سورة سبإ

Verse 14 of 54

34:14

فَلَمَّا قَضَيْنا عَلَيْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلى مَوْتِهِ إِلاَّ دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَأَتَهُ فَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ كانُوا يَعْلَمُونَ الْغَيْبَ ما لَبِثُوا فِي الْعَذابِ الْمُهينِ

[با اين همه جلال و شكوه سليمان] هنگامى كه مرگ را بر او مقرّر داشتيم، كسى آنها را از مرگ وى آگاه نساخت مگر جنبنده زمين [موريانه‌] كه عصاى او را مى‌خورد [تا شكست و پيكر سليمان فرو افتاد] هنگامى‌كه بر زمين افتاد جنّيان فهميدند كه اگر از غيب آگاه بودند در عذاب خواركننده باقى نمى‌ماندند!

But when We decreed death for him, naught showed them his death but a creature of the earth that ate away his staff; and when it fell down, the jinn came to know plainly that if they had known the unseen, they would not have tarried in abasing torment.

પછી જયારે અમોએ તેની મોતનો ફેસલો કરી લીધો ત્યારે તેમની મોતની ખબર કોઇએ ન આપી સિવાય કે એક ઝમીનના કીડા (ઉધઇ)એ, જે તેની લાકડીને ખાતી હતી, અને જયારે તે ઝમીન પર પડી ગયા ત્યારે જિન્નાતને ખબર પડી. અગર તેઓ ગૈબનું ઇલ્મ રાખતા હોત તો ઝિલ્લતવાળા અઝાબમાં ગિરફતાર ન રહેત.

#1 [با این همه جلال و شکوه سلیمان] هنگامی‌که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، آن‌ها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده‌ی زمین مور… When We decreed death for Sulayman, nothing indicated his death to them except a creature of the earth eating his staff [સુલૈમાનની આટલી શાન અને શૌકત છતાં] જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ મુકર્રર કર્યું, ત્યારે તેમના મરણની જાણ ઊધઈ સિવાય કોઈએ ન કરાવી, જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી [જ્યાં સુધી તે તૂટી અને સુલૈમાનનું શરીર નીચે પડ્યું]

امیرالمؤمنین ( وَ أَمَّا قَضَاءُ إِنْزَالِ الْمَوْتِ فَکَقَوْلِ أَهْلِ النَّارِ فِی سُورَهًِْ الزُّخْرُفِ وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ أَیْ لَ یَنْزِلَ عَلَیْنَا الْمَوْتَ وَ مِثْلُهُ لا یُقْضی عَلَیْهِمْ فَیَمُوتُوا وَ لا یُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها أَیْ لَا یَنْزِلُ عَلَیْهِمُ الْمَوْتُ فَیَسْتَرِیحُوا وَ مِثْلُهُ فِی قِصَّهًِْ سُلَیْمَانَ بْنِ دَاوُدَ (فَلَمَّا قَضَیْنا عَلَیْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّهًُْ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنْسَأَتَهُ یَعْنِی تَعَالَی لَمَّا أَنْزَلْنَا عَلَیْهِ الْمَوْتَ.

امام علی ( [امام در توصیف معانی مختلف کلمه‌ی قضاء در قرآن می‌فرمود: قضاء انواعی دارد که یکی از آن‌ها قضای موت است] قضای موت (حکمِ فرودآوردن مرگ)، مانند این سخن اهل آتش در سوره زخرف است: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ؛ آن‌ها فریاد می‌کشند: «ای مالک دوزخ! [ای کاش] پروردگارت ما را بمیراند [تا آسوده شویم]»! می‌گوید: «شما در اینجا ماندنی هستید»!. ( زخرف/۷۷ ). یعنی مرگ ما را برسان. و مثل آن آیه است لا یُقْضی عَلَیْهِمْ فَیَمُوتُوا وَ لا یُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها؛ هرگز فرمان مرگشان صادر نمی‌شود تا بمیرند، و نه چیزی از عذابش از آنان تخفیف داده می‌شود. ( فاطر/۳۶ ). یعنی مرگ آن‌ها فرا نمی‌رسد تا آسوده شوند و مثل آن در قصّه‌ی سلیمان‌بن‌داود (آمده است فَلَمَّا قَضَیْنا عَلَیْهِ الْموْتَ ما دَلهُمْ عَلی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّهْ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنْسَأَتَهُ منظور [خداوند] تعالی این است که وقتی که مرگ را بر او نازل کردیم (مرگش فرا رسید).

Imam Ali (peace be upon him): [The Imam, in explaining the various meanings of the word qada' (decree) in the Quran, said: Qada' is of several kinds, one of which is the qada' of death.] The qada' of death (the decree of sending down death) is like this saying of the people of the Fire in Surah al-Zukhruf: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ; they will cry out: 'O Malik of Hell! [Would that] your Lord put us to death [so that we may find rest]!' He will say: 'You are to remain here!' (al-Zukhruf/77). That is: bring death upon us. And like it is the verse: لا یُقْضی عَلَیْهِمْ فَیَمُوتُوا وَ لا یُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها; the decree of their death is never issued that they may die, nor is anything of its punishment lightened for them (Fatir/36). That is: death does not come to them so that they may find rest. And like it is what has come in the story of Sulayman ibn Dawud (peace be upon him): فَلَمَّا قَضَیْنا عَلَیْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّهًُْ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنْسَأَتَهُ [But when We decreed death for him, nothing showed them his death except a creature of the earth that ate away his staff]. What [Allah] the Exalted means is: when We sent down death upon him (his death came to him).

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): [ઇમામ કુરઆનમાં કઝા શબ્દના જુદા જુદા અર્થોના વર્ણનમાં ફરમાવતા હતા: કઝાના ઘણા પ્રકારો છે જેમાંથી એક કઝાએ મૌત છે] કઝાએ મૌત (મૃત્યુ ઉતારવાનો હુકમ), સૂરએ ઝુખરૂફમાં જહન્નમના લોકોના આ કથન જેવું છે: وَ نادَوْا یا مالِکُ لِیَقْضِ عَلَیْنا رَبُّکَ قالَ إِنَّکُمْ ماکِثُونَ; તેઓ પોકારશે: 'હે જહન્નમના માલિક! [કાશ] તમારો પરવરદિગાર અમને મારી નાખે [જેથી અમે આરામ પામીએ]'! તે કહેશે: 'તમે અહીં જ રહેવાના છો'! (ઝુખરૂફ/૭૭). એટલે કે અમને મૌત આપી દે. અને તેના જેવી આ આયત છે: لا یُقْضی عَلَیْهِمْ فَیَمُوتُوا وَ لا یُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِنْ عَذابِها; તેમના મૃત્યુનો હુકમ ક્યારેય જારી કરવામાં આવતો નથી કે તેઓ મરી જાય, અને ન તેમના પરથી અઝાબમાં કંઈ ઘટાડો કરવામાં આવે છે (ફાતિર/૩૬). એટલે કે તેમનું મૃત્યુ આવતું નથી કે તેઓ આરામ પામે. અને તેના જેવું સુલયમાન બિન દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ)ની વાર્તામાં આવ્યું છે: فَلَمَّا قَضَیْنا عَلَیْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّهًُْ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنْسَأَتَهُ [પછી જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુનો હુકમ કર્યો, ત્યારે તેમને તેમના મૃત્યુની જાણ ન થઈ સિવાય કે જમીનની જીવાત જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી]. [અલ્લાહ] તઆલાનો હેતુ એ છે કે જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ ઉતાર્યું (તેમનું મૃત્યુ આવ્યું).

