશગૂલ ન કરી દે; કારણ કે અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً وَ أَنَّکُمْ إِلَیْنا لا تُرْجَعُون [શું તમે એમ સમજ્યા કે અમે તમને વ્યર્થ પેદા કર્યા છે અને તમે અમારી તરફ પાછા ફેરવવામાં નહીં આવો?].

الصّادق ( عَنْ جَعْفَرِ‌بْنِ‌مُحَمَّدِ‌بْنِ‌عُمَارَهًَْ عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سَأَلْتُ الصَّادِقَ جَعْفَرَ‌بْنَ‌مُحَمَّدٍ (فَقُلْتُ لَهُ لِمَ خَلَقَ اللَّهُ الْخَلْقَ فَقَالَ إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَمْ یَخْلُقْ خَلْقَهُ عَبَثاً وَ لَمْ یَتْرُکْهُمْ سُدًی بَلْ خَلَقَهُمْ لِإِظْهَارِ قُدْرَتِهِ وَ لِیُکَلِّفَهُمْ طَاعَتَهُ فَیَسْتَوْجِبُوا بِذَلِکَ رِضْوَانَهُ وَ مَا خَلَقَهُمْ لِیَجْلِبَ مِنْهُمْ مَنْفَعَهًًْ وَ لَا لِیَدْفَعَ بِهِمْ مَضَرَّهًًْ بَلْ خَلَقَهُمْ لِیَنْفَعَهُمْ وَ یُوصِلَهُمْ إِلَی نَعِیمِ الْأَبَدِ.

امام صادق ( محمّدبن‌عماره گوید: از امام صادق (سؤال کردم: چرا خداوند مخلوقات را خلق کرده است»؟ فرمود: «خدای تعالی بشر را عبث و بیهوده نیافریده و آن‌ها را به حال خود وانگذارده بلکه آن‌ها را برای نشان‌دادن قدرت خود خلق نمود و ایشان را به اطاعت و بندگی خود تکلیف کرد تا مستوجب و مستحقّ بهشت شوند و آنان را خلق ننمود که منفعت و سودی برد و یا به سبب آنان دفع سوء و ضرری از خود بنماید؛ بلکه آنان را آفریده که به خودشان منفعت برساند و متنّعم به نعمت های همیشگی آخرتش گرداند».

Imam Sadiq (peace be upon him): Muhammad ibn Umara said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him): "Why did Allah create the creation?" He said: "Allah the Exalted did not create mankind in vain and futilely, nor did He leave them to themselves; rather He created them to display His power, and He charged them with obedience and servitude to Him so that they might become deserving and entitled to paradise. He did not create them so as to draw some benefit from them, or so as to ward off some harm from Himself through them; rather He created them so that He might bring benefit to them themselves and make them enjoy the everlasting bounties of His hereafter."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન ઉમારહ કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછ્યું: "અલ્લાહે મખ્લૂકાતને શા માટે પેદા કરી છે?" ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તઆલાએ બશરને વ્યર્થ અને બેકાર પેદા કર્યા નથી અને તેમને પોતાની હાલત પર છોડી નથી દીધા, બલ્કે તેમને પોતાની કુદરત બતાવવા માટે પેદા કર્યા છે, અને તેમને પોતાની ઇતાઅત અને બંદગીનો હુકમ કર્યો છે જેથી તેઓ જન્નતના મુસ્તહક અને હકદાર થાય, અને તેમને એટલા માટે પેદા નથી કર્યા કે તેમનાથી કોઈ ફાયદો મેળવે અથવા તેમના કારણે પોતાનાથી કોઈ નુકસાન દૂર કરે; બલ્કે તેમને પેદા કર્યા છે જેથી તેમને પોતાને ફાયદો પહોંચાડે અને તેમને પોતાની આખિરતની હંમેશની નેઅમતોથી નેઅમતવાળા બનાવે."

الصّادق ( عَنْ مَسْعَدَهًَْ‌بْنِ‌زِیَادٍ قَالَ: قَالَ رَجُلٌ لِجَعْفَرِ‌بْنِ‌مُحَمَّدٍ (یَا أَبَاعَبْدِ‌اللَّهِ (إِنَّا خُلِقْنَا لِلْعَجَبِ قَالَ وَ مَا ذَاکَ لِلَّهِ أَنْتَ قَالَ خُلِقْنَا لِلْفَنَاءِ فَقَالَ مَهْ یَا ابْنَ أَخِ خُلِقْنَا لِلْبَقَاءِ وَ کَیْفَ تَفْنَی جَنَّهًٌْ لَا تَبِیدُ وَ نَارٌ لَا تَخْمُدُ وَ لَکِنْ قُلْ إِنَّمَا نَتَحَرَّکُ مِنْ دَارٍ إِلَی دَارٍ.

امام صادق ( مسعدهًْ‌بن‌زیاد گوید: مردی به امام صادق (عرض کرد: «ما برای امر عجیبی خلق شده‌ایم». فرمود: «تو را به خدا! آن امر عجیب چیست»؟ گفت: «ما برای فنا و نابودی آفریده شده‌ایم». فرمود: «برادرزاده! خود را نگهدار؛ زیرا ما برای بقاء و ماندن خلق شده‌ایم. چگونه بهشتی که هرگز تفرّق و پراکندگی ندارد، فانی شود؟! چگونه آتشی که هرگز شعله‌اش فروکش نمی کند، فانی شود؟! ما فقط از عالَمی به عالم دیگر منتقل می شویم [امّا نابود نمی‌شویم]».

Imam Sadiq (peace be upon him): Mas'adah ibn Ziyad said: A man said to Imam Sadiq (peace be upon him): "We have been created for a strange matter." He said: "By Allah! What is that strange matter?" He said: "We have been created for annihilation and destruction." He said: "Stop, nephew! For we have been created for permanence and remaining. How can a Paradise that never scatters or disperses be annihilated?! How can a Fire whose flame never subsides be annihilated?! We only move from one world to another world [but we are not annihilated]."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મસ્અદહ બિન ઝિયાદ કહે છે: એક વ્યક્તિએ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને અરજ કરી: "અમને એક અજીબ કામ માટે પેદા કરવામાં આવ્યા છીએ." આપે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહની કસમ! તે અજીબ કામ શું છે?" તેણે કહ્યું: "અમને ફના અને નાબૂદી માટે પેદા કરવામાં આવ્યા છીએ." આપે ફરમાવ્યું: "ભત્રીજા! પોતાની જાતને સંભાળો; કારણ કે અમને બકા અને રહેવા માટે પેદા કરવામાં આવ્યા છીએ. જન્નત જે ક્યારેય વિખેરાતી નથી, તે કેવી રીતે ફના થાય?! તે આગ જેની જ્વાળા ક્યારેય ઓલવાતી નથી, તે કેવી રીતે ફના થાય?! અમે ફક્ત એક આલમથી બીજા આલમમાં ખસેડાઈએ છીએ [પરંતુ નાબૂદ થતા નથી]."

