سورة السجدة

Verse 17 of 30

32:17

لاتَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِيَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ

هیچ‌کس نمى‌داند چه پاداش‌هاى مهمّى‌ که مایه روشنى چشم‌هاست براى آن‌ها نهفته‌ شده، به پاداش کارهایى که انجام مى‌دادند.

So no soul knows what is hidden for them of that which will refresh the eyes; a reward for what they did.

તો કોઇ પણ નથી જાણતું કે તેમની આંખોની ઠંડક માટેની કઇ કઇ વસ્તુઓ સંતાડી રાખેલ છે? જે તેમના આમાલનો બદલો છે.

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

عَنْ أَبِی‌جَعْفَر (علیه السلام) وَ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالا قَالَ رَسُولُ‌اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) لِعَلِیٍّ (علیه السلام) یَا عَلِیُّ (علیه السلام) إِنَّهُ لَمَّا أُسْرِیَ بِی رَأَیْتُ فِی الْجَنَّهًِْ نَهَراً أَبْیَضَ مِنَ اللَّبَنِ وَ أَحْلَی مِنَ الْعَسَلِ وَ أَشَدَّ اسْتِقَامَهًًْ مِنَ السَّهْمِ فِیهِ أَبَارِیقُ عَدَدَ النُّجُومِ عَلَی شَاطِئِهِ قِبَابُ الْیَاقُوتِ الْأَحْمَرِ وَ الدُّرِّ الْأَبْیَضِ فَضَرَبَ جَبْرَئِیلُ بِجَنَاحَیْهِ إِلَی جَانِبِهِ فَإِذَا هُوَ مِسْکَهًٌْ ذَفِرَهًٌْ ثُمَّ قَالَ وَ الَّذِی نَفْسُ مُحَمَّدٍ (صلی الله علیه و آله) بِیَدِهِ إِنَّ فِی الْجَنَّهًِْ لَشَجَراً یَتَصَفَّقُ بِالتَّسْبِیحِ بِصَوْتٍ لَمْ یَسْمَعِ الْأَوَّلُونَ وَ الْآخَرُونَ بِمِثْلِهِ یُثْمِرُ ثَمَراً کَالرُّمَّانِ یُلْقِی الثَّمَرَهًَْ إِلَی الرَّجُلِ فَیَشُقُّهَا عَنْ سَبْعِینَ حُلَّهًًْ وَ الْمُؤْمِنُونَ عَلَی کَرَاسِیَّ مِنْ نُورٍ وَ هُمُ الْغُرُّ الْمُحَجَّلُونَ أَنْتَ إِمَامُهُمْ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ عَلَی الرَّجُلِ مِنْهُمْ نَعْلَانِ شِرَاکُهُمَا مِنْ نُورٍ یُضِیءُ أَمَامَهُمْ حَیْثُ شَاءُوا مِنَ الْجَنَّهًِْ فَبَیْنَا هُوَ کَذَلِکَ إِذْ أَشْرَفَتْ عَلَیْهِ امْرَأَهًٌْ مِنْ فَوْقِهِ تَقُولُ سُبْحَانَ اللَّهِ یَا عَبْدَاللَّهِ أَ مَا لَنَا مِنْکَ دَوْلَهًٌْ فَیَقُولُ مَنْ أَنْتِ فَتَقُولُ أَنَا مِنَ اللَّوَاتِی قَالَ اللَّهُ تَعَالَی فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ ثُمَّ قَالَ وَ الَّذِی نَفْسُ مُحَمَّدٍ بِیَدِهِ إِنَّهُ لَیَجِیئُهُ کُلَّ یَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَکٍ یُسَمُّونَهُ بِاسْمِهِ وَ اسْمِ أَبِیهِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- از امام باقر (علیه السلام) و امام صادق (علیه السلام) روایت است: رسول خدا (صلی الله علیه و آله) به علی (علیه السلام) فرمود: «ای علی (علیه السلام)! زمانی‌که در شب معراج مرا به آسمان بردند در بهشت رودی را دیدم که از شیرسفیدتر و از عسل شیرین‌تر بود و از تیر مقاوم‌تر که به تعداد ستارگان، ابریق (ظرف مخصوص آب) در آن بود و بر کرانه‌ی آن گنبدهایی از یاقوت سرخ و مروارید سفید وجود داشت جبرئیل با بال‌هایش ضربه‌ای به کنار آن رود زد که ناگاه مُشک خوش‌بویی شد». آنگاه فرمود: «قسم به کسی‌که جان محمد (صلی الله علیه و آله) به دست اوست! در بهشت درختی هست که با برخورد برگ‌هایش به یکدیگر صدای تسبیح از آن برمی‌خیزد؛ با صدایی‌که اوّلین و آخرین انسان‌ها مَثَل آن را نشنیده‌اند و میوه‌هایی همچون انار می‌دهد و میوه را در دامان مؤمن می‌افکند و او میوه را از میان هفتاد زیور، جدا می‌کند و مؤمنان با چهره‌هایی نورانی و درخشان روی تخت‌هایی از نور نشسته‌اند و تو در روز قیامت پیشوای آنان هستی. هریک از آن‌ها کفش‌هایی دارندکه بند آن از نور است که در هر جا از بهشت که بخواهند جلوی [پایِ] آن‌ها را روشن می‌کند. او در همین حال است که ناگاه زنی از بالای سرش او را نگریسته و می‌گوید: «ای بنده‌ی خدا! برای ما از جانب تو دولت و سروری است (تو صاحب و سرور ما هستی)». [این بنده] می‌گوید: «تو کیستی»؟ [زن] می‌گوید: «من از پاداش‌هایی هستم که خداوند تعالی [درباره‌ی‌شان] فرموده: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ». آنگاه [رسول‌خدا (صلی الله علیه و آله)] فرمود: «قسم به کسی‌که جان محمّد (صلی الله علیه و آله) به دست اوست! هر روز هفتادهزار مَلَک که او را به نام خود و به نام پدرش می‌خوانند، نزد او می‌آیند».

