سورة يس

Verse 78 of 83

36:78

وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلاً وَ نَسِيَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ يُحْيِ الْعِظامَ وَ هِيَ رَمِيمٌ

و براى ما مثالى زد و آفرينش خود را فراموش ‌كرد و گفت: «چه كسى اين استخوانها را زنده مى‌كند درحالى‌كه پوسيده ‌است»؟!

And he strikes out a likeness for Us and forgets his own creation. Says he: Who will give life to the bones when they are rotten?

અને તે અમારા માટે મિસાલ આપે છે તથા પોતાની પૈદાઇશને ભૂલી ગયો છે અને કહે છે કે સડી ગએલ હાડકાંઓને કોણ જીવંત કરશે?

#1 سبب نزول Reason for revelation શાને નુઝૂલ

الصّادق ( جَاءَ أُبَیُّ‌بْنُ‌خَلَفٍ فَأَخَذَ عَظْماً بَالِیاً مِنْ حَائِطٍ فَفَتَّهُ ثُمَّ قَالَ: یَا مُحَمَّدُ (إِذا کُنَّا عِظاماً وَ رُفاتاً أَإِنَّا لَمَبْعُوثُونَ. فَأَنْزَلَ اللَّهُ مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ.

امام صادق ( ابی‌بن‌خلف با استخوان پوسیده‌ای که آن را از دیوار کنده بود، نزد پیامبر (آمد و گفت: «ای محمّد! [آیا[هنگامی که ما، استخوانهای پوسیده و پراکنده‌ای شدیم، دگر بار آفرینش تازه‌ای خواهیم یافت ( اسراء/۴۹ )؟ خداوند نازل فرمود: و مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ* قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ.

Imam Sadiq (peace be upon him): Ubayy ibn Khalaf came to the Prophet (peace be upon him and his family) with a rotten bone that he had pulled out of a wall and said: "O Muhammad! [When] we have become rotten and scattered bones, shall we then be raised up in a new creation? (Isra/49)." So Allah sent down: مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ * قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ [Who will give life to the bones when they are rotten? Say: He will give life to them Who brought them into existence the first time, and He is Knower of all creation].

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઉબય્ય બિન ખલફ એક સડેલા હાડકા સાથે, જે તેણે દીવાલમાંથી કાઢ્યું હતું, પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે આવ્યો અને કહ્યું: "હે મુહમ્મદ! [શું] જ્યારે અમે સડેલા અને વિખરાયેલા હાડકાં થઈ જઈશું, ત્યારે ફરીથી નવી સૃષ્ટિ પામીશું? (ઇસરા/49)." અલ્લાહે નાઝિલ કર્યું: مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ * قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ [આ સડેલા હાડકાંને કોણ જીવતા કરશે? કહો: તેમને તે જ જીવતા કરશે જેણે તેમને પ્રથમ વખત પેદા કર્યા હતા અને તે દરેક સૃષ્ટિનો જાણનાર છે].

#2 و برای ما مثالی زد و آفرینش خود را فراموش کرد و گفت: «چه کسی این استخوان‌ها را زنده می‌کند درحالی‌که پوسیده است» And he coined a likeness for Us and forgot his own creation; he said: Who will give life to these bones when they are decayed? અને અમારા માટે મિસાલ આપી અને પોતાની બનાવટને ભૂલી ગયો અને કહ્યું: «કોણ આ હાડકાંને જીવતાં કરશે જ્યારે તે સડી ગયાં છે»

الرّسول ( عن سَعِیدِ‌بْنِ‌مِینَا عَنْ غَیْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِه أَنَّ نَفَراً مِنْ قُرَیْشٍ اعْتَرَضُوا الرَّسُولَ (مِنْهُمْ عُتْبَهًُْ‌بْنُ‌رَبِیعَهًَْ وَ أُمَیَّهًُْ‌بْنُ‌خَلَفٍ وَ الْوَلِیدُ‌بْنُ‌الْمُغِیرَهًِْ وَ الْعَاصُ‌بْنُ‌سَعِیدٍ فَقَالُوا یَا مُحَمَّدُ (هَلُمَّ فَلْنَعْبُدْ مَا تَعْبُدُ وَ تَعْبُدُ مَا نَعْبُدُ فَنَشْتَرِکُ نَحْنُ وَ أَنْتَ فِی الْأَمْرِ فَإِنْ یَکُنِ الَّذِی نَحْنُ عَلَیْهِ الْحَقَّ فَقَدْ أَخَذْتَ بِحَظِّکَ مِنْهُ وَ إِنْ یَکُنِ الَّذِی أَنْتَ عَلَیْهِ الْحَقَّ فَقَدْ أَخَذْنَا بِحَظِّنَا مِنْهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی قُلْ یا أَیُّهَا الْکافِرُونَ لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ وَ لا أَنْتُمْ عابِدُونَ ما أَعْبُدُ ... ثُمَّ مَشَی أُبَیُّ‌بْنُ‌خَلَفٍ بِعَظْمٍ رَمِیمٍ فَفَتَّهُ فِی یَدِهِ ثُمَّ نَفَخَهُ وَ قَالَ أَ تَزْعَمُ أَنَّ رَبَّکَ یُحْیِی هَذَا بَعْدَ مَا تَرَی فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِیَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ ...

