سورة لقمان

Verse 15 of 34

31:15

وَ إِنْ جاهَداكَ عَلى أَنْ تُشْرِكَ بِي ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِي الدُّنْيا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِيلَ مَنْ أَنابَ إِلَيَّ ثُمَّ إِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَأُنَبِّئُكُمْ بِما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ

صلی الله علیه و آله) و هرگاه آن‌دو، تلاش كنند كه تو چيزى را همتاى من قرار دهى، كه از آن آگاهى ندارى [بلكه مى‌دانى باطل است]، از ايشان اطاعت مكن، ولى با آن دو، در دنيا به‌طرز شايسته‌اى رفتار كن؛ و از راه كسانى پيروى كن كه [توبه‌كنان] به‌سوى من آمده‌اند؛ سپس بازگشت همه‌ی شما به‌سوى من است و من شما را از آنچه انجام مى‌داديد، باخبر مى‌سازم.

And if they contend with you that you should associate with Me what you have no knowledge of, do not obey them, and keep company with them in this world kindly, and follow the way of him who turns to Me, then to Me is your return, then will I inform you of what you did--

અને જો તે બંને કોશિશ કરે કે એવા કોઇને મારો શરીક બનાવે કે જેનું તમને ઇલ્મ નથી તો તેમની ઇતાઅત કરતો નહીં પરંતુ દુનિયામાં તેમની સાથે નેકી સાથે પેશ આવજે અને તેમનો રસ્તો અપનાવજે જે મારી તરફ (પાછો) ફરનાર હોય અને ત્યારબાદ તમારા સર્વેનું પાછુ ફરવું મારી જ તરફ છે અને હું જણાવીશ કે તમે લોકો શું કરતા હતા.

#1 و هرگاه آن‌دو، تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی، که از آن آگاهی نداری [بلکه می‌دانی باطل است]، از ایشان اطاعت م… And if the two strive to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them, but keep company with them in this world honorably અને જો તે બંને પ્રયત્ન કરે કે તમે એવી કોઈ વસ્તુને મારો શરીક ઠરાવો જેની તમને જાણ નથી, તો તેમનું કહ્યું ન માનો, પરંતુ દુનિયામાં તેમની સાથે શાયસ્તા વર્તન કરો

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

عن الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَهًَْ أَنَّهُ سَأَلَ أَمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) عَنْ قَوْلِهِ تَعَالَی أَنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ ... فَقَالَ فِی الْخَاصِّ وَ الْعَامّ وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی یَقُولُ فِی الْوَصِیَّهًِْ وَ تَعْدِلُ عَمَّنْ أُمِرْتَ بِطَاعَتِهِ فَلَا تُطِعْهُمَا وَ لَا تَسْمَعْ قَوْلَهُمَا ثُمَّ عَطَفَ الْقَوْلَ عَلَی الْوَالِدَیْنِ فَقَالَ وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً یَقُولُ عَرِّفِ النَّاسَ فَضْلَهُمَا وَ ادْعُ إِلَی سَبِیلِهِمَا وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ فَقَالَ إِلَی اللَّهِ ثُمَّ إِلَیْنَا فَاتَّقُوا اللَّهَ وَ لَا تَعْصُوا الْوَالِدَیْنِ فَإِنَّ رِضَاهُمَا رِضَا اللَّهِ وَ سَخَطَهُمَا سَخَطَ اللَّهِ.

امام علی (علیه السلام)- اصبغ‌بن‌نباته از امیرالمؤمنین (علیه السلام) درباره‌ی تفسیر آیه: أَنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ؛ سؤال کرد. فرمود: ... در خطاب به پیامبر (صلی الله علیه و آله) و دیگران فرمود: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی. در وصیّت و از کسی که مأمور به اطاعت از او شده ای، منحرف شوی. فَلَا تُطِعْهُمَا؛ و به سخن ایشان گوش نده. سپس سخن را به والدین برگرداند و فرمود: وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً، فضل و شخصیت آن دو را به مردم بشناسان و مردم را دعوت به راه آن‌ها نما، و این آیه اشاره به همان مطلب است. وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ؛ به سوی خدا و سپس به سوی ما. پس تقوای الهی پیشه کنید و با والدین مخالفت نکنید که رضای آن‌ها رضای خدا و خشم ایشان خشم خدا است.