الهادی ( عَن رِسَالَتِهِ (فِی الرَّدِّ عَلَی أَهلِ الجَبرِ وَ التَفوِیضِ وَ هُوَ ... فَأَمَّا شَوَاهِدُ الْقُرْآنِ عَلَی الِاخْتِبَارِ وَ الْبَلْوَی بِالاسْتِطَاعَهًِْ الَّتِی تَجْمَعُ الْقَوْلَ بَیْنَ الْقَوْلَیْنِ فَکَثِیرَهًٌْ وَ مِنْ ذَلِکَ قَوْلُهُ لَنَبْلُوَنَّکُمْ حَتَّی نَعْلَمَ الْمُجاهِدِینَ مِنْکُمْ وَ الصَّابِرِینَ وَ نَبْلُوَا أَخْبارَکُمْ وَ قَالَ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِنْ حَیْثُ لا یَعْلَمُونَ وَ قَالَ الم. أَ حَسِبَ النَّاسُ أَنْ یُتْرَکُوا أَنْ یَقُولُوا آمَنَّا وَ هُمْ لا یُفْتَنُونَ وَ قَالَ فِی الْفِتَنِ الَّتِی مَعْنَاهَا الِاخْتِبَارُ وَ لَقَدْ فَتَنَّا سُلَیْمانَ الْآیَهًَْ وَ قَالَ فِی قِصَّهًِْ مُوسَی (فَإِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَکَ مِنْ بَعْدِکَ وَ أَضَلَّهُمُ السَّامِرِیُ وَ قَوْلُ مُوسَی إِنْ هِیَ إِلَّا فِتْنَتُکَ أَیْ اخْتِبَارُکَ فَهَذِهِ الْآیَاتُ یُقَاسُ بَعْضُهَا بِبَعْضٍ وَ یَشْهَدُ بَعْضُهَا لِبَعْضِ وَ أَمَّا آیَاتُ الْبَلْوَی بِمَعْنَی الِاخْتِبَارِ قَوْلُهُ لِیَبْلُوَکُمْ فِی ما آتاکُمْ وَ قَوْلُهُ ثُمَّ صَرَفَکُمْ عَنْهُمْ لِیَبْتَلِیَکُمْ وَ قَوْلُهُ إِنَّا بَلَوْناهُمْ کَما بَلَوْنا أَصْحابَ الْجَنَّةِ وَ قَوْلُهُ خَلَقَ الْمَوْتَ وَ الْحَیاةَ لِیَبْلُوَکُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا وَ قَوْلُهُ وَ إِذِ ابْتَلی إِبْراهِیمَ رَبُّهُ بِکَلِماتٍ وَ قَوْلُهُ وَ لَوْ یَشاءُ اللهُ لَانْتَصَرَ مِنْهُمْ وَ لکِنْ لِیَبْلُوَا بَعْضَکُمْ بِبَعْضٍ وَ کُلُّ مَا فِی الْقُرْآنِ مِنْ بَلْوَی هَذِهِ الْآیَاتِ الَّتِی شَرَحَ أَوَّلَهَا فَهِیَ اخْتِبَارٌ وَ أَمْثَالُهَا فِی الْقُرْآنِ کَثِیرَهًٌْ فَهِیَ إِثْبَاتُ الِاخْتِبَارِ وَ الْبَلْوَی إِنَّ اللَّهَ جَلَّ وَ عَزَّ لَمْ یَخْلُقِ الْخَلْقَ عَبَثاً وَ لَا أَهْمَلَهُمْ سُدًی وَ لَا أَظْهَرَ حِکْمَتَهُ لَعِباً وَ بِذَلِکَ أَخْبَرَ فِی قَوْلِهِ أَ فَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً فَإِنْ قَالَ قَائِلٌ فَلَمْ یَعْلَمِ اللَّهُ مَا یَکُونُ مِنَ الْعِبَادِ حَتَّی اخْتَبَرَهُمْ قُلْنَا بَلَی قَدْ عَلِمَ مَا یَکُونُ مِنْهُمْ قَبْلَ کَوْنِهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّمَا اخْتَبَرَهُمْ لِیُعَلِّمَهُمْ عَدْلَهُ وَ لَا یُعَذِّبَهُمْ إِلَّا بِحُجَّهًٍْ بَعْدَ الْفِعْل.

امام هادی ( در نامه‎ی حضرت پیرامون ردّ جبریّون و اهل تفویض [آمده]: ... شواهد قرآنی درباره‌ی امتحان و آزمایش انسان درحالی که توانایی انجام آن امتحان را دارد؛ فراوان است، که این عقیده جامع بین دو عقیده جبر و تفویض است؛ از جمله آن‌ها این فرمایش خداست: ما همه‌ی شما را قطعاً می‌آزماییم تا معلوم شود مجاهدان واقعی و صابران از میان شما کیانند، و اخبار شما را بیازماییم! ( محمّد/۳۱ ) و این فرمایش خدا: ما آنان را از جایی که نمی‌دانند، به تدریج به سوی عذاب پیش می بریم. ( اعراف/۱۸۲ ) و این فرمایش خدا: الم، آیا مردم گمان کردند همین که بگویند: «ایمان آوردیم»، به حال خود رها می شوند و آزمایش نخواهند شد؟! ( عنکبوت/۲۱ ) خداوند متعال درباره‌ی فتنه که به همان معنی امتحان و آزمایش است، فرمود: ما سلیمان را آزمودیم. ( ص/۳۴ ) و در داستان موسی (فرمود: ما قوم تو را بعد از تو آزمودیم و سامری آن‌ها را گمراه ساخت. ( طه/۸۵ ) و سخن موسی (: این چیزی جز آزمایش تو نیست. ( اعراف/۱۵۵ ) فتنه‌ی تو یعنی آزمایش تو. این آیات است که با یکدیگر سنجیده می شوند و گواه یکدیگر می‌گردند. امّا آیاتی که لفظ «بلوی» به‌معنی آزمون در آن‌ها آمده عبارتند از: ولی خدا می‌خواهد شما را در آنچه به شما بخشیده بیازماید. ( مائده/۴۸ ) و این آیه: سپس خداوند شما را از غلبه بر آنان بازگرداند [و پیروزی شما به شکست انجامید] تا شما را بیازماید. ( آل عمران/۱۵۲ ) و این آیه: ما آن‌ها را آزمودیم، همان گونه که «صاحبان باغ» را آزمایش کردیم. ( قلم/۱۷ ) و این آیه: آن کس که مرگ و حیات را آفرید تا شما را بیازماید که کدام‌یک از شما بهتر عمل می کنید. ( ملک/۲ ) و هم چنین این آیه: [به خاطر آورید] هنگامی‌که خداوند، ابراهیم را با وسایل گوناگونی آزمود. ( بقره/۱۲۴ ) و نیز این آیه: و اگر خدا می‌خواست خودش آن‌ها را مجازات می کرد، امّا می خواهد بعضی از شما را با بعضی دیگر بیازماید. ( محمّد/۴ ) و هرچه در قرآن به لفظ «بلوی» آمده توضیح آن در آغاز بیان شد که همه به‌معنی آزمایش است و امثال آن‌ها در قرآن بسیار است و همه‌ی این‌ها اثبات آزمایش و امتحان است. حقیقت این است که خدای عزّوجلّ مردم را بیهوده نیافریده و آن‌ها را سرخود رها نساخته و حکمت خود را بازیچه ننموده است و این حقیقت را با این آیه بیان فرمود: «آیا پنداشتید که شما را بیهوده آفریده‌ایم»؟ پس اگر کسی بگوید: «مگر خدا سرنوشت بندگان را نمی‌داند که آن‌ها را مورد آزمایش قرار می‌دهد»؟ گوییم: «چرا، حتی پیش از آنکه کاری انجام دهند، می‌داند چه خواهند کرد؛ این فرمایش خداست: و اگر باز گردند، به آنچه که از آن نهی‌شده بودند باز می گردند. (انعام/ ۲۸) همانا خداوند آنان را مورد آزمایش قرارمی‌دهد تا عدل خود را به آن ها نشان دهد و قبل از آنکه کار بدی از آن‌ها سرزند، بدون دلیل، عذابشان ننماید».