The Prophet (peace be upon him and his family): It is narrated from Imam Baqir (peace be upon him) and Imam Sadiq (peace be upon him): The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said to Ali (peace be upon him): "O Ali (peace be upon him)! When they took me up to the heavens on the night of Mi'raj, I saw in Paradise a river whiter than milk and sweeter than honey and straighter than an arrow, in which there were ewers (special vessels for water) equal in number to the stars, and on its banks were domes of red ruby and white pearl. Jibra'il struck the side of that river with his wings, and suddenly it became a fragrant musk." Then he said: "By the One in whose hand is the soul of Muhammad (peace be upon him and his family)! In Paradise there is a tree from which, when its leaves strike one another, the sound of tasbih (glorification) rises — with a sound the like of which neither the first nor the last of mankind has heard — and it bears fruit like the pomegranate, and it casts the fruit into the lap of the believer, and he separates the fruit from among seventy adornments. And the believers, with luminous, radiant faces, sit upon thrones of light, and you on the Day of Resurrection are their leader. Each of them has sandals whose straps are of light, which light the way before [the feet of] them wherever in Paradise they wish. While he is in this state, suddenly a woman looks down upon him from above his head and says: 'O servant of Allah! Do we have from you a share of dominion and mastery (you are our owner and master)?' [This servant] says: 'Who are you?' [The woman] says: 'I am from the rewards concerning which Allah the Exalted has said: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ [So no soul knows what is hidden for them of that which will refresh the eyes; a reward for what they did].'" Then [the Messenger of Allah (peace be upon him and his family)] said: "By the One in whose hand is the soul of Muhammad (peace be upon him and his family)! Every day seventy thousand angels come to him, calling him by his own name and by the name of his father."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) અને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત છે: રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ અલી (અલયહિસ્સલામ)ને ફરમાવ્યું: "હે અલી (અલયહિસ્સલામ)! જ્યારે મેરાજની રાત્રે મને આસમાનમાં લઈ જવામાં આવ્યો, ત્યારે જન્નતમાં મેં એક નહેર જોઈ જે દૂધ કરતાં વધુ સફેદ અને મધ કરતાં વધુ મીઠી હતી અને તીર કરતાં વધુ મજબૂત (સીધી) હતી, જેમાં તારાઓની સંખ્યા બરાબર અબરીક (પાણી માટેના ખાસ પાત્ર) હતાં, અને તેના કિનારે લાલ યાકૂત અને સફેદ મોતીના ગુંબજો હતા. જિબ્રઈલે પોતાની પાંખોથી તે નહેરની બાજુમાં એક ફટકો માર્યો, તો તે અચાનક સુગંધી મુશ્ક બની ગઈ." પછી ફરમાવ્યું: "તે ઝાત ની કસમ કે જેના હાથમાં મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો જીવ છે! જન્નતમાં એક વૃક્ષ છે જેનાં પાંદડા એકબીજા સાથે અથડાવાથી તસ્બીહ (તસ્બીહ)નો અવાજ ઊઠે છે; એવા અવાજથી કે જેના જેવો પહેલા અને છેલ્લા મનુષ્યોએ સાંભળ્યો નથી, અને તે અનાર જેવાં ફળો આપે છે અને ફળને મોમિનના ખોળામાં નાખે છે અને તે ફળને સિત્તેર ઝેવરાત વચ્ચેથી અલગ કરે છે, અને મોમિનો નૂરાની અને ચમકતા ચહેરાઓ સાથે નૂરના તખ્તો પર બેઠા છે, અને કયામતના દિવસે તમે તેમના પેશવા છો. તેમાંના દરેક પાસે એવાં ચંપલ છે જેની પટ્ટી નૂરની છે, જે જન્નતમાં જ્યાં પણ તેઓ ચાહે તેમની [પગ] આગળનો રસ્તો રોશન કરે છે. તે આ જ સ્થિતિમાં હોય છે કે અચાનક એક સ્ત્રી તેના માથા ઉપરથી તેને જુએ છે અને કહે છે: 'હે અલ્લાહના બંદા! શું અમારા માટે તારા તરફથી કોઈ દોલત અને સરદારી છે (તું અમારો માલિક અને સરદાર છે)?' [આ બંદો] કહે છે: 'તું કોણ છે?' [સ્ત્રી] કહે છે: 'હું એ બદલાઓમાંથી છું જેમના [વિશે] અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું છે: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ [કોઈ જીવ નથી જાણતો કે તેમના માટે આંખો ઠારનારી કઈ વસ્તુ છુપાવવામાં આવી છે, તેમના કાર્યોના બદલા રૂપે].'" પછી [રસૂલે અલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ] ફરમાવ્યું: "તે ઝાત ની કસમ કે જેના હાથમાં મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો જીવ છે! દરરોજ સિત્તેર હજાર ફરિશ્તા, જેઓ તેને તેના પોતાના નામથી અને તેના પિતાના નામથી બોલાવે છે, તેની પાસે આવે છે."