#2 [با این همه جلال و شکوه سلیمان] هنگامی‌که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، آن‌ها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده‌ی زمین مور… When We decreed death for Sulayman, nothing indicated his death to them except a creature of the earth eating his staff [સુલૈમાનની આટલી શાન અને શૌકત છતાં] જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ મુકર્રર કર્યું, ત્યારે તેમના મરણની જાણ ઊધઈ સિવાય કોઈએ ન કરાવી, જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી [જ્યાં સુધી તે તૂટી અને સુલૈમાનનું શરીર નીચે પડ્યું]

الصّادق ( إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ أَوْحَی إِلَی سُلَیْمَانَ‌بْنِ‌دَاوُدَ (أَنَّ آیَهًَْ مَوْتِکَ أَنَّ شَجَرَهًًْ تَخْرُجُ مِنْ بَیْتِ الْمَقْدِسِ یُقَالُ لَهَا الْخُرْنُوبَهًُْ قَالَ فَنَظَرَ سُلَیْمَانُ (یَوْماً فَإِذَا الشَّجَرَهًُْ الْخُرْنُوبَهًُْ قَدْ طَلَعَتْ مِنْ بَیْتِ الْمَقْدِسِ فَقَالَ لَهَا مَا اسْمُکِ قَالَتِ الْخُرْنُوبَهًُْ قَالَ فَوَلَّی سُلَیْمَانُ (مُدْبِراً إِلَی مِحْرَابِهِ فَقَامَ فِیهِ مُتَّکِئاً عَلَی عَصَاهُ فَقُبِضَ رُوحُهُ مِنْ سَاعَتِهِ قَالَ فَجَعَلَتِ الْجِنُّ وَ الْإِنْسُ یَخْدُمُونَهُ وَ یَسْعَوْنَ فِی أَمْرِهِ کَمَا کَانُوا وَ هُمْ یَظُنُّونَ أَنَّهُ حَیٌّ لَمْ یَمُتْ یَغْدُونَ وَ یَرُوحُونَ وَ هُوَ قَائِمٌ ثَابِتٌ حَتَّی دَبَّتِ الْأَرَضَهًُْ مِنْ عَصَاهُ فَأَکَلَتْ مِنْسَأَتَهُ فَانْکَسَرَتْ وَ خَرَّ سُلَیْمَانُ (إِلَی الْأَرْضِ أَ فَلَا تَسْمَعُ لِقَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ ما لَبِثُوا فِی الْعَذابِ الْمُهِینِ.

امام صادق ( خداوند عزّوجلّ به سلیمان‌بن‌داود (وحی نمود که نشانه‌ی مرگ تو، درختی به نام خَرنُوبه (درختی است خاردار و میوه‌ی آن مثل سیب است ولی بدمزه می‌باشد) است که از بیت‌المقدّس سر برمی‌آورد [و در آنجا می‌روید]. روزی نگاه سلیمان (به درخت خرنوبه که ناگهان از بیت المقدّس سر برآورده بود افتاد و به آن فرمود: «نام تو چیست»؟ آن درخت پاسخ داد: «نام من خرنوبه است». سلیمان (با شنیدن این سخن پشت کرده و به‌سوی محراب خود رفت و در آن با تکیه بر عصای خود ایستاد و خداوند در همان لحظه او را قبض روح کرد؛ امّا جنّ و انس همچنان به او خدمت می‌کردند و مثل قبل به امور او می‌پرداختند و گمان می‌کردند که او زنده می‌باشد و نمرده است. آنان صبح و شام می‌آمدند و می‌رفتند درحالی‌که سلیمان (همچنان ثابت ایستاده بود تا آنکه موریانه در عصای او نفوذ کرد و آن را خورد و سلیمان (بر زمین افتاد». آیا نشنیده‌ای که خداوند عزّوجلّ می‌فرماید: فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ المُهِینِ.

Imam Sadiq (peace be upon him): Allah the Mighty and Majestic revealed to Sulayman ibn Dawud (peace be upon him) that the sign of your death is a tree called Kharnuba (a thorny tree whose fruit resembles an apple but is bad-tasting) which will spring up from Bayt al-Muqaddas [and grow there]. One day Sulayman's (peace be upon him) gaze fell upon the Kharnuba tree, which had suddenly sprung up in Bayt al-Muqaddas, and he said to it: "What is your name?" The tree replied: "My name is Kharnuba." Upon hearing this, Sulayman (peace be upon him) turned back and went to his prayer-niche and stood there leaning on his staff, and at that very moment Allah took his soul. But the jinn and mankind kept on serving him and going about his affairs as before, thinking that he was alive and had not died. They came and went morning and evening while Sulayman (peace be upon him) stood there firm, until the termite bored into his staff and ate it, and Sulayman (peace be upon him) fell to the ground. Have you not heard that Allah the Mighty and Majestic says: فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ المُهِینِ [And when he fell down, the jinn came to know plainly that if they had known the unseen, they would not have tarried in abasing torment].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે સુલયમાન બિન દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ) પર વહી કરી કે તમારા મૃત્યુની નિશાની એ છે કે ખરનૂબા નામનું એક વૃક્ષ (એ કાંટાળું વૃક્ષ છે જેનું ફળ સફરજન જેવું હોય છે પરંતુ ખરાબ સ્વાદનું હોય છે) બયતુલ મુકદ્દસમાંથી ઊગશે [અને ત્યાં ઉગશે]. એક દિવસ સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) ની નજર ખરનૂબા વૃક્ષ પર પડી જે અચાનક બયતુલ મુકદ્દસમાંથી ઊગી નીકળ્યું હતું, અને તેમણે તેને ફરમાવ્યું: "તારું નામ શું છે?" તે વૃક્ષે જવાબ આપ્યો: "મારું નામ ખરનૂબા છે." આ સાંભળીને સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) પાછા ફર્યા અને પોતાના મેહરાબ તરફ ગયા અને ત્યાં પોતાની લાકડી પર ટેકો રાખીને ઊભા રહ્યા, અને અલ્લાહે એ જ ક્ષણે તેમની રૂહ કબ્જ કરી લીધી; પરંતુ જિન્ન અને ઇન્સ પહેલાંની જેમ તેમની સેવા કરતા રહ્યા અને તેમના કાર્યોમાં લાગ્યા રહ્યા અને માનતા હતા કે તેઓ જીવિત છે અને મૃત્યુ પામ્યા નથી. તેઓ સવાર-સાંજ આવતા-જતા રહ્યા જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) એમ જ સ્થિર ઊભા હતા, ત્યાં સુધી કે ઊધઈ તેમની લાકડીમાં ઘૂસી ગઈ અને તેને ખાઈ ગઈ અને સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) જમીન પર પડી ગયા. શું તમે નથી સાંભળ્યું કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ ફરમાવે છે: فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ المُهِینِ [અને જ્યારે તેઓ પડી ગયા ત્યારે જિન્નાતોને સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે જો તેઓ ગૈબનું જ્ઞાન રાખતા હોત તો અપમાનજનક અઝાબમાં પડ્યા ન રહેત].