Imam Hadi (peace be upon him): In his letter concerning the refutation of the Jabriyyun (determinists) and the people of tafwid (delegation) [it is stated]: ... The Quranic evidences regarding the testing and trial of the human being while he has the ability to undergo that test are many, and this belief is the middle position between the two beliefs of jabr (compulsion) and tafwid (delegation). Among them is this saying of Allah: "We will certainly test all of you until it becomes clear who among you are the true strivers and the patient ones, and We will test your reports!" (Muhammad/31) And this saying of Allah: "We will gradually draw them towards punishment from where they do not know." (A'raf/182) And this saying of Allah: "Alif Lam Mim, do people think that once they say: 'We have believed,' they will be left alone and not be tested?!" (Ankabut/1-2) Allah the Exalted said concerning fitnah, which has the same meaning as testing and trial: "We tested Sulayman." (Sad/34) And in the story of Musa (peace be upon him) He said: "We tested your people after you, and the Samiri led them astray." (Ta Ha/85) And the words of Musa (peace be upon him): "This is nothing but Your trial." (A'raf/155) Your fitnah means Your test. These are the verses that are measured against one another and bear witness to one another. As for the verses in which the word "balwa" comes in the meaning of trial, they are: "But Allah wishes to test you in what He has bestowed upon you." (Ma'idah/48) And this verse: "Then Allah turned you away from prevailing over them [and your victory turned into defeat] so that He might test you." (Al Imran/152) And this verse: "We tested them just as We tested the 'owners of the garden'." (Qalam/17) And this verse: "He who created death and life to test which of you is best in deed." (Mulk/2) And likewise this verse: "[Remember] when Allah tested Ibrahim with various means." (Baqarah/124) And also this verse: "And if Allah had willed, He Himself would have punished them, but He wishes to test some of you by means of others." (Muhammad/4) And whatever has come in the Quran with the word "balwa," its explanation was given at the beginning, that all of it means testing, and its like are many in the Quran, and all of these establish testing and trial. The truth is that Allah, the Mighty and Majestic, did not create people in vain, nor did He leave them to themselves, nor did He make His wisdom into play, and He expressed this truth with this verse: "Did you then think that We created you in vain?" So if someone says: "Does Allah not know the destiny of the servants, that He puts them to trial?" We say: "Yes, He even knows what they will do before they do anything; this is the saying of Allah: 'And if they were returned, they would return to what they were forbidden.' (An'am/28) Indeed Allah puts them to trial in order to show them His justice, and so that before an evil deed issues from them, He does not punish them without reason."

ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ): હઝરતના જબરિય્યૂન અને અહલે તફવીઝના ખંડન વિશેના પત્રમાં [આવ્યું છે]: ... માણસના ઇમ્તિહાન અને આઝમાયશ વિશે કુરઆની પુરાવાઓ, જ્યારે તે તે ઇમ્તિહાનને અંજામ આપવાની ક્ષમતા ધરાવે છે; ઘણા છે, અને આ અકીદો જબર અને તફવીઝના બે અકીદાઓ વચ્ચેનો જામેઅ છે; તેમાંથી અલ્લાહનો આ ઇરશાદ છે: અમે ખરેખર તમને બધાને આઝમાઈશું જેથી માલૂમ થાય કે તમારામાં ખરા મુજાહિદો અને સાબિરો કોણ છે, અને તમારા સમાચારોને પણ આઝમાઈએ! (મુહમ્મદ/૩૧) અને અલ્લાહનો આ ઇરશાદ: અમે તેમને એવી જગ્યાએથી કે જ્યાંથી તેઓ જાણતા નથી, ધીરે ધીરે અઝાબ તરફ લઈ જઈએ છીએ. (અઅરાફ/૧૮૨) અને અલ્લાહનો આ ઇરશાદ: અલિફ લામ મીમ, શું લોકોએ ખયાલ કર્યો છે કે એટલું કહી દેવાથી કે: "અમે ઈમાન લાવ્યા," તેમને પોતાના હાલ પર છોડી દેવામાં આવશે અને તેમની આઝમાયશ નહીં થાય?! (અન્કબૂત/૨૧) અલ્લાહ તઆલાએ ફિતના, જે ઇમ્તિહાન અને આઝમાયશના જ અર્થમાં છે, તેના વિશે ફરમાવ્યું: અમે સુલયમાનને આઝમાવ્યા. (સાદ/૩૪) અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ના કિસ્સામાં [ફરમાવ્યું]: અમે તમારી કૌમને તમારા પછી આઝમાવી અને સામરીએ તેમને ગુમરાહ કરી દીધા. (તાહા/૮૫) અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ)નું કથન: આ કંઈ પણ નથી સિવાય કે તારી આઝમાયશ છે. (અઅરાફ/૧૫૫) તારું ફિતના એટલે તારી આઝમાયશ. આ તે આયતો છે જે એકબીજા સાથે માપવામાં આવે છે અને એકબીજાની સાક્ષી આપે છે. પરંતુ તે આયતો જેમાં "બલ્વા" શબ્દ આઝમાયશના અર્થમાં આવ્યો છે તે આ છે: પરંતુ અલ્લાહ ઇચ્છે છે કે તમને તેમાં જે તેણે તમને આપ્યું છે તેનાથી આઝમાવે. (માઈદહ/૪૮) અને આ આયત: પછી અલ્લાહે તમને તેમના પર ગલબાથી પાછા વાળ્યા [અને તમારી જીત હારમાં પરિણમી] જેથી તમને આઝમાવે. (આલે ઇમરાન/૧૫૨) અને આ આયત: અમે તેમને આઝમાવ્યા, જેમ કે "બગીચાના માલિકો"ને આઝમાવ્યા હતા. (કલમ/૧૭) અને આ આયત: તે જેણે મૌત અને હયાતને પેદા કરી જેથી તમને આઝમાવે કે તમારામાંથી કોણ સૌથી સારા અમલ કરે છે. (મુલ્ક/૨) અને એ જ રીતે આ આયત: [યાદ કરો] જ્યારે અલ્લાહે ઇબ્રાહીમને વિવિધ સાધનો દ્વારા આઝમાવ્યા. (બકરહ/૧૨૪) અને આ આયત પણ: અને જો અલ્લાહ ઇચ્છતો તો પોતે જ તેમને સજા આપત, પરંતુ ઇચ્છે છે કે તમારામાંથી કેટલાકને કેટલાક બીજા દ્વારા આઝમાવે. (મુહમ્મદ/૪) અને કુરઆનમાં જે કંઈ "બલ્વા" શબ્દથી આવ્યું છે તેની સમજૂતી શરૂઆતમાં આપી કે તે બધું આઝમાયશના અર્થમાં છે અને તેના જેવા કુરઆનમાં ઘણાં છે અને આ બધા આઝમાયશ અને ઇમ્તિહાનનો સાબૂત છે. હકીકત એ છે કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે લોકોને બેકાર પેદા નથી કર્યા અને તેમને પોતાના હાલ પર છોડ્યા નથી અને પોતાની હિકમતને રમત નથી બનાવી અને આ હકીકતને આ આયતથી બયાન ફરમાવી: "શું તમે ધાર્યું કે અમે તમને બેકાર પેદા કર્યા છે"? તો જો કોઈ કહે: "શું અલ્લાહ બંદાઓની કિસ્મતને નથી જાણતો કે તેમની આઝમાયશ કરે છે"? અમે કહીશું: "કેમ નહીં, બલ્કે તેઓ કંઈ કામ કરે તે પહેલાં પણ જાણે છે કે તેઓ શું કરશે; આ અલ્લાહનો ઇરશાદ છે: અને જો પાછા મોકલવામાં આવે તો, જેનાથી તેમને રોકવામાં આવ્યા હતા તેની તરફ પાછા ફરી જશે. (અન્આમ/૨૮) ખરેખર અલ્લાહ તેમને આઝમાયશમાં મૂકે છે જેથી પોતાનો અદ્લ તેમને દેખાડે અને તેમનાથી કોઈ ખરાબ કામ થાય તે પહેલાં, દલીલ વગર, તેમને અઝાબ ન આપે."