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

إِنَّ فِی الْجَنَّهًِْ لَنَهَراً حَافَتَاهُ الْجَوَارِی فَیَرْفَعْنَ أَصْوَاتَهُنَّ بِأَلْحَانٍ وَ تَرْجِیعٍ لَمْ یَسْمَعِ الْخَلَائِقُ مِثْلَهَا قَطُّ فَتَطْرَبُ أَهْلُ الْجَنَّهًِْ وَ إِنَّهُ لَتُشْرِفُ عَلَی وَلِیِّ اللَّهِ الْمَرْأَهًُْ لَیْسَتْ مِنْ نِسَائِهِ مِنَ السَّجْفِ فَمَلَأَتْ قُصُورَهُ وَ مَنَازِلَهُ ضَوْءاً وَ نُوراً فَیَظُنُّ وَلِیُّ اللَّهِ أَنَّ رَبَّهُ أَشْرَفَ عَلَیْهِ أَوْ مَلَکٌ مِنْ مَلَائِکَتِهِ فَیَرْفَعُ رَأْسَهُ فَإِذَا هُوَ بِزَوْجَهًٍْ قَدْ کَادَتْ یَذْهَبُ نُورُهَا نُورَ عَیْنَیْهِ قَالَ فَتُنَادِیهِ قَدْآنَ لَنَا أَنْ تَکُونَ لَنَا مِنْکَ دَوْلَهًٌْ قَالَ فَیَقُولُ لَهَا وَ مَنْ أَنْتِ قَالَ فَتَقُولُ أَنَا مِمَّنْ ذَکَرَ اللَّهُ فِی‌الْقُرْآنِ لَهُمْ ما یَشاؤُنَ فِیها وَ لَدَیْنا مَزِیدٌ ... ثُمَّ تُشْرِفُ عَلَیْهَا أُخْرَی أَحْسَنُ وَجْهاً وَ أَطْیَبُ رِیحاً مِنَ الْأُولَی فَتُنَادِیهِ فَتَقُولُ قَدْآنَ لَنَا أَنْ یَکُونَ لَنَا مِنْکَ دَوْلَهًٌْ قَالَ فَیَقُولُ لَهَا وَ مَنْ أَنْتِ فَتَقُولُ أَنَا مَنْ ذَکَرَ اللَّهُ فِی الْقُرْآنِ فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در بهشت، نهری وجود دارد که در دو طرفش کنیزکانی قرار دارند ... آن‌ها صدای خود را به آوازها و نغمه‌هایی بلند می‌کنند که مردمان هیچ‌گاه شبیه آن را نشنیده‌اند و [با خواندن آن‌ها] بهشتیان سرمست می‌گردند. همچنین در بهشت، زنی از سراپرده بر ولیّ‌خدا رُخ می‌نماید که از همسران [بهشتیِ] او نیست و قصرها و خانه‌های او را از روشنایی و نور، آکنده می‌سازد. ولیّ‌خدا گمان می‌کند که پروردگارش یا یکی از فرشتگان بر او جلوه کرده است؛ سرش را بلند می‌کند و با زنی روبرو می‌شود که نورش، می‌خواهد روشنایی چشمان آن مؤمن را از میان ببرد. آن زن خطاب به ولیّ‌خدا می‌گوید: «وقت آن رسیده که تو بر ما سروری کنی». او خطاب به آن زن گوید: «تو کیستی»؟! پاسخ دهد: «من از پاداش‌هایی هستم که خداوند [درباره‌یشان] در قرآن فرموده: هر چه بخواهند در آنجا برای آن‌ها هست، و نزد ما نعمت‌های بیشتری است [که به فکر هیچ کس نمی‌رسد]! ( ق/۳۵ ) ... سپس زنی دیگر بر او رُخ می‌نماید که زیباتر و خوشبوتر از آن اوّلی است و خطاب به ولیّ خدا می‌گوید: «وقت آن رسیده که تو بر ما سروری کنی». او خطاب به آن زن گوید: «تو کیستی»؟! پاسخ دهد: «من از پاداش‌هایی هستم که خداوند [در موردشان] در قرآن فرموده: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): In Paradise there is a river on both banks of which stand maidens ... they raise their voices with melodies and tunes the like of which people have never heard, and [through their singing] the people of Paradise become enraptured. Also in Paradise, a woman appears from behind a curtain before the friend of Allah — she is not among his [Paradise] wives — and she fills his palaces and dwellings with brightness and light. The friend of Allah supposes that his Lord or one of the angels has appeared to him; he raises his head and encounters a woman whose light is about to take away the light of the believer's eyes. That woman calls out to the friend of Allah: 'The time has come for you to hold mastery over us.' He says to her: 'Who are you?!' She answers: 'I am among the rewards about which Allah has said in the Quran: لَهُمْ ما یَشاؤُنَ فِیها وَ لَدَیْنا مَزِیدٌ [For them therein is whatever they wish, and with Us is more] (Qaf/35) [that no one could think of]!' ... Then another woman appears before him, more beautiful and more fragrant than the first, and she says to the friend of Allah: 'The time has come for you to hold mastery over us.' He says to her: 'Who are you?!' She answers: 'I am among the rewards about which Allah has said in the Quran: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ [So no soul knows what is hidden for them of that which will refresh the eyes; a reward for what they did].'

