فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَما کُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنا إِلی مُوسَی الْأَمْرَ وَ ما کُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِینَ قَالَ بِالْخِلَافَهًِْ لِیُوشَعَ بْنِ نُونٍ (علیه السلام) مِنْ بَعْدِهِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُ لَنْ أَدَعَ نَبِیّاً مِنْ غَیْرِ وَصِیٍّ وَ أَنَا بَاعِثٌ نَبِیّاً عَرَبِیّاً وَ جَاعِلٌ وَصِیَّهُ عَلِیّاً (علیه السلام) فَذَلِکَ قَوْلُهُ وَ ما کُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنا إِلی مُوسَی الْأَمْرَ فِی الْوِصَایَهًِْ وَ حَدَّثَهُ بِمَا هُوَ کَائِنٌ بَعْدَهُ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) وَ حَدَّثَ اللَّهُ نَبِیَّهُ (صلی الله علیه و آله) بِمَا هُوَ کَائِنٌ وَ حَدَّثَهُ بِاخْتِلَافِ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ مِنْ بَعْدِهِ فَمَنْ زَعَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مَاتَ بِغَیْرِ وَصِیَّهًٍْ فَقَدْ کَذَبَ عَلَی اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ عَلَی نَبِیِّهِ.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- ذیل آیه وَمَا کُنتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنَا إِلَی مُوسَی الْأَمْرَ وَمَا کُنتَ مِنَ الشَّاهِدِینَ؛ روایت‌کرده که این سخن اشاره به این دارد که حضرت موسی (علیه السلام) یوشع‌بن‌نون را به جانشینی خود برگزیده است و خداوند فرموده است که: «هیچ پیامبری را بدون وصی نمی‌گذارم و من پیامبری عربی مبعوث خواهم‌کرد و علی (علیه السلام) را وصی او قرار خواهم داد». مفهوم آیه: وَمَا کُنتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنَا إِلَی مُوسَی الْأَمْرَ؛ وصایت است و اینکه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) تمام اتفاقات بعد خود را برای امیرالمؤمنین (علیه السلام) بیان فرموده است و خدا بود که هر اتفاقی را که خواهد افتاد را برای پیامبرش (صلی الله علیه و آله) بیان کرده بود و فرموده بود که امّت او بعد از وی دچار اختلاف خواهند شد. پس هرکس گمان برد که رسول خدا (صلی الله علیه و آله) بی آنکه وصی بعد از خود را تعیین کرده باشد کند از دنیا رفته‌است بر خدای عزّوجّل و پیامبر (صلی الله علیه و آله) او دروغ بسته است.
Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Concerning the verse وَمَا کُنتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنَا إِلَی مُوسَی الْأَمْرَ وَمَا کُنتَ مِنَ الشَّاهِدِینَ [And you were not on the western side when We decreed the matter to Musa, nor were you among the witnesses], he narrated that this saying refers to the fact that Musa (peace be upon him) chose Yusha ibn Nun as his successor, and Allah said: "I shall not leave any prophet without a wasi (successor), and I shall raise an Arab prophet and shall make Ali (peace be upon him) his wasi." The meaning of the verse وَمَا کُنتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنَا إِلَی مُوسَی الْأَمْرَ is wasiyyah (succession), and that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) declared to Amir al-Mu'minin (peace be upon him) all the events that would occur after him; and it was Allah who had disclosed to His Prophet (peace be upon him and his family) every event that would come to pass, and had told him that his ummah would fall into disagreement after him. So whoever supposes that the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) departed this world without having appointed a wasi after himself has lied against Allah the Mighty and Majestic and against His Prophet (peace be upon him and his family).
ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): આયત وَمَا کُنتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنَا إِلَی مُوسَی الْأَمْرَ وَمَا کُنتَ مِنَ الشَّاهِدِینَ [અને તમે પશ્ચિમી બાજુ પર ન હતા જ્યારે અમે મૂસાને હુકમનો ફેંસલો સંભળાવ્યો, અને ન તમે સાક્ષીઓમાંના હતા] વિષે તેમણે રિવાયત કરી કે આ વાત તરફ ઈશારો કરે છે કે હઝરત મૂસા (અલયહિસ્સલામ) એ યુશા બિન નૂનને પોતાના જાનશીન તરીકે પસંદ કર્યા, અને અલ્લાહે ફરમાવ્યું: "હું કોઈ પણ પયગંબરને વસી વગર છોડતો નથી, અને હું એક અરબી પયગંબરને મબઊસ કરીશ અને અલી (અલયહિસ્સલામ) ને તેમના વસી બનાવીશ." આયતનો મફહૂમ: وَمَا کُنتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِیِّ إِذْ قَضَیْنَا إِلَی مُوسَی الْأَمْرَ; વસાયત છે અને એ કે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ પોતાના પછીના તમામ બનાવોને અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) માટે બયાન કર્યા છે, અને અલ્લાહ જ હતો કે જેણે થનારી દરેક ઘટના પોતાના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) માટે બયાન કરી હતી અને ફરમાવ્યું હતું કે તેમની ઉમ્મત તેમના પછી ઇખ્તિલાફમાં પડશે. તો જે પણ એવું ધારે કે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પોતાના પછીના વસીને નિમ્યા વગર દુનિયામાંથી ગુજરી ગયા, તેણે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ અને તેમના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર જૂઠ બાંધ્યું છે.