Imam Ali (peace be upon him): Asbagh ibn Nubata asked Amir al-Mu'minin (peace be upon him) about the interpretation of the verse: أَنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ [Be grateful to Me and to both your parents; to Me is the eventual coming]. He said: ... Addressing the Prophet (peace be upon him and his family) and others, He said: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی [And if they contend with you that you should associate with Me] — regarding the wasiyya (bequest/testament), and that you deviate from the one whom you have been commanded to obey, فَلَا تُطِعْهُمَا [do not obey them], and do not listen to their word. Then He turned the discourse back to the parents and said: وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً [and keep company with them in this world kindly] — make known to the people their merit and personality, and invite the people to their path; and this verse is a reference to that same matter. وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ [and follow the way of him who turns to Me, then to Me is your return] — to Allah, and then to us. So adopt taqwa (piety) of Allah and do not oppose your parents, for their pleasure is the pleasure of Allah and their anger is the anger of Allah.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અસ્બગ બિન નુબાતાએ અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)ને આયત: أَنِ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ [આભાર માનો મારો અને તમારા માતાપિતાનો; મારી તરફ જ પાછા ફરવાનું છે]ના તફસીર વિશે પ્રશ્ન કર્યો. આપે ફરમાવ્યું: ... પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને બીજાઓને સંબોધીને ફરમાવ્યું: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی [અને જો તેઓ તમારા પર દબાણ કરે કે તમે મારી સાથે શિર્ક કરો], વસિય્યત વિષે અને જેની ઇતાઅતનો તમને હુકમ આપવામાં આવ્યો છે તેનાથી તમે ફરી જાવ. فَلَا تُطِعْهُمَا [તો તેમનું આજ્ઞાપાલન ન કરો]; અને તેમની વાત ન સાંભળો. પછી વાતને માતાપિતા તરફ ફેરવી અને ફરમાવ્યું: وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً [અને દુનિયામાં તેમની સાથે સારો વ્યવહાર કરો], તેઓ બંનેની ફઝીલત અને શખ્સિય્યત લોકોને ઓળખાવો અને લોકોને તેમના માર્ગ તરફ દઅવત આપો, અને આ આયત એ જ વાત તરફ ઇશારો છે. وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ [અને એના માર્ગને અનુસરો જે મારી તરફ પાછો ફર્યો, પછી મારી તરફ જ તમારું પાછા ફરવાનું છે]; અલ્લાહની તરફ અને પછી અમારી તરફ. તો અલ્લાહનો તકવા અપનાવો અને માતાપિતાનો વિરોધ ન કરો કારણ કે તેમની ખુશી અલ્લાહની ખુશી છે અને તેમનો ગુસ્સો અલ્લાહનો ગુસ્સો છે.

#2 و هرگاه آن‌دو، تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی، که از آن آگاهی نداری [بلکه می‌دانی باطل است]، از ایشان اطاعت م… And if the two strive to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them, but keep company with them in this world honorably અને જો તે બંને પ્રયત્ન કરે કે તમે એવી કોઈ વસ્તુને મારો શરીક ઠરાવો જેની તમને જાણ નથી, તો તેમનું કહ્યું ન માનો, પરંતુ દુનિયામાં તેમની સાથે શાયસ્તા વર્તન કરો

الحسین (علیه السلام) Imam Husayn (peace be upon him) ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ إِسْمَاعِیلَ بْنِ رَجَاءٍ وَ عَمْرُو بْنُ شُعَیْبٍ أَنَّهُ مَرَّ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) عَلَی عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ مَنْ أَحَبَ أَنْ یَنْظُرَ إِلَی أَحَبِ أَهْلِ الْأَرْضِ إِلَی أَهْلِ السَّمَاءِ فَلْیَنْظُرْ إِلَی هَذَا الْمُجْتَازِ فَمَا کَلَّمْتُهُ مُنْذُ لَیَالِی صِفِّینَ فَأَتَی بِهِ أَبُو سَعِیدٍ الْخُدْرِیُّ إِلَی الْحُسَیْنِ (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) أَ تَعْلَمُ أَنِّی أَحَبُّ أَهْلِ الْأَرْضِ إِلَی أَهْلِ السَّمَاءِ وَ تُقَاتِلُنِی وَ أَبِی یَوْمَ صِفِّینَ وَ اللَّهِ إِنَّ أَبِی لَخَیْرٌ مِنِّی فَاسْتَعْذَرَ وَ قَالَ إِنَّ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) قَالَ لِی أَطِعْ أَبَاکَ فَقَالَ لَهُ الْحُسَیْنُ (علیه السلام) أَ مَا سَمِعْتَ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَی وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ قَوْلَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) إِنَّمَا الطَّاعَهًُْ الطَّاعَهًُْ فِی الْمَعْرُوفِ وَ قَوْلَهُ لَا طَاعَهًَْ لِمَخْلُوقٍ فِی مَعْصِیَهًِْ الْخَالِقِ.