#3 [با این همه جلال و شکوه سلیمان] هنگامی‌که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، آن‌ها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده‌ی زمین مور… When We decreed death for Sulayman, nothing indicated his death to them except a creature of the earth eating his staff [સુલૈમાનની આટલી શાન અને શૌકત છતાં] જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ મુકર્રર કર્યું, ત્યારે તેમના મરણની જાણ ઊધઈ સિવાય કોઈએ ન કરાવી, જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી [જ્યાં સુધી તે તૂટી અને સુલૈમાનનું શરીર નીચે પડ્યું]

الصّادق ( إِنَّ سُلَیْمَانَ‌بْنَ‌دَاوُدَ (قَالَ ذَاتَ یَوْمٍ لِأَصْحَابِه ... قَدْ أَحْبَبْتُ أَنْ أَدْخُلَ قَصْرِی فِی غَدٍ فَأَصْعَدَ أَعْلَاهُ وَ أَنْظُرَ إِلَی مَمَالِکِی فَلَا تَأْذَنُوا لِأَحَدٍ عَلَیَّ لِئَلَّا یَرِدَ عَلَیَّ مَا یُنَغِّصُ عَلَیَّ یَوْمِی قَالُوا نَعَمْ فَلَمَّا کَانَ مِنَ الْغَدِ أَخَذَ عَصَاهُ بِیَدِهِ وَ صَعِدَ إِلَی أَعْلَی مَوْضِعٍ مِنْ قَصْرِهِ إِذْ نَظَرَ إِلَی شَابٍّ حَسَنِ الْوَجْهِ وَ اللِّبَاسِ قَدْ خَرَجَ عَلَیْهِ فَلَمَّا بَصُرَ بِهِ سُلَیْمَانُ (قَالَ لَهُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مَلَکُ الْمَوْتِ قَالَ وَ فِیمَا جِئْتَ قَالَ جِئْتُ لِأَقْبِضَ رُوحَکَ قَالَ امْضِ لِمَا أُمِرْتَ بِهِ فَقَبَضَ مَلَکُ الْمَوْتِ رُوَهُ وَ هُوَ مُتَّکِئٌ عَلَی عَصَاهُ فَبَقِیَ سُلَیْمَانُ (مُتَّکِئاً عَلَی عَصَاهُ وَ هُوَ مَیِّتٌ مَا شَاءَ اللَّهُ وَ النَّاسُ یَنْظُرُونَ إِلَیْهِ وَ هُمْ یُقَدِّرُونَ أَنَّهُ حَیٌّ فَافْتَتَنُوا فِیهِ وَ اخْتَلَفُوا فَمِنْهُمْ مَنْ قَالَ إِنَّ سُلَیْمَانَ (قَدْ بَقِیَ مُتَّکِئاً عَلَی عَصَاهُ هَذِهِ الْأَیَّامَ الْکَثِیرَهًَْ وَ لَمْ یَتْعَبْ وَ لَمْ‌یَنَمْ وَ لَمْ یَأْکُلْ وَ لَمْ یَشْرَبْ إِنَّهُ لَرَبُّنَا الَّذِی یَجِبُ عَلَیْنَا أَنْ نَعْبُدَهُ وَ قَالَ قَوْمٌ إِنَّ سُلَیْمَانَ (سَاحِرٌ وَ إِنَّهُ یُرِینَا أَنَّهُ وَاقِفٌ مُتَّکِئٌ عَلَی عَصَاهُ یَسْحَرُ أَعْیُنَنَا وَ لَیْسَ کَذَلِکَ فَقَالَ الْمُؤْمِنُونَ إِنَّ سُلَیْمَانَ (هُوَ عَبْدُ اللَّهِ وَ نَبِیُّهُ یُدَبِّرُ اللَّهُ أَمْرَهُ بِمَا شَاءَ فَلَمَّا اخْتَلَفُوا بَعَثَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ الْأَرَضَهًَْ فَدَبَّتْ فِی عَصَاهُ فَلَمَّا أَکَلَتْ جَوْفَهَا انْکَسَرَتِ الْعَصَا وَ خَرَّ سُلَیْمَانُ (مِنْ قَصْرِهِ عَلَی وَجْهِهِ فَشَکَرَتِ الْجِنُّ لِلْأَرَضَهًِْ صَنِیعَهَا فَلِأَجْلِ ذَلِکَ لَا تُوجَدُ الْأَرَضَهًُْ فِی مَکَانٍ إِلَّا وَ عِنْدَهَا مَاءٌ وَ طِینٌ وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَلَمَّا قَضَیْنا عَلَیْهِ الْمَوْتَ ما دَلَّهُمْ عَلی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنْسَأَتَهُ یَعْنِی عَصَاهُ فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ ما لَبِثُوا فِی الْعَذابِ الْمُهِینِ.