پیامبر ( سعیدبن‌مینا از تعدادی از یارانش نقل می‌کند: گروهی از قریش با پیامبر اکرم (روبرو شدند از جمله عتبهًْ‌بن‌ربیعه و امیهًْ‌بن‌خلف، ولیدبن‌مغیره و عاص‌بن‌سعید گفتند: «یا محمّد (بیا ما خدای تو را عبادت می‌کنیم و تو نیز خدای ما را عبادت کن، ما و تو هر دو در این کار شریک می‌باشیم. اگر اعتقاد ما بر حق باشد تو هم از آن بهره‌مند شده‌ای و اگر معتقدات تو بر حق باشد ما نیز بهره‌ی خود را برده‌ایم. خداوند این سوره را نازل نمود: بگو: ای کافران! آنچه را شما می‌پرستید من نمی‌پرستم! و نه شما آنچه را من می‌پرستم می‌پرستید، و نه من هرگز آنچه را شما پرستش کرده‌اید می‌پرستم، و نه شما آنچه را که من می‌پرستم پرستش می‌کنید. [حال که چنین است] آیین شما برای خودتان، و آیین من برای خودم!. ( کافرون/۶۱ ) بعد ابی‌بن‌خلف استخوان پوسیده‌ای را با دست خود نرم کرده آن را به باد داد و گفت: «آیا خیال می‌کنی پروردگارت این استخوان‌ها را باز زنده خواهد کرد خداوند این آیه را نازل نمود: وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِیَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَها أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ.

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): Sa'id ibn Mina narrates from a number of his companions: A group of the Quraysh met the Noble Messenger (peace be upon him and his family), among them Utba ibn Rabi'a, Umayya ibn Khalaf, Walid ibn Mughira and 'As ibn Sa'id, and said: "O Muhammad! Come, we will worship your Allah and you also worship our god; we and you shall both be partners in this affair. If our belief is true, you too will have your share of it, and if what you believe is true, we too will have taken our share of it." So Allah sent down this surah: Say: O disbelievers! I do not worship what you worship, and neither do you worship what I worship, and I shall never worship what you have worshipped, and neither will you worship what I worship. [Since it is so,] your religion is for yourselves and my religion is for me! (Kafirun/1-6). Then Ubayy ibn Khalaf crushed a rotten bone with his hand and scattered it to the wind and said: "Do you suppose your Lord will bring these bones back to life?" Allah sent down this verse: وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِیَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ [And he strikes out a likeness for Us and forgets his own creation. Says he: Who will give life to the bones when they are rotten? Say: He will give life to them Who brought them into existence the first time, and He is Knower of all creation].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): સઈદ બિન મીના પોતાના કેટલાક સાથીઓથી નકલ કરે છે: કુરૈશના એક ગુટે પયગંબરે અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)નો સામનો કર્યો, જેમાં ઉત્બા બિન રબીઆ, ઉમય્યા બિન ખલફ, વલીદ બિન મુગીરહ અને આસ બિન સઈદ હતા. તેઓએ કહ્યું: "હે મુહમ્મદ! આવો, અમે તમારા ખુદાની ઇબાદત કરીશું અને તમે પણ અમારા ખુદાની ઇબાદત કરો, અમે અને તમે બંને આ કામમાં ભાગીદાર છીએ. જો અમારી માન્યતા સાચી હોય તો તમે પણ તેનો લાભ પામશો અને જો તમારી માન્યતા સાચી હોય તો અમે પણ અમારો હિસ્સો લઈ લઈશું." અલ્લાહે આ સૂરહ નાઝિલ કરી: કહો: હે કાફિરો! જેની તમે ઇબાદત કરો છો તેની હું ઇબાદત નથી કરતો! અને ન તો તમે તેની ઇબાદત કરો છો જેની હું ઇબાદત કરું છું, અને ન તો હું ક્યારેય તેની ઇબાદત કરીશ જેની તમે ઇબાદત કરી છે, અને ન તો તમે તેની ઇબાદત કરો છો જેની હું ઇબાદત કરું છું. [હવે જ્યારે એમ છે તો] તમારો ધર્મ તમારા માટે અને મારો ધર્મ મારા માટે! (કાફિરૂન/6). પછી ઉબય્ય બિન ખલફે એક સડેલા હાડકાને પોતાના હાથથી ભૂક્કો કરી હવામાં ઉડાડ્યું અને કહ્યું: "શું તું માને છે કે તારો પરવરદિગાર આ હાડકાંને ફરી જીવતા કરશે?" અલ્લાહે આ આયત નાઝિલ કરી: وَ ضَرَبَ لَنا مَثَلًا وَ نَسِیَ خَلْقَهُ قالَ مَنْ یُحْیِ الْعِظامَ وَ هِیَ رَمِیمٌ قُلْ یُحْیِیهَا الَّذِی أَنْشَأَهَا أَوَّلَ مَرَّةٍ وَ هُوَ بِکُلِّ خَلْقٍ عَلِیمٌ [અને તેણે અમારા માટે એક ઉદાહરણ આપ્યું અને પોતાની સૃષ્ટિને ભૂલી ગયો અને કહ્યું: સડેલા હાડકાંને કોણ જીવતા કરશે? કહો: તેમને તે જ જીવતા કરશે જેણે તેમને પ્રથમ વખત પેદા કર્યા હતા અને તે દરેક સૃષ્ટિનો જાણનાર છે].