امام حسین (علیه السلام)- عمرو بن شعیب گوید: «امام حسین (علیه السلام) بر عبداللَّه بن عمرو بن عاص عبور کرد. عبداللَّه گفت: «کسی که دوست دارد به محبوب‌ترین اهل زمین نزد اهل آسمان نگاه کند، به این شخص عالم، (امام حسین (علیه السلام)) نظر کند. من از شب‌های صفین به بعد با وی حرف نزده‌ام». ابوسعید خدری او را نزد امام حسین (علیه السلام) آورد. امام حسین (علیه السلام) به وی فرمود: «تو می دانی که من محبوب‌ترین اهل زمین نزد اهل آسمانم؟ با این حال با من و پدرم در جنگ صفین پیکار می‌کنی؟ درصورتی‌که پدرم از من بهتر است». عبداللَّه از آن حضرت معذرت خواست و گفت: «پیغمبر معظم اسلام (صلی الله علیه و آله) به من فرموده که از پدرم اطاعت کنم». امام حسین (علیه السلام) فرمود: «آیا نشنیده‌ای که خدا در قرآن می فرماید: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما؟ همچنین پیغمبر اکرم (صلی الله علیه و آله) می‌فرماید: «اطاعت‌کردن باید در کار نیکو باشد» و نیز می‌فرماید: «هیچ مخلوقی نباید در معصیت‌کردن خالق، از مخلوق اطاعت کند».

Imam Husayn (peace be upon him): Amr ibn Shu'ayb said: "Imam Husayn (peace be upon him) passed by Abdullah ibn Amr ibn al-As. Abdullah said: 'Whoever wishes to look at the most beloved of the people of the earth to the people of the heaven, let him look at this knowledgeable person (Imam Husayn (peace be upon him)). I have not spoken with him since the nights of Siffin.' Abu Sa'id al-Khudri brought him to Imam Husayn (peace be upon him). Imam Husayn (peace be upon him) said to him: 'Do you know that I am the most beloved of the people of the earth to the people of the heaven? Yet you fought against me and my father at the battle of Siffin? — even though my father is better than I am.' Abdullah apologised to His Holiness and said: 'The great Prophet of Islam (peace be upon him and his family) told me to obey my father.' Imam Husayn (peace be upon him) said: 'Have you not heard that Allah says in the Quran: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما [And if they contend with you that you should associate with Me what you have no knowledge of, do not obey them]? Likewise, the noble Prophet (peace be upon him and his family) says: "Obedience must be in what is good", and he also says: "No creature is to be obeyed in disobedience to the Creator."'"

ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ): અમ્ર બિન શુઐબ કહે છે: "ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ) અબ્દુલ્લાહ બિન અમ્ર બિન આસ પાસેથી પસાર થયા. અબ્દુલ્લાહે કહ્યું: 'જે કોઈ ઝમીનવાળાઓમાંથી આસમાનવાળાઓ પાસે સૌથી પ્રિય વ્યક્તિને જોવા ઈચ્છે, તે આ આલિમ (ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ))ને જુએ. મેં સિફ્ફીનની રાતોથી લઈને અત્યાર સુધી તેમની સાથે વાત નથી કરી.' અબૂ સઈદ ખુદરી તેને ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ) પાસે લાવ્યા. ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ)એ તેને ફરમાવ્યું: 'શું તું જાણે છે કે હું ઝમીનવાળાઓમાંથી આસમાનવાળાઓ પાસે સૌથી પ્રિય છું? છતાં પણ તું સિફ્ફીનની જંગમાં મારી અને મારા પિતાની સાથે લડ્યો? જ્યારે કે મારા પિતા મારા કરતાં શ્રેષ્ઠ છે.' અબ્દુલ્લાહે તે હઝરત પાસેથી માફી માંગી અને કહ્યું: 'ઇસ્લામના મહાન પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ મને ફરમાવ્યું છે કે હું મારા પિતાનું આજ્ઞાપાલન કરું.' ઇમામ હુસૈન (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'શું તેં નથી સાંભળ્યું કે અલ્લાહ કુરઆનમાં ફરમાવે છે: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما [અને જો તેઓ તારા પર દબાણ કરે કે તું મારી સાથે એવી વસ્તુને શરીક કરે જેનું તને જ્ઞાન નથી, તો તેમનું આજ્ઞાપાલન ન કર]? એ જ રીતે પયગંબર અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ફરમાવે છે: "ઇતાઅત નેક કાર્યમાં જ હોવી જોઈએ", અને એ પણ ફરમાવે છે: "કોઈ પણ મખલૂકે ખાલિકની નાફરમાનીમાં મખલૂકનું આજ્ઞાપાલન ન કરવું જોઈએ."'"