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): જન્નતમાં એક નહેર છે જેની બંને બાજુ કનીઝો [દાસીઓ] છે ... તેઓ પોતાનો અવાજ એવા ગીતો અને સૂરોમાં બુલંદ કરે છે જેના જેવું લોકોએ ક્યારેય સાંભળ્યું નથી, અને [તેમના ગાવાથી] જન્નતવાસીઓ મસ્ત થઈ જાય છે. તેમજ જન્નતમાં, પડદા પાછળથી એક સ્ત્રી અલ્લાહના વલી સામે દેખાય છે જે તેમની [જન્નતી] પત્નીઓમાંથી નથી, અને તેમના મહેલો અને ઘરોને પ્રકાશ અને નૂરથી ભરી દે છે. અલ્લાહનો વલી માની લે છે કે તેમના પરવરદિગાર અથવા તેમના ફરિશ્તાઓમાંથી કોઈ તેમની સામે પ્રગટ થયું છે; તેઓ પોતાનું માથું ઊંચકે છે અને એક એવી સ્ત્રીનો સામનો કરે છે જેનું નૂર તે મોમિનની આંખોના પ્રકાશને ઝાંખો કરી નાખવાનું છે. તે સ્ત્રી અલ્લાહના વલીને સંબોધીને કહે છે: 'હવે સમય આવી ગયો છે કે તમે અમારા પર સરદારી કરો.' તેઓ તે સ્ત્રીને કહે છે: 'તું કોણ છે?' તે જવાબ આપે છે: 'હું તે બદલાઓમાંથી છું જેમના વિશે અલ્લાહે કુરઆનમાં ફરમાવ્યું છે: لَهُمْ ما یَشاؤُنَ فِیها وَ لَدَیْنا مَزِیدٌ [તેમના માટે ત્યાં જે ઈચ્છે તે છે, અને અમારી પાસે વધુ પણ છે] (કાફ/૩૫) [જે કોઈના મનમાં પણ આવી શકે નહીં]!' ... પછી બીજી એક સ્ત્રી તેમની સામે દેખાય છે જે પ્રથમ કરતાં વધુ સુંદર અને વધુ સુગંધિત છે, અને અલ્લાહના વલીને સંબોધીને કહે છે: 'હવે સમય આવી ગયો છે કે તમે અમારા પર સરદારી કરો.' તેઓ તે સ્ત્રીને કહે છે: 'તું કોણ છે?' તે જવાબ આપે છે: 'હું તે બદલાઓમાંથી છું જેમના વિશે અલ્લાહે કુરઆનમાં ફરમાવ્યું છે: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ [કોઈ પણ જીવ જાણતું નથી કે તેમના માટે આંખોની ઠંડકનું શું છુપાવવામાં આવ્યું છે; જે તેઓ કરતા હતા તેના બદલા રૂપે].'

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ جَنَّهًًْ لَمْ یَرَهَا عَیْنٌ وَ لَمْ یَطَّلِعْ عَلَیْهَا مَخْلُوقٌ یَفْتَحُهَا الرَّبُّ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی کُلَّ صَبَاحٍ فَیَقُولُ ازْدَادِی طِیباً ازْدَادِی رِیحاً فَتَقُولُ قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ تَعَالَی فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزاءً بِما کانُوا یَعْمَلُونَ.

امام صادق (علیه السلام)- خداوند، بهشتی آفریده که هیچ چشمی، آن را ندیده و هیچ آفریده‌ای، از آن آگاه نشده است. پروردگار، هر بامداد، [درهای] آن بهشت را می‌گشاید و به آن می‌فرماید: «رایحه و عطرت فزونی باد»! بهشت ندا دهد: مؤمنان رستگار شدند ( مؤمنون/۱ ). و آیه‌ی: فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِیَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ؛ به همین معنا اشاره دارد.