امام صادق ( سلیمان‌بن‌داود (روزی به یاران خود فرمود: «... من می‌خواهم فردا به قصرم بروم و در آنجا شب را به صبح برسانم و به فراز قصر بروم و به سرزمین‌های خویش بنگرم. پس به هیچ‌کسی اجازه ندهید تا نزد من آید و بدین‌وسیله روز مرا تلخ سازد». یاران سلیمان (گفتند: «اطاعت می‌کنیم». چون صبح شد، سلیمان (عصای خود را در دست گرفت و به فراز قصر خود رفت که ناگهان نگاهش به جوان خوش‌سیما و شیک‌پوشی افتاد که از یکی از گوشه‌های قصر سلیمان (خارج و نزد او آمد. چون سلیمان (او را دید به او فرمود: «تو کیستی»؟ آن جوان پاسخ داد: «من فرشته‌ی مرگ هستم». سلیمان (فرمود: «به چه منظور آمده‌ای»؟ فرشته‌ی مرگ پاسخ داد: «آمده‌ام تا تو را قبض روح کنم». سلیمان (فرمود: «مأموریت خود را انجام بده»، فرشته‌ی مرگ درحالی‌که سلیمان (بر عصای خود تکیه کرده بود، روح او را ستاند و سلیمان (تا آن اندازه که خدا خواست، بی‌جان به همان حالت که بر عصای خود تکیه داده بود، باقی ماند و مردم به او نگاه می‌کردند و گمان می‌کردند که او زنده است و [پس از گذشت زمانی طولانی] در مورد او حرف‌های مختلفی زدند و نظرات متفاوتی ارائه دادند. برخی از آنان گفتند: «سلیمان (در این روزهای بسیار، به همان حال که بر عصای خود تکیه کرده بود، باقیمانده و خسته نشده و نه چیزی خورده و نخوابیده و آبی نیز ننوشیده است. بنابراین او پروردگار ما است که ما باید او را پرستش کنیم». گروه دیگری گفتند: «سلیمان (جادوگر است و او چنین به ما می‌نمایاند که او بر عصای خود تکیه داده و ایستاده است و چشمان ما را افسون می‌کند، درحالی‌که چنین نیست». مؤمنان نیز گفتند: «سلیمان (بنده و پیامبر خداوند است و خداوند امر او را آن‌چنان که خود خواهد، تدبیر می‌کند». چون آنان اختلاف نظر پیدا کردند، خداوند عزّوجلّ موریانه را مبعوث داشت و او در عصای سلیمان (نفوذ کرد و چون داخل آن عصا را خورد، عصا شکست و سلیمان (از قصر خود به رو افتاد و اجنّه به خاطر این کار از موریانه سپاسگزاری کردند و به همین خاطر است که موریانه تنها در جایی که در آن آب و گل است یافت می‌شود و این آیه نیز به همین معنا است؛ فَلَمَّا قَضَیْنَا عَلَیْهِ المَوْتَ مَا دَلهُمْ عَلَی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنسَأَتَهُ، یعنی عصایش را خورد. فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمهِینِ. یعنی وقتی سلیمان (افتاد، انسانها [که گمان می‌کردند، جنّیان، علم غیب دارند] فهمیدند که اگر جنیان علم غیب داشتند در طول این مدت، دچار این گرفتاری و پستی نمی‌بودند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Sulayman ibn Dawud (peace be upon him) one day said to his companions: "... I wish tomorrow to go to my palace and there pass the night till morning, and to climb to the top of the palace and look upon my lands. So do not permit anyone to come to me and thereby make my day bitter." Sulayman's companions said: "We obey." When morning came, Sulayman (peace be upon him) took his staff in his hand and went up to the highest place of his palace, when suddenly his gaze fell upon a handsome, well-dressed youth who had come out from one of the corners of Sulayman's palace and approached him. When Sulayman (peace be upon him) saw him, he said to him: "Who are you?" That youth answered: "I am the Angel of Death." Sulayman (peace be upon him) said: "For what purpose have you come?" The Angel of Death answered: "I have come to take your soul." Sulayman (peace be upon him) said: "Carry out your mission." The Angel of Death took his soul while Sulayman (peace be upon him) was leaning on his staff, and Sulayman (peace be upon him) remained, for as long as Allah willed, lifeless in the same posture, leaning on his staff, while the people looked at him and supposed that he was alive. And [after a long time had passed] they said various things about him and offered differing opinions. Some of them said: "Sulayman (peace be upon him) has, during these many days, remained in the same state, leaning on his staff, and has not grown weary, nor eaten anything, nor slept, nor drunk any water. Therefore he is our Lord whom we must worship." Another group said: "Sulayman (peace be upon him) is a sorcerer, and he is making it appear to us that he is standing leaning on his staff and bewitching our eyes, though it is not so." The believers said: "Sulayman (peace be upon him) is the servant and prophet of Allah, and Allah manages his affair as He wills." When they differed, Allah the Mighty and Majestic sent forth the termite, and it penetrated into Sulayman's staff, and when it ate the inside of that staff, the staff broke and Sulayman (peace be upon him) fell forward from his palace, and the jinn thanked the termite for this deed. That is why the termite is found only in a place where there is water and clay. And this verse also has the same meaning: فَلَمَّا قَضَیْنَا عَلَیْهِ المَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنسَأَتَهُ [But when We decreed death for him, naught showed them his death but a creature of the earth that ate away his staff] — meaning it ate his staff. فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمُهِینِ [and when he fell down, the jinn came to know plainly that if they had known the unseen, they would not have tarried in the abasing torment] — meaning: when Sulayman (peace be upon him) fell, the humans [who supposed that the jinn had knowledge of the unseen] realized that if the jinn had known the unseen, they would not have been afflicted with this hardship and lowliness throughout this period.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): સુલયમાન બિન દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ) એ એક દિવસ પોતાના સાથીઓને ફરમાવ્યું: "... હું ઇચ્છું છું કે કાલે મારા મહેલમાં જાઉં અને ત્યાં રાત સવાર સુધી પસાર કરું અને મહેલની ટોચ પર ચઢું અને મારી ભૂમિઓ પર નજર કરું. તો કોઈને પણ પરવાનગી ન આપશો કે મારી પાસે આવે અને એ રીતે મારો દિવસ કડવો બનાવે." સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) ના સાથીઓએ કહ્યું: "અમે આજ્ઞા પાળીશું." જ્યારે સવાર થઈ, ત્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) એ પોતાની અસા હાથમાં લીધી અને પોતાના મહેલના સૌથી ઊંચા સ્થાન પર ગયા, ત્યાં અચાનક તેમની નજર એક સુંદર ચહેરાવાળા અને સુંદર વસ્ત્રો પહેરેલા યુવાન પર પડી જે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) ના મહેલના એક ખૂણેથી બહાર આવ્યો અને તેમની પાસે આવ્યો. જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) એ તેને જોયો ત્યારે તેને ફરમાવ્યું: "તમે કોણ છો?" તે યુવાને જવાબ આપ્યો: "હું મૃત્યુનો ફરિશ્તો છું." સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "કયા હેતુથી આવ્યા છો?" મૃત્યુના ફરિશ્તાએ જવાબ આપ્યો: "હું આવ્યો છું કે તમારો રૂહ કબ્ઝ કરું." સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) એ ફરમાવ્યું: "તમારી કામગીરી બજાવો." મૃત્યુના ફરિશ્તાએ, જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) પોતાની અસા પર ટેકો દઈને ઉભા હતા, ત્યારે તેમની રૂહ કબ્ઝ કરી અને સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) જેટલા સમય સુધી અલ્લાહે ઇચ્છ્યું તેટલા સમય સુધી નિર્જીવ એ જ સ્થિતિમાં જેમાં પોતાની અસા પર ટેકો દીધો હતો, બાકી રહ્યા, અને લોકો તેમને જોતા હતા અને માનતા હતા કે તેઓ જીવિત છે અને [લાંબા સમય પછી] તેમના વિષે અલગ અલગ વાતો કરી અને જુદા જુદા મંતવ્યો રજૂ કર્યા. તેમાંથી કેટલાકે કહ્યું: "સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) આટલા દિવસોમાં એ જ સ્થિતિમાં જેમાં પોતાની અસા પર ટેકો દીધો છે બાકી છે અને થાક્યા નથી, કોઈ વસ્તુ ખાધી નથી અને સૂતા નથી અને પાણી પણ પીધું નથી. તેથી તેઓ અમારા પરવરદિગાર છે જેમની ઇબાદત અમે કરવી જોઈએ." બીજા સમૂહે કહ્યું: "સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) જાદુગર છે અને એવું અમને દેખાડે છે કે તેઓ પોતાની અસા પર ટેકો દઈને ઉભા છે અને અમારી આંખો પર જાદુ કરે છે, જ્યારે એવું નથી." મોમિનોએ કહ્યું: "સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) અલ્લાહના બંદા અને પયગંબર છે અને અલ્લાહ તેમના કાર્યને જેમ ઇચ્છે તેમ ચલાવે છે." જ્યારે તેઓ મતભેદમાં આવ્યા, ત્યારે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ ઊધઈને મોકલી અને તેણે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) ની અસામાં પ્રવેશ કર્યો, અને જ્યારે તેણે તે અસાનો અંદરનો ભાગ ખાધો, ત્યારે અસા તૂટી ગઈ અને સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) પોતાના મહેલ પરથી મોઢા ભેર પડ્યા, અને જિન્નાતોએ આ કામ બદલ ઊધઈનો આભાર માન્યો, અને એ જ કારણ છે કે ઊધઈ ફક્ત એ જ જગ્યાએ મળે છે જ્યાં પાણી અને માટી હોય, અને આ આયત પણ એ જ અર્થ ધરાવે છે; فَلَمَّا قَضَیْنَا عَلَیْهِ المَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلَی مَوْتِهِ إِلَّا دَابَّةُ الْأَرْضِ تَأْکُلُ مِنسَأَتَهُ [જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ નિર્ધારિત કર્યું, ત્યારે તેમના મૃત્યુ વિષે તેમને કોઈએ પણ ખબર ન આપી સિવાય ધરતીના જીવજંતુ (ઊધઈ) એ જે તેમની અસાને ખાઈ રહી હતી], એટલે કે તેમની અસાને ખાધી. فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَن لَّوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمُهِینِ [જ્યારે તેઓ પડ્યા, ત્યારે જિન્નાતોને સ્પષ્ટ થઈ ગયું કે જો તેઓ ગૈબનું જ્ઞાન રાખતા હોત તો અપમાનજનક અઝાબમાં ન પડ્યા હોત]. એટલે કે જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) પડ્યા, ત્યારે માણસોને [જેઓ માનતા હતા કે જિન્નાતો ગૈબનું જ્ઞાન ધરાવે છે] સમજાયું કે જો જિન્નાતો ગૈબનું જ્ઞાન ધરાવતા હોત તો આટલા સમયગાળામાં આ મુસીબત અને હીનતામાં ન પડ્યા હોત.