#3 و هرگاه آن‌دو، تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی، که از آن آگاهی نداری [بلکه می‌دانی باطل است]، از ایشان اطاعت م… And if the two strive to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them, but keep company with them in this world honorably અને જો તે બંને પ્રયત્ન કરે કે તમે એવી કોઈ વસ્તુને મારો શરીક ઠરાવો જેની તમને જાણ નથી, તો તેમનું કહ્યું ન માનો, પરંતુ દુનિયામાં તેમની સાથે શાયસ્તા વર્તન કરો

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

أَنَّ الْمَأْمُونَ بَعَثَ الْفَضْلَ بْنَ سَهْلٍ ذَا الرِّئَاسَتَیْنِ إِلَی الرِّضَا (علیه السلام) فَقَالَ لَهُ إِنِّی أُحِبُّ أَنْ تَجْمَعَ لِی مِنَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ وَ الْفَرَائِضِ وَ السُّنَنِ فَإِنَّکَ حُجَّهًُْ اللَّهِ عَلَی خَلْقِهِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ فَدَعَا الرِّضَا (علیه السلام) بِدَوَاهًٍْ وَ قِرْطَاسٍ وَ قَالَ (علیه السلام) لِلْفَضْلِ اکْتُبْ بِسْمِ اللهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیم ... وَ قَالَ أَمِیرُ المُؤمِنِینَ (علیه السلام) ... بِرُّ الْوَالِدَیْنِ وَ إِنْ کَانَا مُشْرِکَیْنِ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً لِأَنَّ اللَّهَ یَقُولُ اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ. وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما قَالَ أَمِیرُ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) مَا صَامُوا لَهُمْ وَ لَا صَلَّوْا وَ لَکِنْ أَمَرُوهُمْ بِمَعْصِیَهًِْ اللَّهِ فَأَطَاعُوهُمْ ثُمَّ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَقُولُ مَنْ أَطَاعَ مَخْلُوقاً فِی غَیْرِ طَاعَهًِْ اللَّهِ جَلَّ وَ عَزَّ فَقَدْ کَفَرَ وَ اتَّخَذَ إِلَهاً مِنْ دُونِ اللَّه.

امام رضا (علیه السلام)- نقل شده است که مأمون فضل بن سهل ذوالرّیاستین (وزیر خود) را با این پیام به سوی حضرت رضا (علیه السلام) فرستاد: «من دوست دارم که کلّیاتی از حلال و حرام و واجبات و مستحبّات را برایم فراهم سازی، چرا که تو حجّت خدا بر خلق او هستی، و بنیاد و سرچشمه دانشی». پس امام رضا (علیه السلام) دوات و کاغذی حاضر ساخته و به فضل گفت: بنویس! بسم اللَّه الرّحمن الرّحیم ... امیرالمؤمنین (علیه السلام) فرموده: ... و نیکی به پدر و مادر واجب است، پس اگر آن دو مشرک بودند از ایشان اطاعت مکن، ولی با آن دو، در دنیا به‌طرز شایسته‌ای رفتار کن. چرا که خداوند می‌فرماید: اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ* وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما. و امیرالمؤمنین (علیه السلام) [درباره فرمانبری از گذشتگان] فرموده است: «برای خدا آنان نه روزه گرفتند و نه نماز گزاردند، بلکه [آن افراد] ایشان را دستور به نافرمانی خدای عزیز و جلیل دادند و آنان نیز اطاعت کردند». سپس افزود: «از رسول خدا (صلی الله علیه و آله) شنیدم که می‌فرمود: «هرکس که مخلوقی را جز در طاعت خداوند عزیز و جلیل فرمان برد کافر شده و معبودی جز خدا را برگزیده است».