#3 و برای ما مثالی زد و آفرینش خود را فراموش کرد و گفت: «چه کسی این استخوان‌ها را زنده می‌کند درحالی‌که پوسیده است» And he coined a likeness for Us and forgot his own creation; he said: Who will give life to these bones when they are decayed? અને અમારા માટે મિસાલ આપી અને પોતાની બનાવટને ભૂલી ગયો અને કહ્યું: «કોણ આ હાડકાંને જીવતાં કરશે જ્યારે તે સડી ગયાં છે»

الرّسول ( فِی مَن لَا یَحضُرُهُ الفَقِیهُ حَدِیثٌ طَوِیلٌ وَ فِیهِ وَ قَدْ رَمَمْتَ یَا رَسُولَ اللَّهِ (یَعْنُونَ صِرْتَ رَمِیماً فَقَالَ کَلَّا إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی حَرَّمَ لُحُومَنَا عَلَی الْأَرْضِ أَنْ تَطْعَمَ مِنْهَا شَیْئا.

پیامبر ( [وقتی پیامبر (فرمود: اعمال شما همه روزه بر من عرضه می‌شود. به ایشان عرض کردند:] «درحالی‌که استخوان‌هایت پوسیده شده باشد؛ ای رسول خدا». (منظورشان این بود که درحالی‌که استخوان‌های تو پوسیده شده اعمال امّت را به تو عرضه می‌دارند؟) آن حضرت فرمود: «هرگز هرگز، خداوند متعال گوشت‌های ما را بر زمین حرام کرده است و بدن ما در زمین نمی‌پوسد و کهنه نمی‌شود».

The Messenger of Allah (peace be upon him and his family): [When the Prophet (peace be upon him and his family) said: "Your deeds are presented to me every day," they said to him:] "While your bones have decayed, O Messenger of Allah?" (Their meaning was: while your bones have decayed, will the deeds of the ummah be presented to you?) He said: "Never, never! Allah the Exalted has forbidden our flesh to the earth, and our bodies do not decay or wear away in the earth."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): [જ્યારે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: તમારા બધા આમાલ દરરોજ મારી સામે પેશ કરવામાં આવે છે. ત્યારે તેમને અરજ કરી:] "જ્યારે તમારા હાડકાં સડી ગયા હશે; હે અલ્લાહના રસૂલ." (તેમનો મતલબ એ હતો કે જ્યારે તમારા હાડકાં સડી ગયા હશે ત્યારે ઉમ્મતના આમાલ તમારી સામે પેશ કરવામાં આવશે?) તે હઝરતે ફરમાવ્યું: "હરગિઝ હરગિઝ, અલ્લાહ તઆલાએ અમારા ગોશ્તને ઝમીન પર હરામ કર્યું છે અને અમારું શરીર ઝમીનમાં સડતું નથી અને જૂનું થતું નથી."

#4 و برای ما مثالی زد و آفرینش خود را فراموش کرد و گفت: «چه کسی این استخوان‌ها را زنده می‌کند درحالی‌که پوسیده است» And he coined a likeness for Us and forgot his own creation; he said: Who will give life to these bones when they are decayed? અને અમારા માટે મિસાલ આપી અને પોતાની બનાવટને ભૂલી ગયો અને કહ્યું: «કોણ આ હાડકાંને જીવતાં કરશે જ્યારે તે સડી ગયાં છે»

الصّادق ( إِذَا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یَبْعَثَ الْخَلْقَ أَمْطَرَ السَّمَاءَ عَلَی الْأَرْضِ أَرْبَعِینَ صَبَاحاً فَاجْتَمَعَتِ الْأَوْصَالُ وَ نَبَتَتِ اللُّحُوم.

امام صادق ( هنگامی‌که خدای عزّوجلّ اراده کند که خلق را مبعوث کند، چهل روز آسمان بر زمین می‌بارد تا رگ و پی‌ها جمع شوند و گوشت بروید.

Imam Sadiq (peace be upon him): When Allah the Mighty and Majestic wills to raise up creation, the sky rains upon the earth for forty days until the veins and sinews come together and the flesh grows.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): જ્યારે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ ઇરાદો કરે છે કે સૃષ્ટિને મબઊસ કરે, ત્યારે ચાલીસ દિવસ સુધી આસમાન ઝમીન પર વરસાદ વરસાવે છે, જેથી નસો અને પેશીઓ એકઠી થાય અને ગોશ્ત ઉગે.