سورة سبإ

Verse 18 of 54

34:18

وَ جَعَلْنا بَيْنَهُمْ وَ بَيْنَ الْقُرَى الَّتي بارَكْنا فيها قُرىً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فيهَا السَّيْرَ سيرُوا فيها لَيالِيَ وَ أَيَّاماً آمِنينَ

و ميان آن‌ها و شهرهايى كه بركت داده بوديم، آبادي‌هاى آشكارى [بر سر راهشان] قرار داديم و سفر در ميان آن‌ها را به‌طور متناسب [با فاصله‌ی نزديك] مقرّر داشتيم، [و به آنان گفتيم]: شب‌ها و روزها در اين آبادي‌ها با ايمنى [كامل] سفر كنيد.

And We made between them and the towns which We had blessed (other) towns to be easily seen, and We apportioned the journey therein: Travel through them nights and days, secure.

અને જયારે અમોએ તેમની અને એવી વસ્તીઓની વચ્ચે જેમાં અમોએ બરકત રાખી છે, જાહેર વસ્તીઓ બનાવી દીધી, અને તેમની વચ્ચે મુસાફરીનું પ્રમાણ નક્કી કરી દીધુ આ રસ્તાઓમાં હવે દિવસ અને રાત સલામતી સાથે સફર કરો.

الباقر ( دَخَلَ قَتَادَهًُْ‌بْنُ‌دِعَامَهًَْ عَلَی أَبِی‌جَعْفَرٍ (فَقَالَ یَا قَتَادَهًُْ أَنْتَ فَقِیهُ أَهْلِ الْبَصْرَهًِْ فَقَالَ هَکَذَا یَزْعُمُونَ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (بَلَغَنِی أَنَّکَ تُفَسِّرُ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ قَتَادَهًُْ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (بِعِلْمٍ تُفَسِّرُهُ أَمْ بِجَهْلٍ قَالَ لَا بِعِلْمٍ فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (فَإِنْ کُنْتَ تُفَسِّرُهُ بِعِلْمٍ فَأَنْتَ أَنْتَ وَ أَنَا أَسْأَلُکَ قَالَ قَتَادَهًُْ سَلْ قَالَ أَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فِی سَبَإٍ وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ فَقَالَ قَتَادَهًُْ ذَلِکَ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَیْتِهِ بِزَادٍ حَلَالٍ وَ رَاحِلَهًٍْ وَ کِرَاءٍ حَلَالٍ یُرِیدُ هَذَا الْبَیْتَ کَانَ آمِناً حَتَّی یَرْجِعَ إِلَی أَهْلِهِ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (نَشَدْتُکَ اللَّهَ یَا قَتَادَهًُْ هَلْ تَعْلَمُ أَنَّهُ قَدْ یَخْرُجُ الرَّجُلُ مِنْ بَیْتِهِ بِزَادٍ حَلَالٍ وَ رَاحِلَهًٍْ وَ کِرَاءٍ حَلَالٍ یُرِیدُ هَذَا الْبَیْتَ فَیُقْطَعُ عَلَیْهِ الطَّرِیقُ فَتُذْهَبُ نَفَقَتُهُ وَ یُضْرَبُ مَعَ ذَلِکَ ضَرْبَهًًْ فِیهَا اجْتِیَاحُهُ قَالَ قَتَادَهًُْ اللَّهُمَّ نَعَمْ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (وَیْحَکَ یَا قَتَادَهًُْ إِنْ کُنْتَ إِنَّمَا فَسَّرْتَ الْقُرْآنَ مِنْ تِلْقَاءِ نَفْسِکَ فَقَدْ هَلَکْتَ وَ أَهْلَکْتَ وَ إِنْ کُنْتَ قَدْ أَخَذْتَهُ مِنَ الرِّجَالِ فَقَدْ هَلَکْتَ وَ أَهْلَکْتَ وَیْحَکَ یَا قَتَادَهًُْ ذَلِکَ مَنْ خَرَجَ مِنْ بَیْتِهِ بِزَادٍ وَ رَاحِلَهًٍْ وَ کِرَاءٍ حَلَالٍ یَرُومُ هَذَا الْبَیْتَ عَارِفاً بِحَقِّنَا یَهْوَانَا قَلْبُهُ کَمَا قَالَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ فَاجْعَلْ أَفْئِدَهًًْ مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ وَ لَمْ یَعْنِ الْبَیْتَ فَیَقُولَ إِلَیْهِ فَنَحْنُ وَ اللَّهِ دَعْوَهًُْ إِبْرَاهِیمَ (الَّتِی مَنْ هَوَانَا قَلْبُهُ قُبِلَتْ حَجَّتُهُ وَ إِلَّا فَلَا یَا قَتَادَهًُْ فَإِذَا کَانَ کَذَلِکَ کَانَ آمِناً مِنْ عَذَابِ جَهَنَّمَ یَوْمَ الْقِیَامَهًِْ قَالَ قَتَادَهًُْ لَا جَرَمَ وَ اللَّهِ لَا فَسَّرْتُهَا إِلَّا هَکَذَا فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (وَیْحَکَ یَا قَتَادَهًُْ إِنَّمَا یَعْرِفُ الْقُرْآنَ مَنْ خُوطِبَ بِهِ.

امام باقر ( قتادهًْ‌بن‌دعامه نزد امام باقر (آمد و حضرت (به او فرمود: «ای قتاده! آیا تو فقیه مردم بصره هستی»؟ قتاده پاسخ داد: «این‌گونه می‌گویند». امام باقر (فرمود: «به من خبر رسیده که تو قرآن را تفسیر می‌کنی، آیا این حقیقت دارد»؟ قتاده پاسخ داد: «آری»! امام باقر (فرمود: «تفسیر تو از روی دانش است یا از روی جهل»؟ قتاده پاسخ داد: «خیر! بلکه از روی دانش است». امام باقر (فرمود: «پس اگر از روی دانش قرآن را تفسیر می‌کنی، من سؤال می‌کنم و تو [جواب بده]». قتاده عرض کرد: «بپرسید». حضرت (فرمود: «تفسیر این آیه از سوره‌ی سبأ را به من بگو که خداوند در آن می‌فرماید: وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَأَیَّامًا آمِنِینَ». قتاده پاسخ داد: «منظور از این آیه، کسی است که به همراه توشه، شتر و کرایه‌ی حلال از خانه‌ی خود به قصد این خانه (بیت الله الحرام) خارج می‌شود که از هرگونه دزدی و غارتی در امان می‌ماند تا آنکه به‌سوی خانواده‌اش بازگردد». امام باقر (فرمود: «ای قتاده! تو را به خداوند سوگند می‌دهم! آیا احتمال نمی‌دهی که فردی به همراه توشه‌ی حلال، شتر و کرایه‌ی حلال از خانه‌ی خود به قصد این خانه (بیت الله الحرام) خارج شود، امّا دست‌خوش راهزنان قرار گیرد و توشه‌ی راه او از بین رود و یا حتّی ضربه‌ای بخورد که از آن ضربه بمیرد»؟! قتاده پاسخ داد: «بله! چنین است». امام باقر (فرمود: «وای بر تو ای قتاده! اگر قرآن را تفسیر به رأی کنی، نابود می‌شوی و دیگران را نیز به همراه خود نابود می‌کنی و اگر تفسیر قرآن را از آن مردان (افرادی غیر از اهل بیت () گرفته‌ای، باز هم نابود می‌شوی و دیگران را نیز به همراه خود نابود می‌کنی. وای بر تو ای قتاده! منظور از این آیه، کسی است که به همراه توشه، شتر و کرایه‌ی حلال به قصد این خانه (بیت الله الحرام) خارج می‌شود، درحالی‌که به حقّ ما آگاه است و دل او لبریز از عشق ماست. چنانکه خداوند عزّوجلّ فرمود: تو دل‌های گروهی از مردم را متوجّه آن‌ها ساز. ( ابراهیم/۳۷ ) و منظور خداوند از این آیه، بیت الحرام نبوده است و اگر قصد او بیت الحرام بود، کلمه‌ی إلیه را [به صورت مفرد] می‌آورد. به خداوند سوگند! منظور از دعای ابراهیم (ما بوده‌ایم و هرکس که عشق ما در دلش باشد، حجّش پذیرفته می‌شود وگرنه پذیرفته نمی‌شود. ای قتاده! پس اگر کسی این‌گونه باشد (عشق ما در قلب او باشد)، از عذاب جهنّم در روز قیامت در امان خواهد بود». قتاده گفت: «حتماً تفسیر آیه همین‌گونه است. به خداوند سوگند! من این آیه را جز به این شکل تفسیر نمی‌کنم». امام باقر (فرمود: «وای بر تو ای قتاده! تنها، کسی که مخاطب قرآن است، قرآن را می‌شناسد».