Imam al-Rida (peace be upon him): It is narrated that al-Ma'mun sent al-Fadl ibn Sahl Dhu al-Ri'asatayn (his vizier) to Imam al-Rida (peace be upon him) with this message: "I would like you to compile for me a summary of the lawful and the unlawful, the obligatory and the recommended acts, for you are the proof of Allah over His creation and the foundation and source of knowledge." So Imam al-Rida (peace be upon him) called for an inkwell and paper and said to al-Fadl: Write! In the name of Allah, the Most Compassionate, the Most Merciful ... Amir al-Mu'minin (peace be upon him) said: ... And kindness to one's father and mother is obligatory, so if the two are polytheists, do not obey them, but keep company with them in this world kindly. For Allah says: اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ* وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما [Give thanks to Me and to your parents; to Me is the return. And if they contend with you that you should associate with Me what you have no knowledge of, do not obey them]. And Amir al-Mu'minin (peace be upon him) said [regarding obedience to predecessors]: "They neither fasted for them nor prayed for them, but rather [those people] commanded them to disobey Allah the Mighty and Majestic, and they obeyed them." Then he added: "I heard the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) say: 'Whoever obeys a created being in something other than obedience to Allah the Mighty and Majestic has disbelieved and has taken a deity other than Allah.'"

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): રિવાયત થઈ છે કે મામૂને ફઝલ બિન સહલ ઝુલ રિયાસતૈન (પોતાના વઝીર) ને આ સંદેશા સાથે ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) ની પાસે મોકલ્યા: "હું ઇચ્છું છું કે તમે મારા માટે હલાલ અને હરામ તથા વાજિબાત અને મુસ્તહબ્બાતનો સારાંશ તૈયાર કરો, કારણ કે તમે અલ્લાહની મખ્લૂક પર તેની હુજ્જત છો, અને ઇલ્મના પાયા અને સ્રોત છો." પછી ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) એ દવાત અને કાગળ મંગાવ્યા અને ફઝલને કહ્યું: લખો! બિસ્મિલ્લાહિર્ રહમાનિર્ રહીમ ... અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: ... અને માતા-પિતા સાથે નેકી કરવી વાજિબ છે, તો જો તે બંને મુશરિક હોય તો તેમની આજ્ઞા ન માનો, પરંતુ તે બંને સાથે દુનિયામાં યોગ્ય રીતે વર્તો. કારણ કે અલ્લાહ ફરમાવે છે: اشْکُرْ لِی وَ لِوالِدَیْکَ إِلَیَّ الْمَصِیرُ* وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما [મારો અને તારા માતા-પિતાનો શુક્ર કર; મારી તરફ જ પાછા ફરવાનું છે. અને જો તે બંને તારા પર દબાણ કરે કે તું મારી સાથે એવી કોઈ વસ્તુને શરીક ઠરાવે જેનું તને જ્ઞાન નથી, તો તેમની આજ્ઞા ન માન]. અને અમીરુલ મુઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) એ [પૂર્વજોની આજ્ઞા પાલન વિષે] ફરમાવ્યું: "તેઓએ અલ્લાહ માટે ન તો રોઝા રાખ્યા અને ન નમાઝ પઢી, બલ્કે [તે લોકોએ] તેમને અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની નાફરમાની કરવાનો હુકમ આપ્યો અને તેઓએ પણ તેમની આજ્ઞા માની." પછી ઉમેર્યું: "મેં અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) થી સાંભળ્યું કે તેઓ ફરમાવતા હતા: 'જે કોઈ મખ્લૂકની આજ્ઞા અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લની આજ્ઞા સિવાય માને છે, તે કાફિર થઈ ગયો અને તેણે અલ્લાહ સિવાય કોઈ બીજા માબૂદને પસંદ કર્યો.'"

#4 و هرگاه آن‌دو، تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی، که از آن آگاهی نداری [بلکه می‌دانی باطل است]، از ایشان اطاعت م… And if the two strive to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them, but keep company with them in this world honorably અને જો તે બંને પ્રયત્ન કરે કે તમે એવી કોઈ વસ્તુને મારો શરીક ઠરાવો જેની તમને જાણ નથી, તો તેમનું કહ્યું ન માનો, પરંતુ દુનિયામાં તેમની સાથે શાયસ્તા વર્તન કરો