Imam Sadiq (peace be upon him): Allah created a Paradise which no eye has seen and of which no creature has become aware. The Lord opens [the gates of] that Paradise every morning and says to it: 'Increase in fragrance, increase in scent!' Paradise calls out: قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ [The believers have indeed succeeded] (Muminun/1). And the verse: فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِیَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ [So no soul knows what is hidden for them of that which will refresh the eyes; a reward for what they did] points to this same meaning.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે એક એવી જન્નત પૈદા કરી છે જેને કોઈ આંખે જોઈ નથી અને કોઈ મખ્લૂક તેનાથી વાકેફ થયો નથી. પરવરદિગાર દરરોજ સવારે તે જન્નતના [દરવાજા] ખોલે છે અને તેને ફરમાવે છે: 'તારી સુગંધ અને ખુશ્બૂ વધુ થાય!' જન્નત પોકાર કરે છે: قَدْ أَفْلَحَ الْمُؤْمِنُونَ [મોમિનો સફળ થયા] (મોઅમેનૂન/૧). અને આયત: فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّا أُخْفِیَ لَهُم مِّن قُرَّةِ أَعْیُنٍ جَزَاء بِمَا کَانُوا یَعْمَلُونَ [કોઈ પણ જીવ જાણતું નથી કે તેમના માટે આંખોની ઠંડકનું શું છુપાવવામાં આવ્યું છે; જે તેઓ કરતા હતા તેના બદલા રૂપે] આ જ અર્થ તરફ ઈશારો કરે છે.

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

قَدْ وَرَدَ فِی الصَّحِیحِ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) أَنَّهُ قَال: إِنَّ اللَّهَ یَقُولُ أَعْدَدْتُ لِعِبَادِیَ الصَّالِحِینَ مَا لَا عَیْنٌ رَأَتْ وَ لَا أُذُنٌ سَمِعَتْ وَ لَا خَطَرَ عَلَی قَلْبِ بَشَرٍ بَلْهَ مَا أَطْلَعْتُکُمْ عَلَیْهِ اقْرَءُوا إِنْ شِئْتُمْ فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- رسول اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمود: خدای متعال می‌فرماید: برای بندگان صالحم نعمتهایی آماده کرده‌ام که نه چشمی دیده و نه گوشی شنیده و نه بر قلب کسی خطور کرده است. رها کنید آنچه که شما را [تا به حال] بر آن آگاه کرده‌ام. اگر می‌خواهید [آن نعمت‌ها را توصیف کنید] این[آیه] را بخوانید: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): The noble Messenger (peace be upon him and his family) said: Allah the Exalted says: I have prepared for My righteous servants blessings that no eye has seen, no ear has heard, and which have not occurred to the heart of any human. Set aside what I have [thus far] made known to you. If you wish [to describe those blessings], recite this [verse]: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ [So no soul knows what is hidden for them of that which will refresh the eyes].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): રસૂલે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: અલ્લાહ તઆલા ફરમાવે છે: મેં મારા નેક બંદાઓ માટે એવી નેઅમતો તૈયાર કરી છે જેને ન કોઈ આંખે જોઈ છે, ન કોઈ કાને સાંભળી છે અને ન કોઈના દિલમાં આવી છે. જે [અત્યાર સુધી] મેં તમને જણાવ્યું છે તેને છોડી દો. જો તમે [તે નેઅમતોનું વર્ણન કરવા] ઈચ્છો છો તો આ [આયત] વાંચો: فَلا تَعْلَمُ نَفْسٌ ما أُخْفِیَ لَهُمْ مِنْ قُرَّةِ أَعْیُنٍ [કોઈ પણ જીવ જાણતું નથી કે તેમના માટે આંખોની ઠંડકનું શું છુપાવવામાં આવ્યું છે].