Imam Baqir (peace be upon him): Qatada ibn Di'ama came to Imam Baqir (peace be upon him), and the Imam (peace be upon him) said to him: "O Qatada! Are you the jurist of the people of Basra?" Qatada replied: "That is what they say." Imam Baqir (peace be upon him) said: "It has reached me that you interpret the Quran — is this true?" Qatada replied: "Yes!" Imam Baqir (peace be upon him) said: "Is your interpretation based on knowledge or on ignorance?" Qatada replied: "No, rather it is based on knowledge." Imam Baqir (peace be upon him) said: "Then if you interpret the Quran based on knowledge, I shall ask you and you [answer]." Qatada said: "Ask." The Imam (peace be upon him) said: "Tell me the interpretation of this verse from Surah Saba, in which Allah says: وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَأَیَّامًا آمِنِینَ [And We apportioned the journey therein: Travel through them nights and days, secure]." Qatada replied: "What is meant by this verse is the one who leaves his house with lawful provisions, a lawful mount and lawful travel fare, intending this House (Bayt Allah al-Haram) — he remains safe from any theft or plunder until he returns to his family." Imam Baqir (peace be upon him) said: "O Qatada! I put you under oath by Allah! Do you not consider it possible that a person leaves his house with lawful provisions, a lawful mount and lawful travel fare, intending this House (Bayt Allah al-Haram), yet falls victim to highwaymen and his provisions for the journey are lost, or he is even struck a blow from which he dies?" Qatada replied: "Yes! Such things happen." Imam Baqir (peace be upon him) said: "Woe to you, O Qatada! If you interpret the Quran according to your own opinion, you are destroyed and you destroy others along with you; and if you have taken the interpretation of the Quran from those men (people other than the Ahl al-Bayt (peace be upon them)), you are still destroyed and you destroy others along with you. Woe to you, O Qatada! What is meant by this verse is the one who leaves with lawful provisions, a lawful mount and lawful travel fare, intending this House (Bayt Allah al-Haram), while he is aware of our right and his heart is filled with love for us. As Allah the Mighty and Majestic said: فَاجْعَلْ أَفْئِدَهًًْ مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ [So make the hearts of a group of people incline toward them]. (Ibrahim/37) Allah did not mean by this verse the Sacred House, for if His intent had been the Sacred House, He would have used the word إلیه [in the singular form]. By Allah! The supplication of Ibrahim (peace be upon him) referred to us, and whoever has love for us in his heart, his hajj is accepted; otherwise, it is not accepted. O Qatada! So if a person is like this (has love for us in his heart), he will be safe from the punishment of hell on the Day of Resurrection." Qatada said: "Surely the interpretation of the verse is exactly this. By Allah! I shall not interpret this verse except in this way." Imam Baqir (peace be upon him) said: "Woe to you, O Qatada! Only the one who is addressed by the Quran recognises the Quran."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): કતાદા બિન દેઆમા ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યા અને હઝરત (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને કહ્યું: "ઓ કતાદા! શું તું બસરાના લોકોનો ફકીહ છે?" કતાદાએ જવાબ આપ્યો: "લોકો એવું જ કહે છે." ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "મને ખબર પહોંચી છે કે તું કુરઆનનું તફસીર કરે છે, શું આ સાચું છે?" કતાદાએ જવાબ આપ્યો: "હા!" ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "તારું તફસીર જ્ઞાનના આધારે છે કે અજ્ઞાનતાના આધારે?" કતાદાએ જવાબ આપ્યો: "નહીં! બલ્કે જ્ઞાનના આધારે છે." ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "તો જો તું કુરઆનનું તફસીર જ્ઞાનના આધારે કરે છે, તો હું પૂછું છું અને તું [જવાબ આપ]." કતાદાએ અરજ કરી: "પૂછો." હઝરત (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "સૂરએ સબાની આ આયતનું તફસીર મને કહે, જેમાં અલ્લાહ ફરમાવે છે: وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَأَیَّامًا آمِنِینَ [અને અમે તેમાં મુસાફરીનો અંદાજ મુકર્રર કર્યો; તેમાં રાતો અને દિવસો સલામતી સાથે મુસાફરી કરો]." કતાદાએ જવાબ આપ્યો: "આ આયતથી મુરાદ એ વ્યક્તિ છે જે હલાલ ભાથું, ઊંટ અને હલાલ કિરાયા સાથે પોતાના ઘરેથી આ ઘર (બૈતુલ્લાહ અલ-હરામ)ના ઇરાદે નીકળે છે, જે દરેક પ્રકારની ચોરી અને લૂંટમારથી અમાનમાં રહે છે જ્યાં સુધી તે પોતાના પરિવાર તરફ પાછો ન ફરે." ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "ઓ કતાદા! હું તને અલ્લાહની કસમ આપું છું! શું તું એવી શક્યતા નથી માનતો કે કોઈ વ્યક્તિ હલાલ ભાથું, ઊંટ અને હલાલ કિરાયા સાથે પોતાના ઘરેથી આ ઘર (બૈતુલ્લાહ અલ-હરામ)ના ઇરાદે નીકળે, પરંતુ લૂંટારાઓનો શિકાર બની જાય અને તેની મુસાફરીનું ભાથું નાશ પામે અથવા તેને એવો ફટકો પણ પડે કે તે ફટકાથી મરી જાય?!" કતાદાએ જવાબ આપ્યો: "હા! એવું બને છે." ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "તારા પર અફસોસ ઓ કતાદા! જો તું કુરઆનનું તફસીર પોતાના મંતવ્ય પ્રમાણે કરે છે, તો તું નાશ પામશે અને બીજાઓને પણ પોતાની સાથે નાશ કરશે; અને જો તેં કુરઆનનું તફસીર એ લોકો (અહલે બૈત (અલયહિમુસ્સલામ) સિવાયના લોકો) પાસેથી લીધું છે, તો પણ તું નાશ પામશે અને બીજાઓને પણ પોતાની સાથે નાશ કરશે. તારા પર અફસોસ ઓ કતાદા! આ આયતથી મુરાદ એ વ્યક્તિ છે જે હલાલ ભાથું, ઊંટ અને હલાલ કિરાયા સાથે આ ઘર (બૈતુલ્લાહ અલ-હરામ)ના ઇરાદે નીકળે છે, જ્યારે તે અમારા હકથી વાકેફ છે અને તેનું દિલ અમારા પ્રેમથી ભરેલું છે. જેમ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું: فَاجْعَلْ أَفْئِدَهًًْ مِنَ النَّاسِ تَهْوِی إِلَیْهِمْ [તું લોકોના એક જૂથના દિલોને તેમના તરફ મુતવજ્જેહ કર]. (ઇબ્રાહીમ/૩૭) અને આ આયતથી અલ્લાહનો મુરાદ બૈતુલ હરામ ન હતું; અને જો તેમનો ઇરાદો બૈતુલ હરામ હોત, તો إلیه શબ્દને [મુફરદ સ્વરૂપે] લાવત. અલ્લાહની કસમ! ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ)ની દુઆથી મુરાદ અમે જ છીએ, અને જેના દિલમાં અમારો પ્રેમ હશે, તેની હજ કબૂલ થશે, નહીંતર કબૂલ થશે નહીં. ઓ કતાદા! તો જો કોઈ આ પ્રમાણે હોય (અમારો પ્રેમ તેના દિલમાં હોય), તો કયામતના દિવસે જહન્નમના અઝાબથી અમાનમાં હશે." કતાદાએ કહ્યું: "ખરેખર આયતનું તફસીર આવું જ છે. અલ્લાહની કસમ! હું આ આયતનું તફસીર આ સિવાય કરીશ નહીં." ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "તારા પર અફસોસ ઓ કતાદા! ફક્ત તે જ વ્યક્તિ કુરઆનને ઓળખે છે જે કુરઆનનો મુખાતબ છે."

المهدی ( عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ الْهَمَدَانِیِّ قَالَ: کَتَبْتُ إِلَی صَاحِبِ‌الزَّمَانِ (أَنَّ أَهْلَ بَیْتِی یُؤْذُونِی وَ یُقَرِّعُونِی بِالْحَدِیثِ الَّذِی رُوِیَ عَنْ آبَائِکَ (أَنَّهُمْ قَالُوا خُدَّامُنَا وَ قُوَّامُنَا شِرَارُ خَلْقِ اللَّهِ فَکَتَبَ (وَیْحَکُمْ مَا تَقْرَءُونَ مَا قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَهًًْ فَنَحْنُ وَ اللَّهِ الْقُرَی الَّتِی بَارَکَ اللَّهُ فِیهَا وَ أَنْتُمُ الْقُرَی الظَّاهِرَهًُْ.

امام مهدی ( محمّدبن‌صالح همدانی گوید: به حضرت صاحب الزّمان (نامه نوشته و عرض کردم: «اهل بیت من، مرا مورد آزار قرار می‌دهند و به خاطر حدیثی که از پدران شما (روایت شده و آن‌ها در آن حدیث گفتند: خادمان ما و کسانی که به امور ما سر و سامان می‌بخشند، بدترین خلق خداوند هستند، مرا مورد سرزنش قرار می‌دهند». حضرت (در جواب نامه‌ام نوشت: «وای بر شما! آیا سخن خداوند که فرمود: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً را نمی‌خوانید؟ به خداوند سوگند! منظور از آبادی‌هایی که خداوند به آنان برکت داده بود، ما (اهل بیت) هستیم و منظور از آبادی‌های آشکار، شما هستید».

Imam Mahdi (peace be upon him): Muhammad ibn Salih al-Hamadani said: I wrote to Hazrat Sahib al-Zaman (peace be upon him) and submitted: "My family members harass me and reproach me on account of a hadith narrated from your forefathers (peace be upon them), in which they said: 'Our servants and those who manage our affairs are the worst of Allah's creation.'" His Holiness (peace be upon him) wrote in reply to my letter: "Woe to you! Do you not read the word of Allah, who said: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً [And We made between them and the towns which We had blessed (other) towns to be easily seen]? By Allah! The towns which Allah had blessed refer to us (the Ahl al-Bayt), and the visible towns refer to you."

ઇમામ મહદી (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન સાલેહ હમદાની કહે છે: મેં હઝરત સાહેબુઝ્ઝમાન (અલયહિસ્સલામ)ને પત્ર લખી અરજ કરી: "મારા ઘરના લોકો મને પરેશાન કરે છે અને તમારા પૂર્વજો (અલયહિમુસ્સલામ)થી રિવાયત થયેલી એક હદીસના કારણે મને ઠપકો આપે છે, જેમાં તેઓએ કહ્યું: 'અમારા ખાદિમો અને જેઓ અમારા કાર્યોને વ્યવસ્થિત કરે છે તેઓ અલ્લાહની સૃષ્ટિમાં સૌથી ખરાબ છે.'" હઝરત (અલયહિસ્સલામ)એ મારા પત્રના જવાબમાં લખ્યું: "તમારા ઉપર અફસોસ! શું તમે અલ્લાહનું આ કથન નથી વાંચતા: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً [અને અમે તેમની અને તે વસ્તીઓની વચ્ચે જેમને અમે બરકત આપી હતી, દેખાતી વસ્તીઓ બનાવી]? અલ્લાહની કસમ! જે વસ્તીઓને અલ્લાહે બરકત આપી હતી તેનો અર્થ અમે (અહલેબૈત) છીએ, અને દેખાતી વસ્તીઓનો અર્થ તમે છો."