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

أَتَی أَعْرَابِیٌّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ یَا رَسُولَ اللَّهِ بَایِعْنِی عَلَی الْإِسْلَامِ فَقَالَ عَلَی أَنْ تَقْتُلَ أَبَاکَ فَکَفَّ الْأَعْرَابِیُّ یَدَهُ وَ أَقْبَلَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) عَلَی الْقَوْمِ یُحَدِّثُهُمْ فَقَالَ الْأَعْرَابِیُّ یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) بَایِعْنِی عَلَی الْإِسْلَامِ فَقَالَ عَلَی أَنْ تَقْتُلَ أَبَاکَ قَالَ نَعَمْ فَبَایَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) الْآنَ لَمْ تَتَّخِذْ مِنْ دُونِ اللهِ وَ لَا رَسُولِهِ وَ لَا الْمُؤْمِنِینَ وَلِیجَةً إِنِّی لَا آمُرُکَ بِعُقُوقِ الْوَالِدَیْنِ وَ لَکِنْ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- امام صادق (علیه السلام) فرمود: مردی عربی خدمت پیغمبر (صلی الله علیه و آله) آمد و عرض کرد: «ای رسول خدا! بیعت مرا بر اسلام بپذیر». فرمود: «می‌پذیرم، درصورتی‌که پدرت را به قتل برسانی». مرد عرب با شنیدن این حرف دست از بیعت کردن با پیغمبر (صلی الله علیه و آله) پس کشید و حضرت با مردم مشغول صحبت شد. باز مرد عرب پیشنهاد بیعت کرد. حضرت عین جواب اوّل را داد و فرمود: «می‌پذیرم، به شرط آنکه پدرت را بکشی». عرض کرد: «چشم اشکالی ندارد». این بار حضرت با او بیعت نمود. سپس فرمود: «اکنون کاملاً روشن شد که تو غیر از خدا و رسولش و مؤمنان را محرم اسرار خویش انتخاب نکرده‌ای. البته من تو را وادار به عقوق والدین نمی‌کنم و دستور قتل پدرت را نمی‌دهم، ولی با آن‌ها در این جهان به نیکی رفتار کن».

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): Imam Sadiq (peace be upon him) said: A Bedouin Arab came to the Prophet (peace be upon him and his family) and said: "O Messenger of Allah! Accept my pledge of allegiance upon Islam." He said: "I will accept it, on the condition that you kill your father." On hearing this, the Bedouin withdrew his hand from pledging allegiance to the Prophet (peace be upon him and his family), and the Prophet became occupied in conversation with the people. Again the Bedouin offered his pledge. The Prophet gave the same reply as before and said: "I accept, on the condition that you kill your father." He said: "Fine, there is no objection." This time the Prophet took his pledge. Then he said: "Now it has become completely clear that you have not taken anyone other than Allah, His Messenger and the believers as an intimate confidant. Of course, I am not compelling you to disobey your parents, nor do I order the killing of your father, but rather deal with them kindly in this world."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: એક બદ્દુ અરબ પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ની ખિદમતમાં આવ્યો અને અરજ કરી: "અય અલ્લાહના રસૂલ! ઇસ્લામ પર મારી બયઅત કબૂલ ફરમાવો." આપે ફરમાવ્યું: "કબૂલ કરું છું, જો તું તારા પિતાને કત્લ કરે તો." આ વાત સાંભળીને અરબે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે બયઅત કરવાથી હાથ પાછો ખેંચી લીધો અને આપ લોકો સાથે વાતચીતમાં લાગી ગયા. ફરી અરબે બયઅતનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો. આપે તે જ પહેલો જવાબ આપ્યો અને ફરમાવ્યું: "કબૂલ કરું છું, આ શરતે કે તું તારા પિતાને મારી નાખે." તેણે અરજ કરી: "જી, કોઈ વાંધો નથી." આ વખતે આપે તેની સાથે બયઅત કરી. પછી ફરમાવ્યું: "હવે સંપૂર્ણ સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે તેં અલ્લાહ અને તેના રસૂલ તથા મોમિનો સિવાય કોઈને પોતાનો ભેદ-ભરોસાનો સાથી બનાવ્યો નથી. અલબત્ત હું તને માતા-પિતાની નાફરમાની પર મજબૂર કરતો નથી અને તારા પિતાના કત્લનો હુકમ આપતો નથી, પરંતુ તેમની સાથે આ દુનિયામાં નેકી થી વર્તન કર."