الباقر ( إِنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ لَمَّا أَخْرَجَ ذُرِّیَّهًَْ آدَمَ (مِنْ ظَهْرِهِ لِیَأْخُذَ عَلَیْهِمُ الْمِیثَاقَ لَهُ بِالرُّبُوبِیَّهًِْ وَ بِالنُّبُوَّهًِْ لِکُلِّ نَبِیٍّ کَانَ أَوَّلُ مَنْ أَخَذَ عَلَیْهِمُ الْمِیثَاقَ نُبُوَّهًَْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌عَبْدِ‌اللَّه (ثُمَّ قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ لآِدَمَ انْظُرْ مَا ذَا تَرَی قَالَ فَنَظَرَ آدَمُ إِلَی ذُرِّیَّتِهِ وَ هُمْ ذَرٌّ قَدْ مَلَئُوا السَّمَاءَ فَقَالَ آدَمُ یَا رَبِّ مَا أَکْثَرَ ذُرِّیَّتِی وَ لِأَمْرِ مَا خَلَقْتَهُمْ فَمَا تُرِیدُ مِنْهُمْ بِأَخْذِکَ الْمِیثَاقَ عَلَیْهِمْ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَ یَعْبُدُونَنِی وَ لا یُشْرِکُونَ بِی شَیْئاً وَ یُؤْمِنُونَ بِرُسُلِی وَ یَتَّبِعُونَهُمْ قَالَ آدَمُ یَا رَبِّ فَمَا لِی أَرَی بَعْضَ الذَّرِّ أَعْظَمَ مِنْ بَعْضٍ وَ بَعْضَهُمْ لَهُ نُورٌ کَثِیرٌ وَ بَعْضَهُمْ لَهُ نُورٌ قَلِیلٌ وَ بَعْضَهُمْ لَیْسَ لَهُ نُورٌ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ کَذَلِکَ خَلَقْتُهُمْ لِأَبْلُوَهُمْ فِی کُلِّ حَالاتِهِمْ ... قَالَ آدَمُ یَا رَبِّ لَوْ کُنْتَ خَلَقْتَهُمْ عَلَی مِثَالٍ وَاحِدٍ وَ قَدْرٍ وَاحِدٍ وَ طَبِیعَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ وَ جِبِلَّهًٍْ وَاحِدَهًٍْ وَ أَلْوَانٍ وَاحِدَهًٍْ وَ أَعْمَارٍ وَاحِدَهًٍْ وَ أَرْزَاقٍ سَوَاءٍ لَمْ یَبْغِ بَعْضُهُمْ عَلَی بَعْضٍ وَ لَمْ یَکُنْ بَیْنَهُمْ تَحَاسُدٌ وَ لَا تَبَاغُضٌ وَ لَا اخْتِلَافٌ فِی شَیْءٍ مِنَ الْأَشْیَاءِ قَالَ اللَّهُ جَلَّ جَلَالُهُ یَا آدَمُ بِرُوحِی نَطَقْتَ وَ بِضَعْفِ طَبْعِکَ تَکَلَّفْتَ مَا لَا عِلْمَ لَکَ بِهِ وَ أَنَا اللَّهُ الْخَالِقُ الْعَلِیمُ بِعِلْمِی خَالَفْتُ بَیْنَ خَلْقِهِمْ وَ بِمَشِیَّتِی یَمْضِی فِیهِمْ أَمْرِی وَ إِلَی تَدْبِیرِی وَ تَقْدِیرِی هُمْ صَائِرُونَ لَا تَبْدِیلَ لِخَلْقِی وَ إِنَّمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ لِیَعْبُدُونِی وَ خَلَقْتُ الْجَنَّهًَْ لِمَنْ عَبَدَنِی وَ أَطَاعَنِی مِنْهُمْ وَ اتَّبَعَ رُسُلِی وَ لَا أُبَالِی وَ خَلَقْتُ النَّارَ لِمَنْ کَفَرَ بِی وَ عَصَانِی وَ لَمْ یَتَّبِعْ رُسُلِی وَ لَا أُبَالِی وَ خَلَقْتُکَ وَ خَلَقْتُ ذُرِّیَّتَکَ مِنْ غَیْرِ فَاقَهًٍْ لِی إِلَیْکَ وَ إِلَیْهِمْ وَ إِنَّمَا خَلَقْتُکَ وَ خَلَقْتُهُمْ لِأَبْلُوَکَ وَ أَبْلُوَهُمْ أَیُّکُمْ أَحْسَنُ عَمَلًا فِی دَارِ الدُّنْیَا فِی حَیَاتِکُمْ وَ قَبْلَ مَمَاتِکُمْ وَ کَذَلِکَ خَلَقْتُ الدُّنْیَا وَ الْآخِرَهًَْ وَ الْحَیَاهًَْ وَ الْمَوْتَ وَ الطَّاعَهًَْ وَ الْمَعْصِیَهًَْ وَ الْجَنَّهًَْ وَ النَّارَ وَ کَذَلِکَ أَرَدْتُ فِی تَقْدِیرِی وَ تَدْبِیرِی وَ بِعِلْمِیَ النَّافِذِ فِیهِمْ خَالَفْتُ بَیْنَ صُوَرِهِمْ وَ أَجْسَامِهِمْ وَ أَلْوَانِهِمْ وَ أَعْمَارِهِمْ وَ أَرْزَاقِهِمْ وَ طَاعَتِهِمْ وَ مَعْصِیَتِهِمْ فَجَعَلْتُ مِنْهُمُ السَّعِیدَ وَ الشَّقِیَّ وَ الْبَصِیرَ وَ الْأَعْمَی وَ الْقَصِیرَ وَ الطَّوِیلَ وَ الْجَمِیلَ وَ الذَّمِیمَ وَ الْعَالِمَ وَ الْجَاهِلَ وَ الْغَنِیَّ وَ الْفَقِیرَ وَ الْمُطِیعَ وَ الْعَاصِیَ وَ الصَّحِیحَ وَ السَّقِیمَ وَ مَنْ بِهِ الزَّمَانَهًُْ وَ مَنْ لَا عَاهَهًَْ بِهِ فَیَنْظُرُ الصَّحِیحُ إِلَی الَّذِی بِهِ الْعَاهَهًُْ فَیَحْمَدُنِی عَلَی عَافِیَتِهِ وَ یَنْظُرُ الَّذِی بِهِ الْعَاهَهًُْ إِلَی الصَّحِیحِ فَیَدْعُونِی وَ یَسْأَلُنِی أَنْ أُعَافِیَهُ وَ یَصْبِرُ عَلَی بَلَائِی فَأُثِیبُهُ جَزِیلَ عَطَائِی وَ یَنْظُرُ الْغَنِیُّ إِلَی الْفَقِیرِ فَیَحْمَدُنِی وَ یَشْکُرُنِی وَ یَنْظُرُ الْفَقِیرُ إِلَی الْغَنِیِّ فَیَدْعُونِی وَ یَسْأَلُنِی وَ یَنْظُرُ الْمُؤْمِنُ إِلَی الْکَافِرِ فَیَحْمَدُنِی عَلَی مَا هَدَیْتُهُ فَلِذَلِکَ خَلَقْتُهُمْ لِأَبْلُوَهُمْ فِی السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ وَ فِیمَا عَافَیْتُهُمْ وَ فِیمَا ابْتَلَیْتُهُمْ وَ فِیمَا أَعْطَیْتُهُمْ وَ فِیمَا أَمْنَعُهُمْ وَ أَنَا اللَّهُ الْمَلِکُ الْقَادِرُ وَ لِی أَنْ أَمْضِیَ جَمِیعَ مَا قَدَّرْتُ عَلَی مَا دَبَّرْتُ وَ لِی أَنْ أُغَیِّرَ مِنْ ذَلِکَ مَا شِئْتُ إِلَی مَا شِئْتُ فَأُقَدِّمَ مِنْ ذَلِکَ مَا أَخَّرْتُ وَ أُؤَخِّرَ مَا قَدَّمْتُ وَ أَنَا اللَّهُ الْفَعَّالُ لِمَا أُرِیدُ لَا أُسْأَلُ عَمَّا أَفْعَلُ وَ أَنَا أَسْأَلُ خَلْقِی عَمَّا هُمْ فَاعِلُونَ.