الصّادق ( عَنْ شُعَیْبِ بْنِ أَنَسٍ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (قَالَ: کُنْتُ عِنْدَ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (إِذْ دَخَلَ عَلَیْهِ أَبُوحَنِیفَهًْ فَسَلَّمَ عَلَی أَبِی‌عَبْدِ اللَّهِ (فَرَدَّ ثُمَّ قَالَ ... أَنْتَ فَقِیهُ أَهْلِ الْعِرَاقِ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَبِمَا تُفْتِیهِمْ قَالَ بِکِتَابِ اللَّهِ وَ سُنَّهًِْ نَبِیِّهِ قَالَ یَا أَبَاحَنِیفَهًَْ تَعْرِفُ کِتَابَ اللَّهِ حَقَّ مَعْرِفَتِهِ وَ تَعْرِفُ النَّاسِخَ وَ الْمَنْسُوخَ قَالَ نَعَمْ قَالَ یَا أَبَاحَنِیفَهًَْ وَ لَقَدْ ادَّعَیْتَ عِلْماً وَیْلَکَ مَا جَعَلَ اللَّهُ ذَلِکَ إِلَّا عِنْدَ أَهْلِ الْکِتَابِ الَّذِینَ أُنْزِلَ عَلَیْهِمْ وَیْلَکَ وَ لَا هُوَ إِلَّا عِنْدَ الْخَاصِّ مِنْ ذُرِّیَّهًِْ نَبِیِّنَا (وَ مَا وَرَّثَکَ اللَّهُ مِنْ کِتَابِهِ حَرْفاً فَإِنْ کُنْتَ کَمَا تَقُولُ وَ لَسْتَ کَمَا تَقُولُ فَأَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ أَیْنَ ذَلِکَ مِنَ الْأَرْضِ قَالَ أَحْسَبُهُ مَا بَیْنَ مَکَّهًَْ وَ الْمَدِینَهًَْ أَیْنَ ذَلِکَ مِنَ الْأَرْضِ قَالَ أَحْسَبُهُ مَا بَیْنَ مَکَّهًَْ وَ الْمَدِینَهًِْ فَالْتَفَتَ أَبُوعَبْدِاللَّهِ (إِلَی أَصْحَابِهِ فَقَالَ تَعْلَمُونَ أَنَّ النَّاسَ یُقْطَعُ عَلَیْهِمْ بَیْنَ الْمَدِینَهًِْ وَ مَکَّهًَْ فَتُؤْخَذُ أَمْوَالُهُمْ وَ لَا یَأْمَنُونَ عَلَی أَنْفُسِهِمْ وَ یُقْتَلُونَ قَالُوا نَعَمْ قَالَ فَسَکَتَ أَبُوحَنِیفَهًَْ فَقَالَ یَا أَبَاحَنِیفَهًَْ أَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً أَیْنَ ذَلِکَ مِنَ الْأَرْضِ قَالَ الْکَعْبَهًُْ قَالَ أَ فَتَعْلَمُ أَنَّ الْحَجَّاجَ‌بْنَ‌یُوسُفَ حِینَ وَضَعَ الْمَنْجَنِیقَ عَلَی ابْنِ الزُّبَیْرِ فِی الْکَعْبَهًِْ فَقَتَلَهُ کَانَ آمِناً فِیهَا قَالَ فَسَکَت ثُمَّ قَنَّعَ رَأْسَهُ وَ خَرَجَ فَقَالَ ... أَبُوبَکْرٍ الْحَضْرَمِیُّ جُعِلْتُ فِدَاکَ الْجَوَابُ فِی الْمَسْأَلَتَیْنِ الْأَوَّلَتَیْنِ فَقَالَ یَا أَبَابَکْرٍ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ فَقَالَ مَعَ قَائِمِنَا أَهْلَ الْبَیْتِ وَ أَمَّا قَوْلُهُ وَ مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً فَمَنْ بَایَعَهُ وَ دَخَلَ مَعَهُ وَ مَسَحَ عَلَی یَدِهِ وَ دَخَلَ فِی عَقْدِ أَصْحَابِهِ کَانَ آمِناً.

امام صادق ( شعیب‌بن‌انس به نقل از عدّه‌ای از اصحاب امام صادق (می‌گوید: نزد امام صادق (بودم که ابوحنیفه وارد شد و بر امام صادق (سلام کرد. ... فرمود: «تو فقیه اهل عراق هستی»؟ عرض کرد: «بلی». حضرت فرمود: «برای ایشان با چه مدرکی فتوی می‌دهی»؟ عرض کرد: «با کتاب خدا و سنّت پیامبرش (». حضرت فرمود: «ای ابو حنیفه، به کتاب خدا آگاه و عالم هستی، آن طور که باید آگاه باشی؟ آیا آگاه و واقف می‌باشی، یا ناسخ و منسوخش را می‌دانی»؟ عرض کرد: «بلی». حضرت فرمود: «ای ابوحنیفه، ادّعای علم نمودی، وای بر تو! خداوند متعال این علم را فقط در بین اهل قرآن که آن را بر ایشان نازل کرده قرار داده. وای بر تو! این علم صرفاً نزد افراد خاص از ذریّه پیامبر (بوده و از آن یک حرف هم خدا به تو تعلیم نفرموده، و اگر آن طور که ادّعا می‌کنی هستی، که نیستی، مرا از فرموده حق عزّوجلّ: سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ خبر ده که این ده‌ها و شهرها در کدام نقطه زمین بودند»؟ ابو حنیفه گفت: «تصور می‌کنم بین مکّه و مدینه بودند». امام (به اصحابش نگریست و فرمود: «شما می‌دانید که در بین مدینه و مکّه راه امن نبوده و قُطّاع الطّریق در اینجا راه را بر مسافرین می‌بستند و اموالشان را به یغما می‌بردند و آن‌ها هیچ بر نفوس خود اطمینانی نداشته و چه بسا که کشته می‌شدند، پس مقصود حق عزّوجلّ این ده و شهرها نمی‌باشد». اصحاب عرض کردند: «بلی همین طور است که شما می‌فرمایید». ابوحنیفه ساکت شد. پس از آن، حضرت فرمود: «ای ابوحنیفه، مرا از فرموده‌ی حق عزّوجلّ: هرکس داخل آن [خانه‌ی خدا] شود در امان خواهد بود. ( آل عمران/۹۷ ) خبر ده که این مکان کدام جای زمین می‌باشد»؟ ابوحنیفه گفت: «مراد کعبه است». امام (فرمود: «آیا می‌دانی حجّاج‌بن‌یوسف در کعبه منجنیق قرار داد و ابن زبیر را کشت؟ پس چطور ابن زبیر در امان قرار نگرفت»؟ ابو حنیفه ساکت شد ... ابوبکر حضرمی گفت: «فدایت شوم! جواب آن دو سؤال چیست»؟ فرمود: «ای ابوبکر! سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ این (سفر ایمن) همراه قائم (ما اهل بیت (صورت می‌گیرد و امّا این کلام او: هرکس داخل آن [خانه‌ی خدا] شود در امان خواهد بود. ( آل عمران/۹۷ ). کسی است که با او (قائم ما () بیعت کند و با او داخل [کعبه] شود و دست روی دست او بگذارد و در شمار اصحاب او داخل شود، [آن شخص] ایمن است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Shuayb ibn Anas, on the authority of a group of the companions of Imam Sadiq (peace be upon him), says: I was with Imam Sadiq (peace be upon him) when Abu Hanifa entered and greeted Imam Sadiq (peace be upon him). ... He said: "Are you the jurist of the people of Iraq?" He submitted: "Yes." His Holiness said: "On the basis of what evidence do you issue fatwas for them?" He submitted: "On the basis of the book of Allah and the sunnah of His Prophet (peace be upon him and his family)." His Holiness said: "O Abu Hanifa, are you aware of and knowledgeable in the book of Allah as one ought to be? Are you aware and cognisant, or do you know its abrogating and abrogated verses?" He submitted: "Yes." His Holiness said: "O Abu Hanifa, you have claimed knowledge — woe to you! Allah the Exalted placed this knowledge only among the people of the Quran upon whom it was revealed. Woe to you! This knowledge lies solely with the particular ones from the progeny of the Prophet (peace be upon him and his family), and Allah has not taught you a single letter of His book. If you are as you claim — which you are not — then inform me about the word of the Truth, the Mighty and Majestic: سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [Travel through them nights and days, secure]. In which region of the earth were these villages and towns?" Abu Hanifa said: "I suppose they were between Mecca and Medina." The Imam (peace be upon him) looked at his companions and said: "You know that between Medina and Mecca the road was not safe, and highway robbers would waylay travellers there, plunder their wealth, and the travellers had no security over their lives — indeed, many were killed. So the intent of the Truth, the Mighty and Majestic, is not these villages and towns." The companions submitted: "Yes, it is just as you say." Abu Hanifa fell silent. Then His Holiness said: "O Abu Hanifa, inform me about the word of the Truth, the Mighty and Majestic: 'Whoever enters it [the House of Allah] shall be secure.' (Al Imran/97) In which place of the earth is this location?" Abu Hanifa said: "What is meant is the Kaaba." The Imam (peace be upon him) said: "Do you know that Hajjaj ibn Yusuf set up a catapult against the Kaaba and killed Ibn Zubayr? So how was it that Ibn Zubayr was not secure?" Abu Hanifa fell silent ... Abu Bakr al-Hadrami said: "May I be your ransom! What is the answer to those two questions?" He said: "O Abu Bakr! سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [Travel through them nights and days, secure] — this (safe journey) will take place with the Qaim of us Ahl al-Bayt (peace be upon them). And as for His word: 'Whoever enters it [the House of Allah] shall be secure' (Al Imran/97) — this is the one who pledges allegiance to him (our Qaim, peace be upon him), enters with him, places his hand upon his hand, and enters into the ranks of his companions; [such a person] is secure."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): શુઐબ બિન અનસ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ના કેટલાક અસ્હાબોના હવાલાથી કહે છે: હું ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) પાસે હતો ત્યારે અબુ હનીફા દાખલ થયો અને ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)ને સલામ કરી. ... આપે ફરમાવ્યું: "તું ઇરાકના લોકોનો ફકીહ છે?" તેણે અરજ કરી: "જી હા." હઝરતે ફરમાવ્યું: "તું તેમના માટે કયા દલીલથી ફતવા આપે છે?" તેણે અરજ કરી: "અલ્લાહની કિતાબ અને તેમના પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની સુન્નતથી." હઝરતે ફરમાવ્યું: "ઓ અબુ હનીફા! શું તું અલ્લાહની કિતાબથી, જેમ જાણવું જોઈએ તેમ, વાકેફ અને આલિમ છે? શું તું તેના નાસિખ અને મન્સૂખને જાણે છે?" તેણે અરજ કરી: "જી હા." હઝરતે ફરમાવ્યું: "ઓ અબુ હનીફા! તેં ઇલ્મનો દાવો કર્યો, તારા ઉપર અફસોસ! અલ્લાહ તઆલાએ આ ઇલ્મ ફક્ત કુરઆનના અહલમાં, જેમના ઉપર તે નાઝિલ થયું છે, રાખ્યું છે. તારા ઉપર અફસોસ! આ ઇલ્મ ફક્ત પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ની ઝુર્રિય્યતના ખાસ લોકો પાસે છે, અને તેમાંથી એક અક્ષર પણ અલ્લાહે તને શીખવ્યો નથી. અને જો તું જેમ દાવો કરે છે તેમ છે — જે તું નથી — તો મને હક અઝ્ઝ વ જલ્લના કથન: سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [રાત અને દિવસ સુરક્ષિત તેમાં ચાલો] વિશે જણાવ કે આ ગામો અને શહેરો પૃથ્વીના કયા ભાગમાં હતાં?" અબુ હનીફાએ કહ્યું: "મારું અનુમાન છે કે તે મક્કા અને મદીના વચ્ચે હતાં." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના અસ્હાબો તરફ જોઈને ફરમાવ્યું: "તમે જાણો છો કે મદીના અને મક્કા વચ્ચેનો રસ્તો સુરક્ષિત નહોતો, અને લૂંટારાઓ ત્યાં મુસાફરોનો રસ્તો રોકતા હતા અને તેમના માલ લૂંટી લેતા હતા, અને તેમને પોતાના જીવ ઉપર કોઈ ભરોસો નહોતો, અને ઘણી વાર તેઓ કત્લ થઈ જતા હતા. તો હક અઝ્ઝ વ જલ્લનો ઉદ્દેશ આ ગામો અને શહેરો નથી." અસ્હાબોએ અરજ કરી: "જી હા, જેમ આપ ફરમાવો છો તેમ જ છે." અબુ હનીફા ચુપ થઈ ગયો. ત્યાર બાદ હઝરતે ફરમાવ્યું: "ઓ અબુ હનીફા! મને હક અઝ્ઝ વ જલ્લના કથન: 'જે કોઈ તેમાં [અલ્લાહના ઘરમાં] દાખલ થાય તે અમાનમાં હશે.' (આલે ઇમરાન/૯૭) વિશે જણાવ કે આ સ્થાન પૃથ્વીના કયા ભાગમાં છે?" અબુ હનીફાએ કહ્યું: "મુરાદ કાબા છે." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "શું તું જાણે છે કે હજ્જાજ બિન યુસુફે કાબા ઉપર મન્જનીક ગોઠવ્યું અને ઇબ્ને ઝુબૈરને કત્લ કર્યો? તો કેમ ઇબ્ને ઝુબૈર અમાનમાં ના રહ્યો?" અબુ હનીફા ચુપ થઈ ગયો ... અબુ બકર હઝરમીએ કહ્યું: "હું આપ પર કુરબાન! તે બે સવાલોનો જવાબ શું છે?" ફરમાવ્યું: "ઓ અબુ બકર! سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [રાત અને દિવસ સુરક્ષિત તેમાં ચાલો] — આ (સુરક્ષિત મુસાફરી) અમારા અહલેબૈત (અલયહિમુસ્સલામ)ના કાઇમ (અલયહિસ્સલામ)ની સાથે થશે. અને તેનું આ કથન: 'જે કોઈ તેમાં [અલ્લાહના ઘરમાં] દાખલ થાય તે અમાનમાં હશે.' (આલે ઇમરાન/૯૭) — તે એ છે જે તેમની (અમારા કાઇમ (અલયહિસ્સલામ)ની) સાથે બયઅત કરે અને તેમની સાથે [કાબામાં] દાખલ થાય અને પોતાનો હાથ તેમના હાથ ઉપર મૂકે અને તેમના અસ્હાબોના શુમારમાં દાખલ થાય, [તે વ્યક્તિ] અમાનમાં છે."