#4 [با این همه جلال و شکوه سلیمان] هنگامی‌که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، آن‌ها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده‌ی زمین مور… When We decreed death for Sulayman, nothing indicated his death to them except a creature of the earth eating his staff [સુલૈમાનની આટલી શાન અને શૌકત છતાં] જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ મુકર્રર કર્યું, ત્યારે તેમના મરણની જાણ ઊધઈ સિવાય કોઈએ ન કરાવી, જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી [જ્યાં સુધી તે તૂટી અને સુલૈમાનનું શરીર નીચે પડ્યું]

الباقر ( أَمَرَ سُلَیْمَانُ‌بْنُ‌دَاوُدَ (الْجِنَّ فَصَنَعُوا لَهُ قُبَّهًًْ مِنْ قَوَارِیرَ فَبَیْنَمَا هُوَ مُتَّکِئٌ عَلَی عَصَاهُ فِی الْقُبَّهًِْ یَنْظُرُ إِلَی الْجِنِّ کَیْفَ یَعْمَلُونَ وَ هُمْ یَنْظُرُونَ إِلَیْهِ إِذْ حَانَتْ مِنْهُ الْتِفَاتَهًٌْ فَإِذَا رَجُلٌ مَعَهُ فِی الْقُبَّهًِْ قَالَ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا الَّذِی لَا أَقْبَلُ الرِّشَاءَ وَ لَا أَهَابُ الْمُلُوکَ أَنَا مَلَکُ الْمَوْتِ فَقَبَضَهُ وَ هُوَ قَائِمٌ مُتَّکِئٌ عَلَی عَصَاهُ فِی الْقُبَّهًِْ وَ الْجِنُّ یَنْظُرُونَ إِلَیْهِ قَالَ فَمَکَثُوا سَنَهًًْ وَ هُمْ یَدْأَبُونَ لَهُ حَتَّی بَعَثَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ الْأَرَضَهًَْ فَأَکَلَتْ مِنْسَأَتَهُ وَ هِیَ الْعَصَا فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَنْ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ ما لَبِثُوا فِی الْعَذابِ الْمُهِینِ قَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (إِنَّ الْجِنَّ یَشْکُرُونَ الْأَرَضَهًَْ مَا صَنَعَتْ بِعَصا سُلَیْمَانَ (فَمَا تَکَادُ تَرَاهَا فِی مَکَانٍ إِلَّا وَ عِنْدَهَا مَاءٌ وَ طِینٌ.

امام باقر ( حضرت سلیمان‌بن‌داود (به جنیان امر کرد تا [کاخ و] سراپرده‌ای از بلور برایش بسازند، درحالی‌که آن‌ها سرگرم ساختن آن بودند، حضرت (در قصر خود بر عصای خود تکیه داده و به آن‌ها می‌نگریست که چگونه آن را می‌سازند و جنیان نیز هنگامی‌که توجّه سلیمان (به آن‌ها کم می‌شد او را نگاه می‌کردند. ناگهان مردی در قصر سلیمان (ظاهر گردید، سلیمان (فرمود: «کیستی»؟ آن مرد گفت: «من کسی هستم که رشوه از کسی نمی‌پذیرم و از ملوک و سلاطین ترس و وحشتی ندارم، من ملک‌الموت هستم». پس بدون درنگ درحالی‌که سلیمان (ایستاده و بر عصایش تکیه داشت و جنّیان او را می‌نگریستند روحش را قبض کرد. جنّیان یک سال درنگ نموده و در طول این مدّت برای او زحمت کشیده و خود را به سختی انداختند تا وقتی‌که خداوند عزّوجلّ، موریانه‌ای را فرستاد و آن حیوان عصای سلیمان (را خورد؛ فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الإنس أَنّ الْجِنَّ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمهِینِ جنیان، به خاطر کاری که موریانه با عصای سلیمان (کرد، از او تشکّر کردند، به همین خاطر است که در هرکجا که موریانه دیده شود حتماً آب و گل نیز آنجا می‌باشد».