#5 و هرگاه آن‌دو، تلاش کنند که تو چیزی را همتای من قرار دهی، که از آن آگاهی نداری [بلکه می‌دانی باطل است]، از ایشان اطاعت م… And if the two strive to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them, but keep company with them in this world honorably અને જો તે બંને પ્રયત્ન કરે કે તમે એવી કોઈ વસ્તુને મારો શરીક ઠરાવો જેની તમને જાણ નથી, તો તેમનું કહ્યું ન માનો, પરંતુ દુનિયામાં તેમની સાથે શાયસ્તા વર્તન કરો

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

بِرُّ الْوَالِدَیْنِ مِنْ حُسْنِ مَعْرِفَهًِْ الْعَبْدِ بِاللَّهِ إِذْ لَا عِبَادَهًَْ أَسْرَعُ بُلُوغاً بِصَاحِبِهَا إِلَی رِضَی اللَّهِ مِنْ بِرِّ الْوَالِدَیْنِ الْمُسْلِمَیْنِ لِوَجْهِ اللَّهِ لِأَنَّ حَقَّ الْوَالِدَیْنِ مُشْتَقٌّ مِنْ حَقِّ اللَّهِ إِذَا کَانَا عَلَی مِنْهَاجِ الدِّینِ وَ السُّنَّهًِْ وَ لَا یَکُونَانِ یَمْنَعَانِ الْوَلَدَ مِنْ طَاعَهًِْ اللَّهِ إِلَی مَعْصِیَتِهِ وَ مِنَ الْیَقِینِ إِلَی الشَّکِّ وَ مِنَ الزُّهْدِ إِلَی الدُّنْیَا وَ لَا یَدْعُوَانِهِ إِلَی خِلَافِ ذَلِکَ فَإِذَا کَانَا کَذَلِکَ فَمَعْصِیَتُهُمَا طَاعَهًٌْ وَ طَاعَتُهُمَا مَعْصِیَهًٌْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ وَ أَمَّا فِی الْعِشْرَهًِْ فَدَارِهِمَا وَ ارْفُقْ بِهِمَا وَ احْتَمِلْ أَذَاهُمَا بِحَقِّ مَا احْتَمَلَا عَنْکَ فِی حَالِ صِغَرِکَ وَ لَا تُضَیِّقْ عَلَیْهِمَا فِیمَا قَدْ وَسَّعَ اللَّهُ عَلَیْکَ مِنَ الْمَأْکُولِ وَ الْمَلْبُوسِ وَ لَا تُحَوِّلْ وَجْهَکَ عَنْهُمَا وَ لَا تَرْفَعْ صَوْتَکَ فَوْقَ صَوْتِهِمَا فَإِنَّهُ مِنَ التَّعْظِیمِ لِأَمْرِ اللَّهِ وَ قُلْ لَهُمَا أَحْسَنَ الْقَوْلِ وَ الْطُفْ بِهِمَا فَإِنَّ اللهَ لَا یُضِیعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِینَ.

امام صادق (علیه السلام)- نیکی به پدر و مادر از شناخت درست بنده نسبت به خدا، مایه می گیرد؛ زیرا هیچ عبادتی زودتر از احترام به پدر و مادر مسلمان، که برای خدای تعالی باشد، به رضای خدا نمی رسد؛ زیرا حقّ والدین از حق خدای تعالی گرفته شده، اگر در راه دین و سنّت باشند، و جلوی فرزند را از اطاعت خدا به معصیت او و از یقین به شک و از زهد به دنیاپرستی نگیرند و او را برخلاف دین و سنّت نخوانند، که اگر چنین باشند، نافرمانی آن دو طاعت خداست و طاعت آن دو گناه است. خدای عزّوجلّ فرموده است: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ و امّا در معاشرت با آن‌ها مدارا کن و مدارا کن؛ آزارشان را به عوض زحمتی که در خردسالی برای تو کشیده اند، تحمّل کن؛ خوراک و جامه‌ای را که خدا برایت فراهم کرده، از آن‌ها دریغ مکن؛ روی از آن‌ها برنگردان؛ صدایت را بر آن‌ها بلند نکن، که این احترام به فرمان خدا است؛ با خوش‌ترین وجه و هرچه لطیف‌تر با آن‌ها سخن بگو که خداوند پاداش نیکوکاران را ضایع نخواهد کرد! ( هود/۱۱۵ )

Imam Sadiq (peace be upon him): Kindness to one's parents stems from the servant's true recognition of Allah, for no act of worship brings a person to Allah's pleasure more swiftly than honouring one's Muslim parents for the sake of Allah the Exalted; because the right of the parents is derived from the right of Allah the Exalted, provided they are upon the path of religion and the Sunnah, and do not stand in the way of the child by turning him from obedience to Allah to disobedience of Him, from certainty to doubt, from asceticism to worldliness, and do not call him to what opposes the religion and the Sunnah — for if they are such, then disobeying them is obedience to Allah, and obeying them is a sin. Allah the Mighty and Majestic has said: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ [And if they strive with you to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them, but keep company with them in this world kindly, and follow the way of him who turns to Me; then to Me is your return]. As for your dealings with them, be forbearing and gentle with them; endure the harm they cause in return for the hardships they endured for you in your childhood; do not withhold from them the food and clothing that Allah has provided for you; do not turn your face away from them; do not raise your voice above theirs, for this is honouring the command of Allah; speak to them with the finest and gentlest of speech, for Allah will not let the reward of the doers of good go to waste! (Hud/115)