الصّادق ( دَخَلَ النُّعْمَانُ عَلَی الصَّادِقِ (فَقَالَ: مَنْ أَنْتَ؟ قَالَ: مُفْتِی الْعِرَاقِ. قَالَ: بِمَا تُفْتِیَ؟ قَالَ: بِکِتَابِ اللَّهِ. قَالَ: هَلْ تَعْرِفُ نَاسِخَهُ وَ مَنْسُوخَهُ وَ مُحْکَمَهُ وَ مُتَشَابِهَهُ؟ قَالَ: نَعَمْ. قَالَ: فَقَوْلُهُ تَعَالَی وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ أَیُّ مَوْضِعٍ هِیَ؟ قَالَ: بَیْنَ مَکَّهًَْ وَ الْمَدِینَهًِْ. فَقَالَ: وَ مَنْ دَخَلَهُ کَانَ آمِناً مَا هُوَ؟ قَالَ: بَیْتُ اللهِ الْحَرَامُ. فَأَنْشَدَ (جُلَسَائَهُ هَلْ تَعْلَمُونَ عَدَمَ الْأَمْنِ عَنِ النَّفْسِ وَ الْمَالِ بَیْنَ مَکَّهًَْ وَ الْمَدِینَهًِْ وَ عَدَمَ أَمْنِ ابْنِ الزُّبَیْرِ وَ ابْنِ جُبَیْرٍ فِی الْبَیْتِ؟ قَالُوا: نَعَمْ. قَالَ أَبُو حَنِیفَهًَْ: لَیْسَ لِی عِلْمٌ بِالْکِتَابِ.

امام صادق ( نعمان (ابوحنیفه) بر امام صادق (وارد شد ... فرمود: «تو کیستی»؟ گفت: «مرجع و فقیه عراق هستم». فرمود: «منبع فتوای تو چیست»؟ گفت: «براساس کتاب خدا». فرمود: «آیا ناسخ و منسوخ و محکم و متشابه آن را می‌شناسی». گفت: «آری»! فرمود: «درباره‌ی این کلام خداوند متعال که می‌فرماید: وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ، آن (محلّ امن) کدام مکان است»؟ گفت: «میان مکّه و مدینه». فرمود: «مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً؛ هرکس داخل آن [خانه‌ی خدا] شود در امان خواهد بود. ( آل عمران/۹۷ ). آن (مکان امن) چیست»؟ گفت: «بیت الحرام (کعبه)». [امام (] همنشینانش را قسم داد که آیا به نظر شما محلّ بین مکه و مدینه، نسبت به جان و مال، ایمن است و پسر زبیر و پسر جبیر در خانه‌ی خدا در امان بودند [و در خانه‌ی خدا کشته نشدند]»؟ گفتند: «آری! [می‌دانیم]». ابوحنیفه گفت: «من هیچ علمی به کتاب خدا ندارم».

Imam Sadiq (peace be upon him): Nu'man (Abu Hanifa) came in to Imam Sadiq (peace be upon him)... He said: "Who are you?" He said: "I am the reference and jurist of Iraq." He said: "On what do you base your legal rulings?" He said: "On the Book of Allah." He said: "Do you know its abrogating and abrogated, its clear and its ambiguous [verses]?" He said: "Yes!" He said: "Regarding this word of Allah the Exalted where He says: وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [And We apportioned the journey therein: Travel through them nights and days, secure], which place is that (secure place)?" He said: "Between Mecca and Medina." He said: "مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً [Whoever enters it will be safe] (Al Imran/97). What is that (secure place)?" He said: "The Sacred House (the Ka'ba)." [The Imam (peace be upon him)] put his companions under oath: "In your view, is the place between Mecca and Medina safe with regard to life and property, and were Ibn al-Zubayr and Ibn Jubayr safe in the House of Allah [or were they not killed in the House of Allah]?" They said: "Yes! [we know]." Abu Hanifa said: "I have no knowledge whatsoever of the Book of Allah."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): નોઅમાન (અબૂ હનીફા) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યો... આપે ફરમાવ્યું: "તું કોણ છે?" તેણે કહ્યું: "હું ઇરાકનો મરજઅ અને ફકીહ છું." આપે ફરમાવ્યું: "તારા ફત્વાનો સ્ત્રોત શું છે?" તેણે કહ્યું: "અલ્લાહની કિતાબના આધારે." આપે ફરમાવ્યું: "શું તું તેના નાસિખ અને મન્સૂખ, મોહકમ અને મુતશાબેહને ઓળખે છે?" તેણે કહ્યું: "હા!" આપે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તઆલાના આ કલામ વિષે જે ફરમાવે છે: وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [અને અમે તેમાં મુસાફરીની અંતર નક્કી કરી; રાત્રે અને દિવસે અમનથી તેમાં મુસાફરી કરો], તે (અમનનું સ્થળ) કયું સ્થળ છે?" તેણે કહ્યું: "મક્કા અને મદીના વચ્ચે." આપે ફરમાવ્યું: "مَنْ دَخَلَهُ کانَ آمِناً [જે કોઈ તેમાં (અલ્લાહના ઘરમાં) દાખલ થશે તે અમનમાં હશે] (આલે ઇમરાન/૯૭). તે (અમનનું સ્થળ) શું છે?" તેણે કહ્યું: "બૈતુલ હરામ (કાબા)." [ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)એ] પોતાના સાથીઓને સોગંદ આપ્યા કે "તમારા મતે, શું મક્કા અને મદીના વચ્ચેનું સ્થળ જાન અને માલની બાબતમાં અમનવાળું છે, અને શું ઇબ્ને ઝુબૈર અને ઇબ્ને જુબૈર અલ્લાહના ઘરમાં અમનમાં હતા [કે તેઓ અલ્લાહના ઘરમાં કત્લ ન થયા]?" તેમણે કહ્યું: "હા! [અમે જાણીએ છીએ]." અબૂ હનીફાએ કહ્યું: "મને અલ્લાહની કિતાબનું કોઈ જ્ઞાન નથી."