Imam Baqir (peace be upon him): Sulayman ibn Dawud (peace be upon him) commanded the jinn to build for him a [palace and] pavilion of crystal. While they were busy building it, he (peace be upon him) was in his palace, leaning on his staff and watching them, how they were building it; and the jinn too, whenever Sulayman's (peace be upon him) attention to them lessened, would look at him. Suddenly a man appeared in Sulayman's (peace be upon him) palace. Sulayman (peace be upon him) said: 'Who are you?' The man said: 'I am one who accepts no bribe from anyone and has no fear or dread of kings and sovereigns; I am the Angel of Death.' So without delay, while Sulayman (peace be upon him) was standing leaning on his staff and the jinn were watching him, he seized his soul. The jinn remained thus for a year, and during this whole time they toiled hard for him and put themselves to great trouble, until Allah the Mighty and Majestic sent a termite, and that creature ate away Sulayman's (peace be upon him) staff; فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الإنس أَنّ الْجِنَّ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمهِینِ [So when he fell down, it became clear to mankind that if the jinn had known the unseen, they would not have tarried in the abasing torment]. The jinn, for what the termite had done to Sulayman's (peace be upon him) staff, thanked it; and for this reason, wherever a termite is seen, there is certainly water and clay there as well.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): હઝરત સુલયમાન બિન દાવૂદ (અલયહિસ્સલામ)એ જિન્નાતોને હુકમ કર્યો કે તેમના માટે સ્ફટિકનો [મહેલ અને] મંડપ બનાવે. જ્યારે તેઓ તેને બનાવવામાં વ્યસ્ત હતા, ત્યારે તમે (અલયહિસ્સલામ) પોતાના મહેલમાં પોતાની લાકડી પર ટેકો રાખીને તેઓને જોઈ રહ્યા હતા કે તેઓ કેવી રીતે તેને બનાવે છે, અને જિન્નાત પણ જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)નું ધ્યાન તેમના તરફ ઓછું થતું ત્યારે તમને જોતા. અચાનક એક પુરુષ સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ના મહેલમાં હાજર થયો. સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: 'તું કોણ છે?' તે માણસે કહ્યું: 'હું તે છું જે કોઈ પાસેથી લાંચ સ્વીકારતો નથી અને રાજા-બાદશાહોથી ડરતો કે ગભરાતો નથી; હું મલકુલ મૌત (મૃત્યુનો ફરિશ્તો) છું.' પછી કોઈ વિલંબ કર્યા વગર, જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) ઊભા હતા અને પોતાની લાકડી પર ટેકો રાખેલો હતો અને જિન્નાત તમને જોઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તમારી રૂહ કબ્જ કરી લીધી. જિન્નાતો એક વર્ષ સુધી એ જ સ્થિતિમાં રહ્યા અને આ સમય દરમિયાન તમારા માટે મહેનત કરતા રહ્યા અને પોતાને તકલીફમાં નાખતા રહ્યા, ત્યાં સુધી કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે એક ઊધઈ મોકલી, અને તે જીવે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ની લાકડીને ખાધી; فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الإنس أَنّ الْجِنَّ لَوْ کَانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمهِینِ [જ્યારે તેઓ પડી ગયા, ત્યારે માણસો પર સ્પષ્ટ થયું કે જો જિન્નાત ગૈબનું જ્ઞાન ધરાવતા હોત, તો આ અપમાનજનક અઝાબમાં બાકી ન રહ્યા હોત]. જિન્નાતોએ ઊધઈએ સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ની લાકડી સાથે જે કર્યું તે માટે તેનો આભાર માન્યો, અને એટલા માટે જ્યાં પણ ઊધઈ જોવા મળે છે ત્યાં ચોક્કસ પાણી અને માટી પણ હોય છે.

#5 [با این همه جلال و شکوه سلیمان] هنگامی‌که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، آن‌ها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده‌ی زمین مور… When We decreed death for Sulayman, nothing indicated his death to them except a creature of the earth eating his staff [સુલૈમાનની આટલી શાન અને શૌકત છતાં] જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ મુકર્રર કર્યું, ત્યારે તેમના મરણની જાણ ઊધઈ સિવાય કોઈએ ન કરાવી, જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી [જ્યાં સુધી તે તૂટી અને સુલૈમાનનું શરીર નીચે પડ્યું]

علی‌بن‌ابراهیم ( لَمَّا أَوْحَی اللَّهُ تَعَالَی إِلَی سُلَیْمَانَ (إِنَّکَ مَیِّتٌ أَمَرَ الشَّیَاطِینَ أَنْ یَتَّخِذُوا لَهُ بَیْتاً مِنْ قَوَارِیرَ وَ وَضَعُوهُ فِی لُجَّهًِْ الْبَحْرِ وَ دَخَلَهُ سُلَیْمَانُ (فَاتَّکَأَ عَلَی عَصَاهُ وَ کَانَ یَقْرَأُ الزَّبُورَ وَ الشَّیَاطِینُ حَوْلَهُ یَنْظُرُونَ إِلَیْهِ وَ لَا یَجْسُرُونَ أَنْ یَبْرَحُوا فَبَیْنَا هُوَ کَذَلِکَ إِذْ حَانَتْ مِنْهُ الْتِفَاتَهًٌْ فَإِذَا هُوَ بِرَجُلٍ مَعَهُ فِی الْقُبَّهًِْ فَفَزِعَ مِنْهُ سُلَیْمَانُ (فَقَالَ لَهُ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا الَّذِی لَا أَقْبَلُ الرِّشَاءَ وَ لَا أَهَابُ الْمُلُوکَ فَقَبَضَهُ وَ هُوَ مُتَّکِئٌ عَلَی عَصَاهُ سَنَهًًْ وَ الْجِنُّ یَعْمَلُونَ لَهُ وَ لَا یَعْلَمُونَ بِمَوْتِهِ حَتَّی بَعَثَ اللَّهُ الْأَرَضَهًَْ فَأَکَلَتْ مِنْسَأَتَهُ فَلَمَّا خَرَّ عَلَی وَجْهِهِ تَبَیَّنَتِ الْإِنْسُ أَنْ لَوْ کَانَ الْجِنُّ یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمُهِینِ کَذَا نَزَلَتْ هَذِهِ الْآیَهًُْ وَ ذَلِکَ أَنَّ الْإِنْسَ کَانُوا یَقُولُونَ إِنَّ الْجِنَّ یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ فَلَمَّا سَقَطَ سُلَیْمَانُ (عَلَی وَجْهِهِ عَلِمَ الْإِنْسُ أَنْ لَوْ عَلِمَ الْجِنُّ الْغَیْبَ لَمْ یَعْمَلُوا سَنَهًًْ لِسُلَیْمَانَ (وَ هُوَ مَیِّتٌ وَ یَتَوَهَّمُونَهُ حَیّاً قَالَ فَالْجِنُّ تَشْکُرُ الْأَرَضَهًَْ بِمَا عَمِلَتْ بِعَصَا سُلَیْمَانَ (وَ ذَکَرَ نَحْوَ مَا مَرَّ إِلَی قَوْلِهِ عَبْدُ اللَّهِ وَ نَبِیُّهُ وَ فِی بَعْضِ النُّسَخِ مَا هُوَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ وَ نَبِیِّهِ وَ فِی بَعْضِهَا إِنَّمَا هُوَ.