امام باقر ( زمانی‌که حق تعالی ذرّیّه‌ی آدم (را به منظور اخذ میثاق، شهادت و اقرار به ربوبیّت حق عزّوجلّ و نبوّت تمام انبیاء (از نسل و ذریه‌ی آدم (خلق کرد، اوّلین میثاقی که از ایشان گرفت اقرار به نبوّت حضرت محمّدبن عبداللَّه (بود. سپس خداوند به آدم (فرمود: «بنگر، چه می‌بینی»؟ آدم (به ذرّیّه‌ی خود درحالی‌که به‌صورت مورچگان بوده و آسمان را پُرکرده بودند، نگریست و وقتی تفاوت‌های فرزندانش را دید گفت: «پروردگارا! چقدر زیاد هستند، برای چه ایشان را آفریده‌ای؟ از گرفتن میثاق و بستن پیمان با ایشان چه اراده کرده‌ای»؟ خداوند عزّوجلّ فرمود: «می‌خواهم مرا بپرستند و برایم شریک نیاورند و به فرستادگانم ایمان آورده و از ایشان پیروی نمایند». آدم (عرضه داشت: «پروردگارا! چرا بعضی بزرگ تر، برخی نورانی‌تر، عده‌ای با نورانیت کمتر و جمعی بی‌نور می‌باشند»؟ خداوند عزّوجلّ فرمود: «این گونه ایشان را آفریدم تا در تمام حالات آن‌ها را بیازمایم». ... آدم (عرضه داشت: «پروردگارا! آیا اگر ایشان را متفاوت نمی‌آفریدی و از نظر صورت، اندازه، طبیعت، فطرت، رنگ، عمر، رزق و روزی یکسان خلق می‌نمودی دیگر این اتّفاق نمی‌افتاد که بعضی بر برخی ستم کنند و بینشان حسادت و کینه واقع شود و در هیچ موضوعی با هم اختلاف پیدا نمی‌کردند»؟ خداوند عزّوجلّ فرمود: «ای آدم (! اصل سخن گفتنت ناشی از انشعاب روحت از روح من است ولی ناتوانی طبیعتت تو را به تکلّف انداخت و از چیزی که علم به آن نداری سؤال کردی؛ من آفریننده‌ی دانا هستم که با علم و آگاهی بین آفرینش مخلوقات اختلاف انداخته و با مشیّت و خواسته‌ام در بین آن‌ها امر خود را می‌گذرانم و ایشان با تدبیر و تقدیر من می‌گردند، هیچ تغییری در خلقت و آفرینش من نمی‌باشد، جنّ و انس را آفریدم تا مرا عبادت کنند، و بهشت را برای آنان که مرا پرستیده، اطاعت نموده و از فرستادگانم پیروی کنند ایجاد کردم و دیگر التفاتی نکرده و باکی ندارم و آتش را برای کسانی که به من کفر ورزیده، از فرمانم سرپیچی کرده، از فرستادگانم پیروی نمی‌کنند، ایجاد کردم و دیگر التفاتی نداشته و باکی ندارم. تو و ذرّیّه‌ی تو را آفریدم بدون اینکه به تو و آن‌ها نیازی داشته باشم فقط ایجادتان کردم تا جملگی را آزموده باشم و آشکار شود که در دنیا در دوران زندگانی و قبل از مردن کدامیک از حیث کردار بهتر هستید و دنیا و آخرت، حیات و ممات، طاعت و عصیان، بهشت و دوزخ را نیز به همین خاطر آفریدم [تا آزموده شوید] و در تقدیر و تدبیرم نیز چنین اراده‌ای را نموده‌ام و با علم و آگاهی بین صورت‌ها، اجسام، رنگ‌ها، عمرها، ارزاق، طاعت و معصیتشان اختلاف و تفاوت انداختم در نتیجه برخی از ایشان را سعید و بعضی را شقّی، دسته‌ای را بینا و گروهی را نابینا، جمعی را کوتاه و نفراتی را بلند، تعدادی را زیبا و جمیل و عددی را زشت و ذمیم، جمله‌ای را عالم و فرقه‌ای را جاهل، تنی چند را غنی و قومی را فقیر، جماعتی را مطیع و طایفه‌ای را عاصی و گروهی را سالم و صحیح و معدودی را بیمار و سقیم، عدّه‌ای را مبتلا به زمین‌گیری و ردیفی را مبرّا از آفات قرار دادیم و سرّ این اختلاف بین مخلوقات آن است که شخص سالم و صحیح به کسی که مبتلا به آفت است می‌نگرد آنگاه در مقابل عافیت و سلامتیش مرا حمد و شکر می‌کند و در مقابل، آن کس که به آفت مبتلا است به شخص صحیح نظر نموده مرا خوانده و درخواست می‌کند که وی را عافیت دهم و پیوسته بر این بلایی که به او داده‌ام صبر کرده در نتیجه به او ثواب جزیل و عطاء کثیر می‌دهم. غنی به فقیر نگریسته مرا سپاس و شکر می‌نماید و فقیر به غنی نظر نموده مرا خوانده و درخواست می‌کند که وی را از فقر برهانم. مؤمن به کافر می‌نگرد در قبال هدایتی که او را کرده‌ام حمد مرا به جا می‌آورد. مخلوقات را بدین گونه و با این اختلاف آفریدم تا در خوشحالی و بدحالی، سلامتی و بیماری، دارایی و نداری ایشان را بیازمایم؛ من معبود و سلطانی قادر بوده و مَنم که تمام مقدّرات را براساس تدبیر قرار داده‌ام و منم که می‌توانم آنچه را بخواهم تغییر دهم؛ مثلا مؤخّرات را مقدّم نموده و مقدّمات را مؤخّر نمایم، من آنچه را اراده کنم به مرحله‌ی فعل آورده و هرگز کسی حقّ سؤال از افعال من را نداشته ولی من از فعل و کردار مخلوقاتم می‌پرسم».