الباقر ( عَنْ أَبِی حَمْزَهًَْ الثُّمَالِیِّ قَالَ: أَتَی الْحَسَنُ‌الْبَصْرِیُّ أَبَاجَعْفَرٍ (فَقَالَ جِئْتُکَ لِأَسْأَلَکَ عَنْ أَشْیَاءَ مِنْ کِتَابِ اللَّهِ فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (أَ لَسْتَ فَقِیهَ أَهْلِ الْبَصْرَهًِْ قَالَ قَدْ یُقَالُ ذَلِکَ فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (هَلْ بِالْبَصْرَهًِْ أَحَدٌ تَأْخُذُ عَنْهُ قَالَ لَا قَالَ فَجَمِیعُ أَهْلِ الْبَصْرَهًِْ یَأْخُذُونَ عَنْکَ قَالَ نَعَمْ فَقَالَ لَهُ أَبُوجَعْفَرٍ (سُبْحَانَ اللَّهِ لَقَدْ تَقَلَّدْتَ عَظِیماً مِنَ الْأَمْرِ بَلَغَنِی عَنْکَ أَمْرٌ فَمَا أَدْرِی أَ کَذَاکَ أَنْتَ أَمْ یُکْذَبُ عَلَیْکَ قَالَ مَا هُوَ قَالَ زَعَمُوا أَنَّکَ تَقُولُ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْعِبَادَ فَفَوَّضَ إِلَیْهِمْ أُمُورَهُمْ قَالَ فَسَکَتَ الْحَسَنُ فَقَالَ أَ فَرَأَیْتَ مَنْ قَالَ اللَّهُ لَهُ فِی کِتَابِهِ إِنَّکَ آمِنٌ هَلْ عَلَیْهِ خَوْفٌ بَعْدَ هَذَا الْقَوْلِ فَقَالَ الْحَسَنُ لَا فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (إِنِّی أَعْرِضُ عَلَیْکَ آیَهًًْ وَ أُنْهِی إِلَیْکَ خَطْباً وَ لَا أَحْسَبُکَ إِلَّا وَ قَدْ فَسَّرْتَهُ عَلَی غَیْرِ وَجْهِهِ فَإِنْ کُنْتَ فَعَلْتَ ذَلِکَ فَقَدْ هَلَکْتَ وَ أَهْلَکْتَ فَقَالَ لَهُ مَا هُوَ قَالَ أَ رَأَیْتَ حَیْثُ یَقُولُ وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ یَا حَسَنُ بَلَغَنِی أَنَّکَ أَفْتَیْتَ النَّاسَ فَقُلْتَ هِیَ مَکَّهًُْ فَقَالَ أَبُوجَعْفَرٍ (فَهَلْ یُقْطَعُ عَلَی مَنْ حَجَّ مَکَّهًَْ وَ هَلْ یَخَافُ أَهْلُ مَکَّهًَْ وَ هَلْ تَذْهَبُ أَمْوَالُهُمْ فَمَتَی یَکُونُونَ آمِنِینَ بَلْ فِینَا ضَرَبَ اللَّهُ الْأَمْثَالَ فِی الْقُرْآنِ فَنَحْنُ الْقُرَی الَّتِی بَارَکَ اللَّهُ فِیهَا وَ ذَلِکَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَمَنْ أَقَرَّ بِفَضْلِنَا حَیْثُ أَمَرَهُمُ اللَّهُ أَنْ یَأْتُونَا فَقَالَ وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها أَیْ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ شِیعَتِهِمُ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُریً ظاهِرَهًًْ وَ الْقُرَی الظَّاهِرَهًُْ الرُّسُلُ وَ النَّقَلَهًُْ عَنَّا إِلَی شِیعَتِنَا وَ فُقَهَاءُ شِیعَتِنَا إِلَی شِیعَتِنَا وَ قَوْلُهُ وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ فَالسَّیْرُ مَثَلٌ لِلْعِلْمِ سِیرُوا بِهِ لَیالِیَ وَ أَیَّاماً مَثَلٌ لِمَا یَسِیرُ مِنَ الْعِلْمِ فِی اللَّیَالِی وَ الْأَیَّامِ عَنَّا إِلَیْهِمْ فِی الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ وَ الْفَرَائِضِ وَ الْأَحْکَامِ آمِنِینَ فِیهَا إِذَا أَخَذُوا مِنْ مَعْدِنِهَا الَّذِی أُمِرُوا أَنْ یَأْخُذُوا مِنْهُ آمِنِینَ مِنَ الشَّکِّ وَ الضَّلَالِ وَ النُّقْلَهًِْ مِنَ الْحَرَامِ إِلَی الْحَلَالِ لِأَنَّهُمْ أَخَذُوا الْعِلْمَ مِمَّنْ وَجَبَ لَهُمْ بِأَخْذِهِمْ إِیَّاهُ عَنْهُمُ الْمَغْفِرَهًَْ لِأَنَّهُمْ أَهْلُ مِیرَاثِ الْعِلْمِ مِنْ آدَمَ (إِلَی حَیْثُ انْتَهَوْا ذُرِّیَّهًٌْ مُصْطَفَاهًٌْ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ فَلَمْ یَنْتَهِ الِاصْطِفَاءُ إِلَیْکُمْ بَلْ إِلَیْنَا انْتَهَی وَ نَحْنُ تِلْکَ الذُّرِّیَّهًُْ لَا أَنْتَ وَ لَا أَشْبَاهُکَ یَا حَسَنُ.

امام باقر (علیه السلام)- ابوحمزه ثمالی گوید: حسن بصری خدمت حضرت باقر (علیه السلام) رسیده، گفت: «آمده‌ام از شما درباره‌ی کتاب خدا چند سؤال نمایم». حضرت باقر (به او فرمود: «مگر تو فقیه اهل بصره نیستی»؟! گفت: «چنین می‌گویند». فرمود: «آیا در بصره کسی هست که تو از او استفاده کنی»؟ گفت: «نه»! فرمود: «پس تمام اهالی بصره از معلومات تو استفاده می‌کنند»؟ گفت: «بلی»! فرمود: «سبحان اللَّه! عهده‌دار کار بزرگی شده‌ای، از تو مطلبی را شنیده‌ام، نمی‌دانم راست گفته‌اند یا دروغ»!؟ پرسید: «چه مطلبی»؟ فرمود: «می‌گویند؛ تو مدّعی هستی خداوند مردم را آفریده و کارهای آن‌ها را به خودشان واگذارده». حسن بصری ساکت شد. فرمود: «کسی که خدا در کتاب خود به او بگوید تو در امانی، آیا پس از این وعده خوف و وحشتی برای او هست»؟ حسن بصری گفت: «نه»! حضرت باقر (فرمود: «اینک من یک آیه از قرآن را برای تو می‌خوانم، می‌دانم تو برخلاف واقع آن را تفسیر خواهی کرد، اگر چنین کنی خود و دیگران را به هلاکت انداخته‌ای». پرسید: «کدام آیه»؟ فرمود: «بگو ببینم معنی این آیه چیست؛ وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ شنیده‌ام تو به مردم گفته‌ای آن شهر مکّه است»؟ فرمود: «آیا کسانی که قصد حجّ داشته‌اند تاکنون در بین راه مکّه آن‌ها را دزد نزده است و آیا اهل مکّه ترس و وحشت ندارند و اموال آن‌ها را نمی‌برند، پس چطور در امان هستند؟ این مثال را خدا در قرآن درباره‌ی ما فرموده؛ ما آن قریه‌هایی هستیم که خداوند برکت در آن‌ها قرار داده، این است معنی فرموده‌ی خدا، هرکس اقرار به مقام ما داشته باشد همان‌طوری که خداوند آن‌ها را امر کرده که به جانب ما رو آورند فرموده: وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها یعنی بین آن‌ها و بین شیعیانشان، روستاهایی که پربرکت هستند و روستاهایی نمایان هستند، قرار دادیم و منظور از قُریً ظاهِرَةً؛ پیک‌ها و ناقلین علوم ما به شیعیانمان و دانشمندان شیعه هستند که به شیعیان تعلیم می‌دهند. و قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ؛ که من-ظور از س-یر و حرکت، انتقال علم است [ازما به شیعیانمان] و منظور از لَیالِیَ وَ أَیَّاماً این است که در شب‌ها و روزها از جانب ما علم به‌سوی آن‌ها می‌رسد، علم حلال و حرام و فرایض و احکام زمانی‌که از معدن دانش که دستور استفاده از آن داده شده استفاده کنند از شک و گمراهی و افتادن از حرام به حلال ایمن هستند. زیرا علم را از کسانی استفاده نموده‌اند که با این استفاده، شایسته‌ی مغفرت و آمرزش می‌شوند، چون آن‌ها اهل میراث علم از زمان آدم (هستند تا زمانی‌که به ایشان منتهی شده، نژادی برگزیده که با یکدیگر پیوسته‌اند، این برگزیدگی به شما نرسیده، بلکه مختصّ به ما است، ما همان نژاد هستیم نه تو و اشخاصی شبیه تو، ای حسن»!