علیّ‌بن‌ابراهیم ( وقتی خداوند به سلیمان (وحی فرمود که تو [به زودی] خواهی مرد، او به شیاطین امر فرمود تا برایش قصری از شیشه ساخته و آن را در اعماق دریا قرار دادند و او وارد آب شد و بر عصای خود تکیه کرد و مشغول خواندن زبور بود و شیاطین اطراف او، به او می‌نگریستند و جرأت نداشتند که کارشان را رها کنند، درحالی‌که او چنین بود، به دقّت نگریست و ناگهان مردی را در کنار خود درون آن گنبد مشاهده کرد. سلیمان (از آن مرد ترسید و به او گفت: «تو کیستی»؟ آن مرد پاسخ داد: «من همان کسی هستم که رشوه نمی‌پذیرم و از پادشاهان هراسی ندارم». پس آن مرد که فرشته‌ی مرگ بود، سلیمان (را درحالی‌که به عصای خود تکیه داده بود، قبض روح کرد و جنیان به مدّت یک سال برای او کار می‌کردند و از اینکه او مرده بود، آگاه نبودند تا اینکه خداوند آن موریانه را مبعوث داشت و آن موریانه، عصای سلیمان (را خورد و وقتی سلیمان (به رو بر زمین افتاد، برای انسان‌ها روشن شد که اگر جنیان، علم غیب داشتند، در این عذاب خفّت‌بار، باقی نمی‌ماندند و پی می‌بردند به اینکه سلیمان (مرده است. این آیه این‌گونه نازل شده است. چرا که انسان‌ها می‌گفتند: جنیان عالم به غیب هستند. پس چون سلیمان (به رو افتاد، انسان‌ها پی بردند به اینکه اگر جنیان عالم به غیب بودند، به مدّت یک سال برای سلیمان (که مرده و بی‌جان بود، کار نمی‌کردند و او را زنده نمی‌پنداشتند. پس جنیان از موریانه به خاطر عملی که با عصای سلیمان (انجام داد سپاسگزاری نمودند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): When Allah revealed to Sulayman (peace be upon him) that you will [soon] die, he commanded the satans to build for him a palace of glass, and they placed it in the depths of the sea. He entered the water and leaned on his staff and was occupied with reciting the Zabur, and the satans around him were watching him and did not dare to abandon their work. While he was thus, he looked carefully and suddenly saw a man beside him inside that dome. Sulayman (peace be upon him) was afraid of that man and said to him: 'Who are you?' The man answered: 'I am the one who accepts no bribe and fears no kings.' So that man, who was the Angel of Death, seized the soul of Sulayman (peace be upon him) while he was leaning on his staff. The jinn worked for him for a year and were unaware that he had died, until Allah sent that termite, and the termite ate Sulayman's (peace be upon him) staff, and when Sulayman (peace be upon him) fell face down on the ground, it became clear to human beings that if the jinn had knowledge of the unseen, they would not have remained in this humiliating torment and would have realised that Sulayman (peace be upon him) was dead. This verse was revealed in this manner. For humans used to say: the jinn have knowledge of the unseen. So when Sulayman (peace be upon him) fell face down, humans realised that if the jinn had had knowledge of the unseen, they would not have worked for a year for Sulayman (peace be upon him), who was dead and lifeless, and would not have imagined him alive. So the jinn thanked the termite for the act it had performed with the staff of Sulayman (peace be upon him).

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): જ્યારે અલ્લાહે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) પર વહી કરી કે તમે [જલદી જ] મૃત્યુ પામશો, ત્યારે તમે શેતાનોને હુકમ કર્યો કે તમારા માટે કાચનો મહેલ બનાવે, અને તેઓએ તેને દરિયાની ઊંડાઈમાં મૂક્યો. તમે પાણીમાં દાખલ થયા અને પોતાની લાકડી પર ટેકો રાખ્યો અને ઝબૂરની તિલાવતમાં વ્યસ્ત થયા, અને શેતાનો તમારી આજુબાજુ તમને જોઈ રહ્યા હતા અને તેમને પોતાનું કામ છોડી દેવાની હિંમત ન હતી. તમે એ સ્થિતિમાં હતા ત્યારે ધ્યાનથી જોયું અને અચાનક એક પુરુષને પોતાની બાજુમાં તે ગુંબદની અંદર જોયો. સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) તે માણસથી ગભરાયા અને તેને કહ્યું: 'તું કોણ છે?' તે માણસે જવાબ આપ્યો: 'હું તે જ છું જે લાંચ સ્વીકારતો નથી અને બાદશાહોથી ગભરાતો નથી.' પછી તે માણસ, જે મૃત્યુનો ફરિશ્તો હતો, તેણે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ની રૂહ કબ્જ કરી લીધી જ્યારે તમે પોતાની લાકડી પર ટેકો રાખેલો હતો, અને જિન્નાત એક વર્ષ સુધી તમારા માટે કામ કરતા રહ્યા અને તમે મૃત્યુ પામ્યા છો તેની જાણ ન હતી, ત્યાં સુધી કે અલ્લાહે તે ઊધઈ મોકલી અને તે ઊધઈએ સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ની લાકડીને ખાધી, અને જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) મોઢાભેર જમીન પર પડ્યા, ત્યારે માણસો પર સ્પષ્ટ થયું કે જો જિન્નાત પાસે ગૈબનું જ્ઞાન હોત, તો આ અપમાનજનક અઝાબમાં બાકી ન રહેત અને સમજી જાત કે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) મૃત્યુ પામ્યા છે. આ આયત આ રીતે નાઝિલ થઈ છે. કારણ કે માણસો કહેતા હતા: જિન્નાત ગૈબનું જ્ઞાન ધરાવે છે. પછી જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) મોઢાભેર પડ્યા, ત્યારે માણસો સમજી ગયા કે જો જિન્નાત ગૈબનું જ્ઞાન ધરાવતા હોત, તો એક વર્ષ સુધી સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) માટે, જે મૃત્યુ પામીને નિર્જીવ હતા, કામ ન કરતા અને તેમને જીવતા ન સમજતા. પછી જિન્નાતોએ ઊધઈએ સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ની લાકડી સાથે જે કાર્ય કર્યું તે માટે તેનો આભાર માન્યો.