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): માતા-પિતા સાથે ભલાઇ કરવી એ બંદાની અલ્લાહ પ્રત્યેની સાચી ઓળખાણમાંથી ઉદ્‌ભવે છે; કારણ કે અલ્લાહ તઆલા માટે મુસ્લિમ માતા-પિતાનું સન્માન કરવા કરતાં કોઇ ઇબાદત વ્યક્તિને અલ્લાહની ખુશનૂદી સુધી વધુ ઝડપથી પહોંચાડતી નથી; કારણ કે માતા-પિતાનો હક અલ્લાહ તઆલાના હકમાંથી લેવામાં આવ્યો છે, જો તેઓ દીન અને સુન્નતના માર્ગ પર હોય, અને ફરઝંદને અલ્લાહની ઇતાઅતથી તેની નાફરમાની તરફ, યકીનથી શકમાં, અને ઝુહદ (સંસારત્યાગ) થી દુનિયાપરસ્તી તરફ ન રોકે અને તેને દીન અને સુન્નતની વિરૂદ્ધ ન બોલાવે. જો તેઓ આવા હોય તો તેઓની નાફરમાની અલ્લાહની ઇતાઅત છે અને તેઓની ઇતાઅત ગુનાહ છે. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ફરમાવ્યું છે: وَ إِنْ جاهَداکَ عَلی أَنْ تُشْرِکَ بِی ما لَیْسَ لَکَ بِهِ عِلْمٌ فَلا تُطِعْهُما وَ صاحِبْهُما فِی الدُّنْیا مَعْرُوفاً وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ ثُمَّ إِلَیَّ مَرْجِعُکُمْ [અને જો તેઓ તારા પર દબાણ કરે કે તું મારી સાથે એવી વસ્તુને શરીક ઠરાવ કે જેનું તને જ્ઞાન નથી, તો તેઓની ઇતાઅત ન કર, પરંતુ દુનિયામાં તેઓની સાથે સારી રીતે વર્તન કર, અને એવા વ્યક્તિના માર્ગનું અનુસરણ કર જે મારી તરફ પાછો ફર્યો છે; પછી તમારૂં પાછું ફરવું મારી તરફ જ છે]. અને તેઓ સાથે વર્તાવમાં નરમાશ અને સહનશીલતાથી કામ લે; તેઓની તકલીફને, બાળપણમાં તેઓએ તારા માટે જે તકલીફ ઉઠાવી છે તેના બદલામાં, સહન કર; અલ્લાહે તારા માટે જે ખોરાક અને વસ્ત્રો પૂરા પાડ્યા છે તે તેઓથી રોકી ન રાખ; તેઓ પરથી મોં ન ફેરવ; તેઓ સામે અવાજ ઊંચો ન કર, કારણ કે આ અલ્લાહના હુકમનું સન્માન છે; તેઓ સાથે સૌથી ઉત્તમ અને શક્ય તેટલી નમ્ર રીતે વાત કર, કારણ કે અલ્લાહ નેકી કરનારાઓનો બદલો બરબાદ નહીં કરે! (હૂદ/૧૧૫)

#6 و از راه کسانی پیروی کن که [توبه‌کنان] به‌سوی من آمده‌اند And follow the way of those who have turned [in repentance] to Me અને જેઓ [તૌબા કરીને] મારી તરફ આવ્યા છે તેમના રાહનું અનુસરણ કર

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ‌أَنابَ إِلَیَّ یَقُولُ اتَّبِعْ سَبِیلَ مُحَمَّد (صلی الله علیه و آله).

امام باقر (علیه السلام)- وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ‌أَنابَ إِلَیَّ؛ و از راه محمّد (صلی الله علیه و آله) پیروی کن.

Imam Baqir (peace be upon him): وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ [And follow the way of him who turns to Me]; that is, follow the way of Muhammad (peace be upon him and his family).

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): وَ اتَّبِعْ سَبِیلَ مَنْ أَنابَ إِلَیَّ [અને એવા વ્યક્તિના માર્ગનું અનુસરણ કર જે મારી તરફ પાછો ફર્યો છે]; એટલે કે મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ના માર્ગનું અનુસરણ કર.