Imam Baqir (peace be upon him): When Allah the Exalted brought forth the progeny of Adam (peace be upon him) in order to take the covenant from them — the testimony and acknowledgement of the lordship of the Truth, the Mighty and Majestic, and of the prophethood of all the prophets (peace be upon them) from the lineage and progeny of Adam (peace be upon him) — the first covenant He took from them was the acknowledgement of the prophethood of Muhammad ibn Abd Allah (peace be upon him and his family). Then Allah said to Adam (peace be upon him): "Look, what do you see?" Adam (peace be upon him) looked at his progeny while they were in the form of tiny ants and had filled the sky, and when he saw the differences among his children he said: "O my Lord! How many they are! For what have You created them? What have You intended by taking the covenant and making a pact with them?" Allah, the Mighty and Majestic, said: "I want them to worship Me, and to associate nothing as partner with Me, and to believe in My messengers and to follow them." Adam (peace be upon him) said: "O my Lord! Why is it that I see some greater, some more luminous, some with less light, and some without any light at all?" Allah, the Mighty and Majestic, said: "I created them in this way so that I may test them in every one of their states." … Adam (peace be upon him) said: "O my Lord! Had You not created them differently, and had You created them equal in form, size, nature, disposition, colour, lifespan and provision, would it not then be the case that some would not wrong others, and among them there would be no envy or hatred, and they would not fall into disagreement over anything?" Allah, the Mighty and Majestic, said: "O Adam (peace be upon him)! The very basis of your speaking arises from the fact that your spirit is a branch of My spirit, but the weakness of your nature has put you to trouble and you have asked about something of which you have no knowledge. I am the All-Knowing Creator who, with knowledge and awareness, has placed differences among the creation of My creatures, and by My will and My wish I carry through My command among them, and they proceed by My planning and decree. There is no change in My creation and creating. I created the jinn and mankind that they may worship Me, and I created Paradise for those who worship Me, obey Me and follow My messengers, and I pay no further heed and have no concern; and I created the Fire for those who disbelieve in Me, disobey My command and do not follow My messengers, and I pay no further heed and have no concern. I created you and your progeny without having any need of you or of them; I only brought you into being in order to test all of you and to make manifest which of you, in the world, during your lifetime and before your death, is better in deed. And I created this world and the Hereafter, life and death, obedience and disobedience, Paradise and Hellfire, for the same purpose [that you may be tested], and this is the will I have made in My decree and planning. And with knowledge and awareness I placed differences and distinctions between their forms, bodies, colours, lifespans, provisions, obedience and disobedience. As a result I made some of them happy and some wretched, some seeing and some blind, some short and some tall, some beautiful and comely and some ugly and blameworthy, some learned and some ignorant, some rich and some poor, some obedient and some disobedient, some sound and healthy and some sick and ailing, some afflicted with paralysis and some free of defects. And the secret of this difference among the creatures is that the sound and healthy person looks at the one afflicted with an affliction and then praises and thanks Me for his well-being and health; and, in turn, the one who is afflicted looks at the sound person, calls upon Me and asks Me to grant him well-being, and constantly bears patience over the trial I have given him, and as a result I give him abundant reward and a great gift. The rich looks at the poor and gives Me thanks and gratitude, and the poor looks at the rich and calls upon Me and asks Me to deliver him from poverty. The believer looks at the disbeliever and, in return for the guidance I have given him, offers praise to Me. I created the creatures in this way and with this difference so that I might test them in joy and sorrow, health and sickness, wealth and want. I am the Worshipped One and the Sovereign, the All-Powerful, and it is I who have set every decree upon the basis of planning, and it is I who can change whatever I wish; for example, I may bring forward what was postponed and postpone what was brought forward. Whatever I wish, I bring to the stage of action, and no one ever has the right to question My deeds, but I question My creatures about their deeds and actions."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે અલ્લાહ તઆલાએ આદમ (અલયહિસ્સલામ)ની ઝુર્રિય્યત (સંતાન)ને મીસાક (વચન) લેવા માટે — હક્ક અઝ્ઝ વ જલ્લની રુબૂબિય્યત તથા આદમ (અલયહિસ્સલામ)ની નસલ અને સંતાનમાંથી થનારા તમામ અંબિયા (અલયહિમુસ્સલામ)ની નુબુવ્વતની ગવાહી અને ઇકરાર માટે — પેદા કર્યા, ત્યારે તેઓની પાસેથી લેવાયેલ સૌ પ્રથમ મીસાક હઝરત મુહમ્મદ બિન અબ્દુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની નુબુવ્વતના ઇકરારનો હતો. પછી અલ્લાહે આદમ (અલયહિસ્સલામ)ને ફરમાવ્યું: "જુઓ, તમે શું જુઓ છો?" આદમ (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાની ઝુર્રિય્યત તરફ જોયું, જ્યારે તેઓ કીડીઓના રૂપમાં હતા અને આસમાનને ભરી દીધું હતું, અને જ્યારે તેમણે પોતાના સંતાનોમાંનો ફર્ક જોયો ત્યારે કહ્યું: "હે પરવરદિગાર! તેઓ કેટલા બધા છે, તેં તેમને શા માટે પેદા કર્યા? તેઓની પાસેથી મીસાક લેવાથી અને તેઓ સાથે વચન બાંધવાથી તારો શું ઇરાદો છે?" અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું: "હું ઇચ્છું છું કે તેઓ મારી ઇબાદત કરે, મારો કોઈ શરીક ન ઠેરવે, મારા રસૂલો પર ઈમાન લાવે અને તેઓની પૈરવી કરે." આદમ (અલયહિસ્સલામ)એ અરજ કરી: "હે પરવરદિગાર! શા માટે કેટલાક મોટા છે, કેટલાક વધારે નૂરાની છે, કેટલાક ઓછા નૂરવાળા છે અને કેટલાક બિલકુલ નૂર વગરના છે?" અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું: "મેં તેઓને એ રીતે પેદા કર્યા કે તેઓની દરેક હાલતમાં તેઓની અઝમાયશ કરું." … આદમ (અલયહિસ્સલામ)એ અરજ કરી: "હે પરવરદિગાર! જો તું તેઓને જુદા જુદા ન બનાવત અને સૂરત, કદ, તબીયત, ફિતરત, રંગ, ઉંમર અને રિઝ્કની બાબતમાં એકસમાન પેદા કરત, તો શું એ ન થાત કે કેટલાક બીજા પર જુલમ કરે, તેઓ વચ્ચે હસદ (અદેખાઈ) અને દુશ્મની ન થાય અને કોઈ મુદ્દા પર તેઓ વચ્ચે ઇખ્તિલાફ (મતભેદ) ન પડે?" અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું: "હે આદમ (અલયહિસ્સલામ)! તમારા બોલવાની અસલ એ છે કે તમારી રૂહ મારી રૂહનું અંશ છે, પરંતુ તમારી તબીયતની નબળાઈએ તમને તકલીફમાં નાખ્યા અને તમે એ વસ્તુ વિશે પૂછ્યું જેનું તમને ઇલ્મ નથી. હું જાણનારો પેદા કરનારો છું જેણે ઇલ્મ અને આગાહી સાથે મખ્લૂકાતની આફરીનશમાં ઇખ્તિલાફ મૂક્યો છે અને મારી મશિય્યત તથા ઇરાદાથી હું તેઓ વચ્ચે મારો હુકમ જારી કરું છું, અને તેઓ મારી તદબીર અને તકદીરથી ચાલે છે. મારી આફરીનશમાં કોઈ ફેરફાર નથી. મેં જિન્ન અને ઇન્સાનને પેદા કર્યા કે તેઓ મારી ઇબાદત કરે, અને જન્નતને એવા લોકો માટે બનાવી જેઓ મારી ઇબાદત, ઇતાઅત કરે અને મારા રસૂલોની પૈરવી કરે, અને હું બીજી કોઈ પરવા કરતો નથી; અને દોઝખ એવા લોકો માટે બનાવી જેઓ મારી સાથે કુફ્ર કરે, મારા હુકમથી સરકશી કરે અને મારા રસૂલોની પૈરવી ન કરે, અને હું બીજી કોઈ પરવા કરતો નથી. મેં તમને અને તમારી ઝુર્રિય્યતને પેદા કરી, જ્યારે કે મને તમારી કે તેઓની કોઈ જરૂરત નથી; ફક્ત તમને ઈજાદ કર્યા કે તમને સૌને અઝમાવું અને જાહેર થાય કે દુનિયામાં જિંદગીના દરમિયાન અને મરવાના પહેલા તમારામાંથી કોણ અમલમાં વધારે સારો છે. અને દુનિયા તથા આખિરત, હયાત તથા મમાત, ઇતાઅત તથા ગુનાહ, જન્નત તથા દોઝખ પણ એ જ કારણસર પેદા કર્યા [કે તમારી અઝમાયશ થાય] અને મારી તકદીર અને તદબીરમાં પણ મેં આ જ ઇરાદો કર્યો છે. અને ઇલ્મ તથા આગાહી સાથે મેં તેઓની સૂરતો, અજસામ, રંગો, ઉંમરો, રિઝ્ક, ઇતાઅત અને ગુનાહ વચ્ચે ઇખ્તિલાફ અને ફર્ક મૂક્યો; નતીજામાં કેટલાકને સઈદ (નેક બખ્ત) અને કેટલાકને શકી (બદ બખ્ત), કેટલાકને દેખતા અને કેટલાકને નાબીના, કેટલાકને ઠીંગણા અને કેટલાકને લાંબા, કેટલાકને ખૂબસૂરત અને જમીલ અને કેટલાકને બદસૂરત અને ઝમીમ, કેટલાકને આલિમ અને કેટલાકને જાહિલ, કેટલાકને ધનવાન અને કેટલાકને ફકીર, કેટલાકને ઇતાઅત કરનારા અને કેટલાકને નાફરમાન, કેટલાકને તંદુરસ્ત તથા સહીહ અને કેટલાકને બીમાર તથા સકીમ, કેટલાકને લકવાગ્રસ્ત અને કેટલાકને આફતોથી પાક બનાવ્યા. અને મખ્લૂકાત વચ્ચે આ ઇખ્તિલાફનું રહસ્ય એ છે કે તંદુરસ્ત અને સહીહ શખ્સ પોતાની આફત વાળી વ્યક્તિ તરફ જુએ છે અને પોતાની આફિયત તથા સલામતીના બદલામાં મારી હમ્દ અને શુક્ર કરે છે; અને એની સામે, જે આફતથી પીડિત છે તે તંદુરસ્ત વ્યક્તિ તરફ જુએ છે, મને પોકારે છે અને દરખાસ્ત કરે છે કે તેને આફિયત આપું, અને હંમેશા આ બલા પર જે મેં તેને આપી છે તે સબ્ર કરે છે, નતીજામાં હું તેને જઝીલ સવાબ અને કસીર અતા આપું છું. ધનવાન ફકીર તરફ જુએ છે અને મારો શુક્ર અદા કરે છે, અને ફકીર ધનવાન તરફ જુએ છે, મને પોકારે છે અને દરખાસ્ત કરે છે કે તેને ફકીરીથી નિકાલ આપું. મોમિન કાફિર તરફ જુએ છે અને જે હિદાયત મેં તેને આપી છે તેના બદલામાં મારી હમ્દ કરે છે. મખ્લૂકાતને મેં એ રીતે અને આ ઇખ્તિલાફ સાથે પેદા કરી કે તેઓને ખુશહાલી અને બદહાલી, સલામતી અને બીમારી, દારાઈ (ધનવાનતા) અને નાદારી (ગરીબાઈ)માં અઝમાવું. હું માબૂદ અને સુલતાન છું, કાદિર (કુદરત ધરાવનાર) છું, અને એ હું છું જેણે તમામ મુકદ્દરાત (તકદીરો)ને તદબીરના આધારે મૂક્યાં છે, અને એ હું છું જે જે કંઈ ચાહું તેમાં ફેરફાર કરી શકું છું; દાખલા તરીકે, પાછળનાને આગળ કરું અને આગળનાને પાછળ કરું. જે કંઈ હું ઇરાદો કરું તેને અમલના તબક્કામાં લાવું છું, અને કોઈને ક્યારેય મારા અફઆલ વિશે સવાલ કરવાનો હક નથી, પરંતુ હું મારી મખ્લૂકાતને તેઓના ફેલ અને અમલ વિશે પૂછું છું."