#6 [با این همه جلال و شکوه سلیمان] هنگامی‌که مرگ را بر او مقرّر داشتیم، آن‌ها را از مرگ وی آگاه نساخت مگر جنبنده‌ی زمین مور… When We decreed death for Sulayman, nothing indicated his death to them except a creature of the earth eating his staff [સુલૈમાનની આટલી શાન અને શૌકત છતાં] જ્યારે અમે તેમના પર મૃત્યુ મુકર્રર કર્યું, ત્યારે તેમના મરણની જાણ ઊધઈ સિવાય કોઈએ ન કરાવી, જે તેમની લાકડી ખાઈ રહી હતી [જ્યાં સુધી તે તૂટી અને સુલૈમાનનું શરીર નીચે પડ્યું]

الصّادق ( فَکَانَ آصِفُ یُدَبِّرُ أَمْرَهُ حَتَّی دَبَّتِ الْأَرَضَهًُْ فَلَمَّا خَرَّ أَیْ سَقَطَ سُلَیْمَانُ (مَیِّتاً تَبَیَّنَتِ الْجِنُّ أَیْ ظَهَرَتِ الْجِنُّ فَانْکَشَفَتْ لِلنَّاسِ أَنْ لَوْ کانُوا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ ما لَبِثُوا فِی الْعَذابِ الْمُهِینِ مَعْنَاهُ فِی الْأَعْمَالِ الشَّاقَّهًِْ.

امام صادق ( آصف [وزیر سلیمان (بود و به دستور او] به کارها و دستورات سلیمان (رسیدگی می‌کرد، تا آنکه [درحالی‌که به عصایش تکیه زده بود، مرد و] موریانه‌ای عصای او را خورد؛ فَلَمَّا خَرَّ؛ یعنی وقتی [جنازه] سلیمان (که مرده بود، افتاد، تَبَیَّنَتِ الإنس أَنّ الْجِنَّ؛ یعنی ضعف و خاری جنیان آشکار شد و مردم فهمیدند که جنّیان اگر از غیب آگاه بودند در عذاب خوارکننده باقی نمی‌ماندند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Asif [Sulayman's minister] was attending to Sulayman's (peace be upon him) affairs and orders, until a termite ate his staff [while he was leaning on it, and he died]; فَلَمَّا خَرَّ, meaning: when [the body of] Sulayman (peace be upon him), who had died, fell down, تَبَیَّنَتِ الإنس أَنّ الْجِنَّ [the humans came to know plainly about the jinn], meaning: the weakness and abasement of the jinn became apparent, and the people understood that if the jinn had known the unseen, they would not have remained in the humiliating torment.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): આસિફ [સુલયમાનના વઝીર હતા અને તેમના આદેશથી] સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ના કાર્યો અને આદેશો સંભાળતા હતા, ત્યાં સુધી કે [જ્યારે તેઓ પોતાની લાકડી પર ટેકો લગાવીને ઊભા હતા, અવસાન પામ્યા અને] એક ઊધઈએ તેમની લાકડી ખાઈ ગઈ; فَلَمَّا خَرَّ; એટલે કે જ્યારે સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)નું [શરીર], જેઓ મૃત્યુ પામ્યા હતા, પડી ગયું, تَبَیَّنَتِ الإنس أَنّ الْجِنَّ; એટલે કે જિન્નાતોની નબળાઈ અને લાચારી પ્રગટ થઈ અને લોકોને સમજાયું કે જો જિન્નાતો ગૈબનું જ્ઞાન રાખતા હોત તો અપમાનજનક અઝાબમાં ન રહેત.

#7 جنبنده‌ی زمین موریانه) The creature of the earth (the termite) ધરતીનું જીવડું (ઉધઈ)

الصّادق ( لَقَدْ شَکَرَتِ الشَّیَاطِینُ الْأَرَضَهًَْ حِینَ أَکَلَتْ عَصَاهًَْ سُلَیْمَانَ (حَتَّی سَقَطَ وَ قَالُوا عَلَیْکَ الْخَرَابُ وَ عَلَیْنَا الْمَاءُ وَ الطِّین، فَلَا تَکَادُ تَرَاهَا فِی مَوْضِعٍ إِلَّا رَأَیْتَ مَاءً وَ طِینا.

امام صادق ( هنگامی که آن موریانه، عصای سلیمان (را خورد و سلیمان (بر زمین افتاد، جنیان از موریانه به خاطر این عملش تشکّر کردند و گفتند: «تو خراب کن و ما، آب و گل را [که محیط مناسب زیست تو است] فراهم می‌کنیم». به خاطر همین است که، موریانه را تنها در جایی که آب و گل باشد، می‌یابی.

Imam Sadiq (peace be upon him): When that termite ate Sulayman's (peace be upon him) staff and Sulayman (peace be upon him) fell to the ground, the jinn thanked the termite for this act and said: "You do the demolishing, and we will provide the water and clay [which is the environment suitable for your life]." It is for this reason that you find the termite only in a place where there is water and clay.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે તે ઊધઈએ સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ)ની લાકડી ખાઈ અને સુલયમાન (અલયહિસ્સલામ) જમીન પર પડી ગયા, ત્યારે જિન્નાતોએ આ કાર્ય બદલ ઊધઈનો આભાર માન્યો અને કહ્યું: "તું તોડ, અને અમે પાણી અને માટી [જે તારા જીવન માટે યોગ્ય વાતાવરણ છે] પ્રદાન કરીશું." આ જ કારણ છે કે તું ઊધઈને ફક્ત તે જ જગ્યાએ પામશે જ્યાં પાણી અને માટી હોય.

#8 جنّ The jinn જિન્ન

الصّادق ( الْجِنُّ کَانُوا یَعْلَمُونَ أَنَّهُمْ لَا یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ فَقَالَ الرَّجُلُ فَکَیْفَ هِیَ فَقَالَ إِنَّمَا أَنْزَلَ اللَّهُ فَلَمَّا خَرَّ تَبَیَّنَتِ الْإِنْسُ أَنْ لَوْ کَانَ الْجِنُّ یَعْلَمُونَ الْغَیْبَ مَا لَبِثُوا فِی الْعَذَابِ الْمُهِین.

امام صادق ( امام صادق (فرمود: «خود جنّیان می‌دانند که به علم غیب اطّلاع ندارند». فردی پرسید: «چطور»؟ امام (فرمود: «خداوند فرموده است: «هنگامی‌که بر زمین افتاد جنّیان فهمیدند که اگر از غیب آگاه بودند در عذاب خوارکننده باقی نمی‌ماندند»!

Imam Sadiq (peace be upon him): Imam Sadiq (peace be upon him) said: "The jinn themselves know that they have no knowledge of the unseen." A man asked: "How so?" The Imam (peace be upon him) said: "Allah has said: 'When he fell to the ground, the jinn came to know plainly that if they had known the unseen, they would not have remained in the humiliating torment'!"

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ખુદ જિન્નાતો જાણે છે કે તેમને ગૈબનું જ્ઞાન નથી." એક વ્યક્તિએ પૂછ્યું: "કેવી રીતે?" ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "અલ્લાહે ફરમાવ્યું છે: 'જ્યારે તે જમીન પર પડી ગયા ત્યારે જિન્નાતોને સમજાયું કે જો તેઓ ગૈબનું જ્ઞાન રાખતા હોત તો અપમાનજનક અઝાબમાં ન રહેત'!"