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

عَنِ الضَّحَّاکِ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ ابْنَ عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) مَا الَّذِی أَخْفَی اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنَ الْجَنَّهًِْ وَ قَدْ أَخْبَرَ عَنْ أَزْوَاجِهَا وَ عَنْ خَدَمِهَا وَ طِیبِهَا وَ شَرَابِهَا وَ ثَمَرِهَا وَ مَا ذَکَرَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی مِنْ أَمْرِهَا وَ أَنْزَلَهُ فِی کِتَابِهِ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) هِیَ جَنَّهًُْ عَدْنٍ خَلَقَهَا اللَّهُ یَوْمَ الْجُمُعَهًِْ ثُمَ أَطْبَقَ عَلَیْهَا فَلَمْ یَرَهَا مَخْلُوقٌ مِنْ أَهْلِ السَّمَاوَاتِ وَ الْأَرْضِ حَتَّی یَدْخُلَهَا أَهْلُهَا قَالَ لَهَا عَزَّوَجَلَّ ثَلَاثَ مَرَّاتٍ تَکَلَّمِی فَقَالَتْ طُوبَی لِلْمُؤْمِنِینَ قَالَ جَلَّ جَلَالُهُ طُوبَی لِلْمُؤْمِنِینَ وَ طُوبَی لَکِ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- ابن‌بابویه با سندش از مقاتل‌بن‌سلیمان نقل می‌کند که: شنیدم ضحّاک گفت: مردی از ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) پرسید: «خداوند که از همسران، خادمان، عطرها، شراب‌ها و میوه‌های بهشت خبر داده و چیزهای دیگری نیز درباره‌ی ویژگی‌های بهشت یادآور شده و آن‌ها را در کتاب خویش بیان کرده چه چیزی از بهشت را باقی گذاشته که نگفته باشد»؟ ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) پاسخ داد: «آنچه گفته نشده، بهشت جاودانی است که خداوند متعال، آن را در روز جمعه آفرید و سپس آن را از نگاه‌ها پنهان نگه داشت. پس هیچ‌یک از موجودات آسمان‌ها و زمین، بر آن نظر نمی‌افکنند تا آنکه اهل بهشت وارد آن شوند. خداوند عزّوجلّ سه بار به آن بهشت فرمود: «سخن بگو». بهشت عرض کرد: «خوشا به حال مؤمنان»! خداوند عزّوجلّ نیز فرمود: «خوشا به حال مؤمنان و خوشا به حال تو ای بهشت»!».

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Ibn Babawayh, with his chain, narrates from Muqatil ibn Sulayman: I heard al-Dahhak say: A man asked Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): 'Allah has informed us of the wives, servants, fragrances, drinks and fruits of Paradise, and has mentioned other things regarding the qualities of Paradise and set them forth in His Book — what has He left of Paradise unmentioned?' Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) answered: 'What has not been mentioned is the eternal Paradise which Allah the Exalted created on Friday and then kept hidden from all sight. So none of the creatures of the heavens and the earth look upon it until its people enter it. Allah the Mighty and Majestic said to that Paradise three times: "Speak." Paradise said: "Blessed are the believers!" Allah the Mighty and Majestic then said: "Blessed are the believers, and blessed are you, O Paradise!"'

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): ઇબ્ને બાબવૈહ પોતાની સનદથી મુકાતિલ બિન સુલયમાનથી નકલ કરે છે કે: મેં ઝહ્હાકને કહેતાં સાંભળ્યા: એક માણસે ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને પૂછ્યું: 'અલ્લાહે જન્નતની પત્નીઓ, ખાદિમો, સુગંધો, શરાબો અને ફળોની ખબર આપી છે અને જન્નતની બીજી વિશેષતાઓ વિશે પણ યાદ કરાવ્યું છે અને પોતાની કિતાબમાં તે વર્ણવ્યું છે — તો જન્નતમાંથી શું બાકી રાખ્યું છે જેનું વર્ણન કર્યું નથી?' ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)એ જવાબ આપ્યો: 'જેનું વર્ણન કરવામાં આવ્યું નથી તે જન્નતે જાવેદાની [શાશ્વત જન્નત] છે જેને અલ્લાહ તઆલાએ જુમ્આના દિવસે પૈદા કરી અને પછી તેને નજરોથી છુપાવી રાખી. તેથી આસમાનો અને ઝમીનની કોઈ પણ મખ્લૂક તેના પર નજર નથી નાખતી ત્યાં સુધી કે જન્નતવાસીઓ તેમાં દાખલ થઈ જાય. અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ત્રણ વાર તે જન્નતને ફરમાવ્યું: "વાત કર." જન્નતે અરજ કરી: "મોમિનોને મુબારક હો!" અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ પણ ફરમાવ્યું: "મોમિનોને મુબારક હો અને હે જન્નત! તને પણ મુબારક હો!"'