الحسین ( عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (قَالَ: خَرَجَ الْحُسَیْنُ‌بْنُ‌عَلِیٍّ (عَلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّ اللَّهَ جَلَّ ذِکْرُهُ مَا خَلَقَ الْعِبَادَ إِلَّا لِیَعْرِفُوهُ فَإِذَا عَرَفُوهُ عَبَدُوهُ فَإِذَا عَبَدُوهُ اسْتَغْنَوْا بِعِبَادَتِهِ عَنْ عِبَادَهًِْ مَنْ سِوَاهُ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ یَا ابْنَ رَسُولِ اللَّهِ بِأَبِی أَنْتَ وَ أُمِّی فَمَا مَعْرِفَهًُْ اللَّهِ قَالَ مَعْرِفَهًُْ أَهْلِ کُلِّ زَمَانٍ إِمَامَهُمُ الَّذِی یَجِبُ عَلَیْهِمْ طَاعَتُهُ.

امام حسین ( از امام صادق (روایت است: امام حسین (به سوی یارانش رفت و خطاب به آن‌ها فرمود: «ای مردم! خداوند مخلوقات را خلق کرده تا او را بشناسند و چون او را شناختند عبادتش کنند و چون او را عبادت نمودند از عبادت غیر بی‌نیاز شوند». مردی عرض کرد: «ای پسر رسول خدا (پدر و مادرم فدای تو باد! معرفت خدا [و حق و حقیقت خداشناسی] چگونه است»؟ فرمود: «[اینکه] اهل هر زمان، امام زمان خودشان را که اطاعت فرمایشات و أوامر و نواهی او بر آن‌ها واجب است، بشناسند».

Imam Husayn (peace be upon him): It is narrated from Imam Sadiq (peace be upon him): Imam Husayn (peace be upon him) went out to his companions and addressed them, saying: "O people! Allah has created the creatures so that they may know Him, and when they know Him they worship Him, and when they worship Him they become independent, through His worship, of the worship of any other than Him." A man said: "O son of the Messenger of Allah, may my father and mother be sacrificed for you! What is the knowledge (ma'rifah) of Allah [and the reality of knowing Allah]?" He said: "[It is that] the people of every age know their Imam of the time, whose obedience — obedience to his statements, his commands and his prohibitions — is obligatory upon them."

ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) થી રિવાયત છે: ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ) પોતાના સાથીઓ પાસે ગયા અને તેમને સંબોધીને ફરમાવ્યું: "ઓ લોકો! અલ્લાહે મખ્લૂકને એટલા માટે પૈદા કરી છે કે તેઓ તેને ઓળખે, અને જ્યારે તેઓ તેને ઓળખી લે ત્યારે તેની ઇબાદત કરે, અને જ્યારે તેઓ તેની ઇબાદત કરે ત્યારે તેની ઇબાદત દ્વારા બીજા કોઈની ઇબાદતથી બેનિયાઝ થઈ જાય." એક માણસે અરજ કરી: "ઓ રસૂલુલ્લાહના પુત્ર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)! મારા મા-બાપ તમારા પર કુરબાન થાય! અલ્લાહની મઅરેફત [અને અલ્લાહને ઓળખવાનું હક અને હકીકત] કેવી રીતે છે?" તમે ફરમાવ્યું: "[એ કે] દરેક જમાનાના લોકો પોતાના જમાનાના ઇમામને, જેમના ફરમાનો અને આદેશો તથા મનાઈઓની ઇતાઅત તેમના પર વાજિબ છે, ઓળખે."