Imam Baqir (peace be upon him)- Abu Hamza al-Thumali said: Hasan al-Basri came to Imam Baqir (peace be upon him) and said: "I have come to ask you some questions about the Book of Allah." Imam Baqir (peace be upon him) said to him: "Are you not the jurist of the people of Basra?!" He said: "So it is said." He said: "Is there anyone in Basra from whom you take knowledge?" He said: "No!" He said: "So all the people of Basra take from your knowledge?" He said: "Yes!" He said: "Subhan Allah! You have taken on a great matter. I have heard something from you — I do not know whether they have told the truth or lied!" He asked: "What matter?" He said: "They say you claim that Allah created people and then delegated their affairs to themselves." Hasan al-Basri fell silent. He said: "Someone to whom Allah says in His Book that he is secure — after this promise is there any fear or dread for him?" Hasan al-Basri said: "No!" Imam Baqir (peace be upon him) said: "Now I shall recite for you a verse of the Qur'an. I know that you will interpret it contrary to its reality. If you do so, you have cast yourself and others into destruction." He asked: "Which verse?" He said: "Tell me what the meaning of this verse is: وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [And We placed between them and the towns which We had blessed (other) prominent towns, and We apportioned the journey therein: Travel through them nights and days, secure]. I have heard that you have told the people that town is Mecca?" He said: "Have not those who intended the Hajj been robbed on the road to Mecca up to now? Do the people of Mecca not have fear and dread, and are their properties not taken? So how are they secure? This parable Allah has given in the Qur'an concerning us; we are those towns in which Allah placed blessing. This is the meaning of Allah's word: whoever acknowledges our station — just as Allah has commanded them to turn towards us — He said: وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها [And We placed between them and the towns which We had blessed], meaning between them and their Shia We placed villages that are full of blessing and villages that are prominent. And what is meant by قُریً ظاهِرَةً [prominent towns] is the messengers and transmitters of our knowledge to our Shia, and the scholars among the Shia who teach the Shia. And وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ [and We apportioned the journey therein] — what is meant by the journey and movement is the transmission of knowledge [from us to our Shia]. And what is meant by لَیالِیَ وَ أَیَّاماً [nights and days] is that during the nights and days knowledge reaches them from us — the knowledge of the lawful and the forbidden, and the obligations and rulings. When they take from the mine of knowledge that they have been ordered to make use of, they are secure from doubt and misguidance and from falling from the forbidden into the lawful. For they have taken knowledge from those who, by this taking, become worthy of forgiveness and pardon, because they are the inheritors of knowledge from the time of Adam (peace be upon him) down to the point at which it reached them — a chosen lineage, joined to one another. This choosing has not reached you; rather, it is exclusively ours. We are that lineage — not you, nor those like you, O Hasan!"

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)- અબૂ હમ્ઝએ સુમાલી કહે છે: હસન બસરી ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)ની ખિદમતમાં હાજર થયા અને કહ્યું: "હું આપની પાસે અલ્લાહની કિતાબ વિશે કેટલાક પ્રશ્નો પૂછવા આવ્યો છું." ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને ફરમાવ્યું: "શું તમે બસરાવાસીઓના ફકીહ નથી?!" તેમણે કહ્યું: "એવું કહેવાય છે." ફરમાવ્યું: "શું બસરામાં કોઈ એવો છે જેની પાસેથી તું જ્ઞાન લેતો હોય?" તેમણે કહ્યું: "ના!" ફરમાવ્યું: "તો શું બસરાના તમામ લોકો તારા જ્ઞાનનો લાભ ઉઠાવે છે?" તેમણે કહ્યું: "હા!" ફરમાવ્યું: "સુબ્હાનલ્લાહ! તેં એક મોટી જવાબદારી ઉઠાવી છે. મેં તારા વિશે એક વાત સાંભળી છે, ખબર નથી કે તેમણે સાચું કહ્યું છે કે ખોટું!" તેમણે પૂછ્યું: "કઈ વાત?" ફરમાવ્યું: "કહે છે કે તું દાવો કરે છે કે અલ્લાહે લોકોને પેદા કર્યા અને તેમના કાર્યો તેમને જ સોંપી દીધા." હસન બસરી ચૂપ થઈ ગયા. ફરમાવ્યું: "જેને અલ્લાહ પોતાની કિતાબમાં કહી દે કે તું અમાનમાં છે, શું આ વચન પછી તેના માટે કોઈ ભય કે ડર બાકી રહે છે?" હસન બસરીએ કહ્યું: "ના!" ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)એ ફરમાવ્યું: "હવે હું તારી સામે કુરઆનની એક આયત વાંચું છું, હું જાણું છું કે તું તેને હકીકતથી વિરુદ્ધ તફસીર કરીશ, જો તું એવું કરીશ તો પોતાને અને બીજાઓને હલાકતમાં નાખી દઈશ." તેમણે પૂછ્યું: "કઈ આયત?" ફરમાવ્યું: "કહે જોઈએ કે આ આયતનો અર્થ શું છે: وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ [અને અમે તેમની અને તે વસ્તીઓ કે જેમાં અમે બરકત મૂકી હતી તેમની વચ્ચે નમાયાં થતાં વસ્તીઓ મૂક્યાં, અને અમે તેમાં મુસાફરી નિર્ધારિત કરી: તેમાં રાતો અને દિવસો સુરક્ષિત રીતે મુસાફરી કરો]. મેં સાંભળ્યું છે કે તેં લોકોને કહ્યું છે કે તે શહેર મક્કા છે?" ફરમાવ્યું: "શું જે લોકોએ હજનો ઈરાદો કર્યો છે તેમને અત્યાર સુધી મક્કાના રસ્તા વચ્ચે ચોરોએ લૂંટ્યા નથી? અને શું મક્કાવાસીઓને ભય અને દહેશત નથી અને શું તેમની સંપત્તિ લૂંટાતી નથી? તો પછી તેઓ કેવી રીતે અમાનમાં છે? આ મિસાલ અલ્લાહે કુરઆનમાં અમારા વિશે ફરમાવી છે; અમે તે વસ્તીઓ છીએ જેમાં અલ્લાહે બરકત મૂકી છે. આ છે અલ્લાહના ફરમાનનો અર્થ, જે કોઈ અમારા મકામનો એકરાર કરે — જેમ કે અલ્લાહે તેમને હુકમ આપ્યો છે કે અમારી તરફ રુખ કરે — ફરમાવ્યું: وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها [અને અમે તેમની અને તે વસ્તીઓ કે જેમાં અમે બરકત મૂકી હતી તેમની વચ્ચે મૂક્યાં] એટલે તેમની અને તેમના શિયાઓની વચ્ચે, અમે એવા ગામડાં મૂક્યાં જે બરકતવાળા છે અને નમાયાં થતાં છે. અને قُریً ظاهِرَةً [નમાયાં થતાં વસ્તીઓ]નો અર્થ છે; અમારા ઇલ્મના સંદેશવાહકો અને પહોંચાડનારાઓ જે અમારા શિયાઓ સુધી પહોંચાડે છે, અને શિયાના તે વિદ્વાનો જે શિયાઓને શિક્ષણ આપે છે. અને وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ [અને અમે તેમાં મુસાફરી નિર્ધારિત કરી], જેમાં સૈર અને ચાલવાનો અર્થ ઇલ્મનું આદાનપ્રદાન છે [અમારાથી અમારા શિયાઓ સુધી], અને لَیالِیَ وَ أَیَّاماً [રાતો અને દિવસો]નો અર્થ એ છે કે રાતો અને દિવસોમાં અમારી તરફથી ઇલ્મ તેમના સુધી પહોંચે છે — હલાલ અને હરામ, અને ફરાઈઝ અને અહકામનું ઇલ્મ. જ્યારે તેઓ ઇલ્મના તે ખાણમાંથી લે છે જેનો ઉપયોગ કરવાનો હુકમ આપવામાં આવ્યો છે, ત્યારે તેઓ શંકા અને ગુમરાહીથી અને હરામથી હલાલમાં પડવાથી અમાનમાં હોય છે. કારણ કે તેમણે ઇલ્મ એવા લોકો પાસેથી લીધું છે કે જેમની પાસેથી લેવાના કારણે તેઓ મગફિરત અને માફીને લાયક બને છે, કારણ કે તેઓ આદમ (અલયહિસ્સલામ)ના સમયથી ઇલ્મના વારસાના અહલ છે, જ્યાં સુધી તે તેમના સુધી પહોંચ્યું છે — એક પસંદ કરેલ નસલ જે એકબીજા સાથે જોડાયેલી છે. આ પસંદગી તમારા સુધી નથી પહોંચી, બલ્કે તે ખાસ અમારા માટે છે. અમે તે જ નસલ છીએ, ન કે તું અને તારા જેવા લોકો, ઓ હસન!"