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

مَنْ أَطْعَمَ مُؤْمِناً حَتَّی یُشْبِعَهُ لَمْ یَدْرِ أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ مَا لَهُ مِنَ الْأَجْرِ فِی الْآخِرَهًِْ لَا مَلَکٌ مُقَرَّبٌ وَ لَا نَبِیٌّ مُرْسَلٌ إِلَّا اللَّهُ رَبُّ الْعَالَمِین.

امام صادق (علیه السلام)- هرکس مؤمنی را سیر گرداند، هیچ‌کس از پاداش و ثواب او در قیامت جز پروردگارِ جهانیان آگاه نیست، نه فرشته‌ای مقرّب و نه پیامبری مرسَل.

Imam Sadiq (peace be upon him): Whoever feeds a believer until he is satisfied, no one among Allah's creation knows the reward and recompense he will have on the Day of Resurrection except the Lord of the Worlds — neither an angel brought near nor a sent prophet.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જે કોઈ કોઈ મોમિનને પેટ ભરીને જમાડે, કયામતના દિવસે તેના બદલા અને સવાબથી અલ્લાહની મખ્લૂકમાંથી કોઈ પણ વાકેફ નથી સિવાય જહાનવાળાઓના પરવરદિગાર, ન કોઈ મુકર્રબ ફરિશ્તા અને ન કોઈ મુરસલ પયગંબર.

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

قَالَ ابْنُ‌عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) فَقَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) أَلَا مَنْ کَانَ فِیهِ سِتُّ خِصَالٍ فَإِنَّهُ مِنْهُمْ مَنْ صَدَقَ حَدِیثُهُ وَ أَنْجَزَ مَوْعُودَهُ وَ أَدَّی أَمَانَتَهُ وَ بَرَّ وَالِدَیْهِ وَ وَصَلَ رَحِمَهُ وَ اسْتَغْفَرَ مِنْ ذَنْبِهِ فَهُوَ مُؤْمِنٌ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- ابن‌عباس (رحمة الله علیه) گوید: پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: هرکسی‌که شش خصلت در او باشد، از مؤمنان است. [این شش خصلت، عبارت است از:] اینکه راستگو باشد، به وعده‌اش عمل کند، امانت نزد خود را [به صاحبش] بازگرداند، به پدر و مادرش نیکی ورزد، صله‌ی رحم انجام دهد و از گناهش استغفار نماید، پس [چنین شخصی] مؤمن است.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) says: The Prophet (peace be upon him and his family) said: Whoever has six qualities in him is among the believers. [These six qualities are:] that he be truthful, that he fulfil his promise, that he return the trust entrusted to him [to its owner], that he treat his father and mother with kindness, that he maintain the ties of kinship, and that he seek forgiveness for his sin — so [such a person] is a believer.

અલ્લાહના રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) કહે છે: પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) એ ફરમાવ્યું: જે વ્યક્તિમાં છ ખસલતો હોય, તે મોમિનોમાંથી છે. [આ છ ખસલતો આ છે:] કે તે સાચું બોલનાર હોય, પોતાના વાયદા પ્રમાણે અમલ કરે, પોતાની પાસેની અમાનત [તેના માલિકને] પરત કરે, પોતાના માતા-પિતા સાથે નેકી કરે, સિલએ રહમી કરે અને પોતાના ગુનાહથી ઇસ્તિગફાર કરે, તો [આવો શખ્સ] મોમિન છે.