السجّاد ( دَخَلَ قَاضٍ مِنْ قُضَاهًِْ أَهْلِ الْکُوفَهًِْ عَلَی عَلِیِّ‌بْنِ‌الْحُسَیْنِ (فَقَالَ لَهُ جَعَلَنِیَ اللَّهُ فِدَاکَ أَخْبِرْنِی عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ قَالَ لَهُ مَا یَقُولُ النَّاسُ فِیهَا قَبْلَکُمْ بِالْعِرَاقِ قَالَ یَقُولُونَ إِنَّهَا مَکَّهًُْ قَالَ وَ هَلْ رَأَیْتَ السَّرَقَ فِی مَوْضِعٍ أَکْثَرَ مِنْهُ بِمَکَّهًَْ قَالَ فَمَا هُوَ قَالَ إِنَّمَا عَنَی الرِّجَالَ قَالَ وَ أَیْنَ ذَلِکَ فِی کِتَابِ اللَّهِ فَقَالَ أَ وَ مَا تَسْمَعُ إِلَی قَوْلِهِ عَزَّوَجَلَّ وَ کَأَیِّنْ مِنْ قَرْیَةٍ عَتَتْ عَنْ أَمْرِ رَبِّها وَ رُسُلِهِ وَ قَالَ وَ تِلْکَ الْقُری أَهْلَکْناهُمْ وَ قَالَ وَ سْئَلِ الْقَرْیَةَ الَّتِی کُنَّا فِیها وَ الْعِیرَ الَّتِی أَقْبَلْنا فِیها فَلْیَسْأَلِ الْقَرْیَهًَْ أَوِ الرِّجَالَ وَ الْعِیرَ قَالَ وَ تَلَا (آیَاتٍ فِی هَذَا الْمَعْنَی قَالَ جُعِلْتُ فِدَاکَ فَمَنْ هُمْ قَالَ نَحْنُ هُمْ وَ قَوْلُهُ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ قَالَ آمِنِینَ مِنَ الزَّیْغِ.

امام سجّاد ( ابوحمزه‌ثمالی (روایت می‌کند: یکی از قاضیان اهل کوفه، نزد امام سجّاد (آمد و عرض کرد: «جانم به فدای شما باد! تفسیر آیه: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ، چیست»؟ حضرت (فرمود: «مردم قبل از شما در عراق در تفسیر این آیه چه می‌گفتند»؟ آن قاضی پاسخ داد: «می‌گویند که منظور از آیه، مکّه است». حضرت (از او پرسید: «آیا دزدی و سرقت را در مکانی بیشتر از مکّه دیده‌ای»؟ آن قاضی پرسید: «پس منظور آیه چیست»؟ حضرت (پاسخ داد: «منظور آیه، تنها مردان است». آن قاضی پرسید: «در کجای کتاب خدا شبیه این مورد داریم که قُری (آبادی‌ها) به‌معنای مردان آمده باشد»؟ حضرت (پاسخ داد: «آیا نشنیده‌ای که خداوند عزّوجلّ در آیاتی فرمود: چه بسیار شهرها و آبادی‌ها که اهل آن از فرمان خدا و رسولانش سرپیچی کردند. ( طلاق/۸ ) و: این شهرها و آبادی‌هایی است که ما آن‌ها را هلاک نمودیم. ( کهف/۵۹ ) [و اگر اطمینان نداری]، از آن شهر که در آن بودیم سؤال کن، و نیز از آن قافله که با آن آمدیم [بپرس]!. ( یوسف/۸۲ ) از آبادی و قافله سؤال پرسیده می‌شود یا از مردان و کاروانیان»؟ و حضرت (آیات دیگری را به‌همین‌معنا، تلاوت نمود. آن قاضی عرض کرد: «جانم به فدای شما باد! آن‌ها چه کسانی هستند»؟ حضرت (پاسخ داد: «منظور از آن‌ها، ما (اهل بیت) هستیم». همچنین حضرت (پیرامون تفسیر آیه: سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ، فرمود: «منظور این است که آنان از انحراف در امان هستند».

Imam Sajjad (peace be upon him): Abu Hamzah al-Thumali narrates: One of the judges of the people of Kufa came to Imam Sajjad (peace be upon him) and said, "May my soul be your ransom! What is the interpretation of the verse: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [And We made between them and the towns which We had blessed (other) towns to be easily seen, and We apportioned the journey therein: Travel through them nights and days, secure]?" The Imam (peace be upon him) said, "What did the people in Iraq before you say about the interpretation of this verse?" The judge answered, "They say that what is meant by the verse is Mecca." The Imam (peace be upon him) asked him, "Have you seen theft and robbery in any place more than in Mecca?" The judge asked, "Then what is meant by the verse?" The Imam (peace be upon him) answered, "What is meant by the verse is only men." The judge asked, "Where in the Book of Allah do we have something similar to this, where qura (towns) means men?" The Imam (peace be upon him) answered, "Have you not heard that Allah, the Mighty and Majestic, said in these verses: 'How many a town rebelled against the command of its Lord and His messengers' (Talaq/8), and: 'These are the towns which We destroyed' (Kahf/59), and: '[And if you do not trust], ask the town in which we were, and the caravan with which we came' (Yusuf/82). Is the town and the caravan being asked, or the men and the travellers of the caravan?" And the Imam (peace be upon him) recited other verses with the same meaning. The judge said, "May my soul be your ransom! Who are they?" The Imam (peace be upon him) answered, "What is meant by them is us (the Ahl al-Bayt)." Also, the Imam (peace be upon him) said regarding the interpretation of the verse: سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [Travel through them nights and days, secure], "What is meant is that they are safe from deviation."

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): અબૂ હમ્ઝએ સુમાલી રિવાયત કરે છે: કૂફાના લોકોના કાઝીઓમાંથી એક કાઝી ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ) પાસે આવ્યો અને અરજ કરી: 'મારો જીવ તમારા પર કુરબાન! આ આયતનું તફસીર શું છે: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [અને અમે તેમની અને તે વસ્તીઓ વચ્ચે, જેમને અમે બરકત આપી હતી, બીજી દેખાતી વસ્તીઓ બનાવી, અને તેમાં મુસાફરીનું અંતર નક્કી કર્યું: તેમાં રાત્રે અને દિવસે સુરક્ષિત મુસાફરી કરો]?' હઝરત (અલયહિસ્સલામે) ફરમાવ્યું: 'તમારા પહેલાં ઇરાકના લોકો આ આયતના તફસીરમાં શું કહેતા હતા?' તે કાઝીએ જવાબ આપ્યો: 'તેઓ કહે છે કે આયતનો મતલબ મક્કા છે.' હઝરત (અલયહિસ્સલામે) તેને પૂછ્યું: 'શું તમે મક્કા કરતાં વધુ ચોરી અને લૂંટ કોઈ જગ્યાએ જોઈ છે?' તે કાઝીએ પૂછ્યું: 'તો પછી આયતનો મતલબ શું છે?' હઝરત (અલયહિસ્સલામે) જવાબ આપ્યો: 'આયતનો મતલબ ફક્ત પુરુષો છે.' તે કાઝીએ પૂછ્યું: 'અલ્લાહની કિતાબમાં ક્યાં આવો દાખલો છે કે કુરા (વસ્તીઓ) નો અર્થ પુરુષો હોય?' હઝરત (અલયહિસ્સલામે) જવાબ આપ્યો: 'શું તમે નથી સાંભળ્યું કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે આ આયતોમાં ફરમાવ્યું: કેટલી બધી વસ્તીઓ છે જેમના લોકોએ અલ્લાહ અને તેના રસૂલોના હુકમથી મોઢું ફેરવ્યું (તલાક/8) અને: આ તે વસ્તીઓ છે જેમને અમે નષ્ટ કર્યા (કહફ/59) [અને જો તમને ખાતરી ન હોય], તો તે શહેરથી પૂછો જ્યાં અમે હતા, અને તે કાફલાથી પણ [પૂછો] જેની સાથે અમે આવ્યા! (યુસુફ/82) શું વસ્તી અને કાફલાને પૂછવામાં આવે છે કે પુરુષો અને કાફલાવાળાઓને?' અને હઝરત (અલયહિસ્સલામે) આ જ અર્થની બીજી આયતો તિલાવત કરી. તે કાઝીએ અરજ કરી: 'મારો જીવ તમારા પર કુરબાન! તેઓ કોણ છે?' હઝરત (અલયહિસ્સલામે) જવાબ આપ્યો: 'તેમનો મતલબ અમે (અહલે બૈત) છીએ.' તેમજ હઝરત (અલયહિસ્સલામે) આ આયતના તફસીર વિશે ફરમાવ્યું: سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [તેમાં રાત્રે અને દિવસે સુરક્ષિત મુસાફરી કરો], 'મતલબ એ છે કે તેઓ ગુમરાહીથી સુરક્ષિત છે.'

السجّاد ( عَنْ عَلِیِّ‌بْنِ‌الْحُسَیْنِ (أَنَّهُ قَالَ آمِنِینَ مِنَ الزَّیْغِ أَیْ فِیمَا یقتبسونه مِنْهُمْ مِنَ الْعِلْمِ فِی الدُّنْیَا وَ الدِّینِ.

امام سجّاد ( منظور این است که آنان، از انحراف در امان هستند؛ یعنی در دانشی که پیرامون دنیا و دین خود از آنان (اهل بیت () فرا می‌گیرند، از انحراف در امان هستند.

Imam Sajjad (peace be upon him): What is meant is that they are safe from deviation; that is, in the knowledge which they acquire from them (the Ahl al-Bayt (peace be upon them)) about their world and their religion, they are safe from deviation.

ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ): મતલબ એ છે કે તેઓ ગુમરાહીથી સુરક્ષિત છે; એટલે કે તેઓ જે ઇલ્મ પોતાની દુનિયા અને દીન વિશે તેમનાથી (અહલે બૈત (અલયહિમુસ્સલામ)થી) મેળવે છે, તેમાં તેઓ ગુમરાહીથી સુરક્ષિત છે.

الصّادق ( عَنِ الرِّضَا (عَنْ أَبِیهِ عَنْ جَدِّهِ جَعْفَرٍ (قَالَ: دَخَلَ عَلَی أَبِی بَعْضُ مَنْ یُفَسِّرُ الْقُرْآنَ فَقَالَ لَهُ أَنْتَ فُلَانٌ وَ سَمَّاهُ بِاسْمِهِ قَالَ نَعَمْ قَالَ أَنْتَ الَّذِی تُفَسِّرُ الْقُرْآنَ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَکَیْفَ تُفَسِّرُ هَذِهِ الْآیَهًَْ وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ قَالَ هَذِهِ بَیْنَ مَکَّهًَْ وَ مِنًی فَقَالَ لَهُ أَبُوعَبْدِاللَّهِ (أَ یَکُونُ فِی هَذَا الْمَوْضِعِ خَوْفٌ وَ قَطِیعٌ قَالَ نَعَمْ قَالَ فَمَوْضِعٌ یَقُولُ اللَّهُ أَمْنٌ یَکُونُ فِیهِ خَوْفٌ وَ قَطْعٌ قَالَ فَمَا هُوَ قَالَ ذَاکَ نَحْنُ أَهْلَ الْبَیْتِ قَدْ سَمَّاکُمُ اللَّهُ نَاساً وَ سَمَّانَا قُرًی قَالَ جُعِلْتُ فِدَاکَ أَوْجِدْنِی هَذَا فِی کِتَابِ اللَّهِ أَنَّ الْقُرَی رِجَالٌ فَقَالَ أَبُوعَبْدِ‌اللَّهِ (أَ لَیْسَ اللَّهُ تَعَالَی یَقُولُ وَ سْئَلِ الْقَرْیَةَ الَّتِی کُنَّا فِیها وَ الْعِیرَ الَّتِی أَقْبَلْنا فِیها فَلِلْجُدْرَانِ وَ الْحِیطَانِ السُّؤَالُ أَمْ لِلنَّاسِ وَ قَالَ تَعَالَی وَ إِنْ مِنْ قَرْیَةٍ إِلَّا نَحْنُ مُهْلِکُوها قَبْلَ یَوْمِ الْقِیامَةِ أَوْ مُعَذِّبُوها عَذاباً شَدِیداً فَمَنِ الْمُعَذَّبُ الرِّجَالُ أَمِ الْجُدْرَانُ وَ الْحِیطَانُ.

امام صادق ( عبداللَّه رمانی از امام رضا (از پدرش از جدش امام صادق (نقل می‌کند که فرمود: «کسی که قرآن تفسیر می کرد پیش من آمد». امام (به او فرمود: «تو فلانی نیستی»؟ [نامش را برد] گفت: «چرا». فرمود: «تو قرآن تفسیر می کنی»؟ گفت: «آری». پرسید: «این آیه را چگونه تفسیر می کنی»؟ وَ جَعَلْنا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بارَکْنا فِیها قُریً ظاهِرَةً وَ قَدَّرْنا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ گفت: «منظور بین مکّه و منی است». حضرت صادق (به او فرمود: «آیا در آنجا ترس و دزدی هست»؟ گفت: «آری». فرمود: «چگونه خداوند می فرماید محلی امن است ولی ترس و دزدی در آن وجود دارد»؟! عرض کرد: «پس چیست»؟ فرمود: «منظور از آیه ما خانواده هستیم. شما را به ناس تعبیر کرده و ما را به قریه». گفت: «فدایت شوم، آیه‌ای در قرآن به من نشان دهید که منظور از قریه مردم باشند». امام صادق (فرمود: «مگر خداوند نمی فرماید: وَ اسْئَلِ الْقَرْیَةَ الَّتِی کُنَّا فِیها وَ الْعِیرَ الَّتِی أَقْبَلْنا فِیها» بگو ببینم، آیا باید از در و دیوارها بپرسد یا از مردم؟ و خداوند می‌فرماید: [و اگر اطمینان نداری]، از آن شهر که در آن بودیم سؤال کن، و نیز از آن قافله که با آن آمدیم [بپرس]! ( یوسف/۸۲ ) آیا عذاب‌شوندگان مردم هستند یا در و دیوارها؟!

Imam Sadiq (peace be upon him): Abdullah al-Rummani narrates from Imam Rida (peace be upon him), from his father, from his grandfather Imam Sadiq (peace be upon him), who said: "Someone who used to interpret the Quran came to me." The Imam (peace be upon him) said to him, "Are you not so-and-so?" [and named him]. He said, "Yes." The Imam said, "You interpret the Quran?" He said, "Yes." The Imam asked, "How do you interpret this verse: وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [And We made between them and the towns which We had blessed (other) towns to be easily seen, and We apportioned the journey therein: Travel through them nights and days, secure]?" He said, "What is meant is between Mecca and Mina." Imam Sadiq (peace be upon him) said to him, "Is there fear and theft in that place?" He said, "Yes." The Imam said, "How does Allah say that a place is secure, yet fear and theft exist in it?!" He said, "Then what is it?" The Imam said, "What is meant by the verse is us, the family. He has described you as 'people' and described us as 'towns'." He said, "May I be your ransom, show me a verse in the Quran where what is meant by 'town' is people." Imam Sadiq (peace be upon him) said, "Does Allah not say: وَ اسْئَلِ الْقَرْیَةَ الَّتِی کُنَّا فِیها وَ الْعِیرَ الَّتِی أَقْبَلْنا فِیها [And ask the town in which we were and the caravan with which we came]? Tell me, must he ask the doors and walls, or the people? And Allah says: [And if you do not trust], ask the town in which we were, and the caravan with which we came! (Yusuf/82) Are the ones being punished the people or the doors and walls?!"

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ્લાહ રુમ્માની ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)થી, તેમના પિતાથી, તેમના દાદા ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી નકલ કરે છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: 'કુરઆનનું તફસીર કરનાર એક વ્યક્તિ મારી પાસે આવ્યો.' ઇમામ (અલયહિસ્સલામે) તેને ફરમાવ્યું: 'શું તું ફલાણો નથી?' [અને તેનું નામ લીધું]. તેણે કહ્યું: 'હા.' ફરમાવ્યું: 'શું તું કુરઆનનું તફસીર કરે છે?' તેણે કહ્યું: 'હા.' પૂછ્યું: 'આ આયતનું તફસીર તું કેવી રીતે કરે છે?' وَ جَعَلْنَا بَیْنَهُمْ وَ بَیْنَ الْقُرَی الَّتِی بَارَکْنَا فِیهَا قُرًی ظَاهِرَةً وَ قَدَّرْنَا فِیهَا السَّیْرَ سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [અને અમે તેમની અને તે વસ્તીઓ વચ્ચે, જેમને અમે બરકત આપી હતી, બીજી દેખાતી વસ્તીઓ બનાવી, અને તેમાં મુસાફરીનું અંતર નક્કી કર્યું: તેમાં રાત્રે અને દિવસે સુરક્ષિત મુસાફરી કરો]. તેણે કહ્યું: 'મતલબ મક્કા અને મિનાની વચ્ચે છે.' હઝરત સાદિક (અલયહિસ્સલામે) તેને ફરમાવ્યું: 'શું ત્યાં ડર અને ચોરી છે?' તેણે કહ્યું: 'હા.' ફરમાવ્યું: 'અલ્લાહ કેવી રીતે ફરમાવે છે કે એક જગ્યા સુરક્ષિત છે પરંતુ તેમાં ડર અને ચોરી હાજર છે?!' તેણે અરજ કરી: 'તો પછી શું છે?' ફરમાવ્યું: 'આયતનો મતલબ અમે ખાનદાન છીએ. તમને 'નાસ' (લોકો) તરીકે વર્ણવ્યા છે અને અમને 'કરીયહ' (વસ્તી) તરીકે.' તેણે કહ્યું: 'હું આપ પર કુરબાન થાઉં, કુરઆનમાં મને એવી આયત બતાવો કે જ્યાં કરીયહ (વસ્તી)નો મતલબ લોકો હોય.' ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામે) ફરમાવ્યું: 'શું અલ્લાહ નથી ફરમાવતો: وَ اسْئَلِ الْقَرْیَةَ الَّتِی کُنَّا فِیها وَ الْعِیرَ الَّتِی أَقْبَلْنا فِیها [અને તે શહેરથી પૂછો જ્યાં અમે હતા અને તે કાફલાથી પણ જેની સાથે અમે આવ્યા]? મને કહો, શું તેણે દરવાજા અને દીવાલોને પૂછવાનું છે કે લોકોને? અને અલ્લાહ ફરમાવે છે: [અને જો તમને ખાતરી ન હોય], તો તે શહેરથી પૂછો જ્યાં અમે હતા, અને તે કાફલાથી પણ [પૂછો] જેની સાથે અમે આવ્યા! (યુસુફ/82) શું અઝાબ પામનારાઓ લોકો છે કે દરવાજા અને દીવાલો?!'

الصّادق ( عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (فِی حَدِیثٍ فِی مَعْنِیُّ الایهًْ قَالَ یَا أَبَا بَکْرٍ سِیرُوا فِیها لَیالِیَ وَ أَیَّاماً آمِنِینَ فَقَالَ مَعَ قَائِمُنَا أَهْلَ الْبَیْتِ.

امام صادق ( امام صادق (در تفسیر این آیه فرمود: «ای ابوبکر! سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ، یعنی به همراه قائم (ما اهل بیت، [در امن خواهند بود]».

Imam Sadiq (peace be upon him): Imam Sadiq (peace be upon him), in the tafsir of this verse, said: "O Abu Bakr! سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [Travel through them nights and days, secure], meaning together with our Qa'im (peace be upon him), the Ahl al-Bayt, [they will be in safety]."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)એ આ આયતની તફસીરમાં ફરમાવ્યું: "ઓ અબૂ બક્ર! سِیرُوا فِیهَا لَیَالِیَ وَ أَیَّامًا آمِنِینَ [રાત અને દિવસ સલામતી સાથે તેમાં મુસાફરી કરો], એટલે કે અમારા કાઇમ (અલયહિસ્સલામ) અહલે બૈત સાથે, [તેઓ અમાનમાં હશે]."

#10

ابن‌عبّاس ( قَوْلُهُ بارَکْنا فِیها قَالَ مَکَّهًْ.

ابن‌عبّاس ( منظور از بارَکْنا فِیها مکّه است.

Ibn Abbas: What is meant by بَارَکْنَا فِیهَا [which We had blessed therein] is Mecca.

ઇબ્ને અબ્બાસ: بَارَکْنَا فِیهَا [જેમાં અમે બરકત આપી] થી મુરાદ મક્કા છે.