سورة النساء

Verse 164 of 176

4:164

وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْناهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَ رُسُلاً لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ وَ كَلَّمَ اللهُ‌ مُوسى تَكْليماً

و پيامبرانى كه سرگذشت آن‌ها را پيش از اين، براى تو بازگفته‌ايم؛ و پيامبرانى كه سرگذشت آن‌ها را بيان نكرده‌ايم؛ و خداوند با موسى سخن گفت. [و اين امتياز، از آن او بود].

And (We sent) apostles We have mentioned to you before and apostles we have not mentioned to you; and to Musa, Allah addressed His Word, speaking (to him):

અને (અમોએ મોકલેલા) રસૂલો કે જેમના કિસ્સા અમે તને આ પહેલાં બયાન કરી ચૂક્યા છીએ. તથા એવા રસૂલો પણ કે જેમના કિસ્સા અમે તને બયાન કર્યા નથી અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાતો કરી (આ ખાસ ફઝીલત છે).

#1 و پیامبرانی که سرگذشت آن‌ها را پیش از این، برای تو بازگفته‌ایم؛ و پیامبرانی که سرگذشت آن‌ها را بیان نکرده‌ایم Messengers whose stories We have related to you, and messengers whose stories We have not related to you અને એ પયગમ્બરો જેમની હકીકત આ પહેલાં તમને જણાવી ચૂક્યા છીએ; અને એ પયગમ્બરો જેમની હકીકત અમે બયાન કરી નથી

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

کَانَ مَنْ بَیْنَ آدَمَ وَ نُوحٍ (علیها السلام) مِنَ الْأَنْبِیَاءِ (مُسْتَخْفِینَ وَ لِذَلِکَ خَفِیَ ذِکْرُهُمْ فِی الْقُرْآنِ فَلَمْ یُسَمَّوْا کَمَا سُمِّیَ مَنِ اسْتَعْلَنَ مِنَ الْأَنْبِیَاءِ (وَ هُوَ قَوْلُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ رُسُلًا قَدْ قَصَصْناهُمْ عَلَیْکَ مِنْ قَبْلُ وَ رُسُلًا لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَیْکَ یَعْنِی لَمْ أُسَمِّ الْمُسْتَخْفِینَ کَمَا سَمَّیْتُ الْمُسْتَعْلِنِینَ مِنَ الْأَنْبِیَاءِ (.

امام باقر (علیه السلام)- در زمان نوح (علیه السلام) برخی از پیامبران بودند که به طور پنهانی به رسالت مشغول بودند لذا نام آنان در قرآن نیامده و مانند دیگر پیامبرانی که به طور علنی به رسالت مشغول بوده‌اند برای آنان نامی ذکر نشده است. این مطلب در آیه: وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ علَیْکَ مِن قَبْلُ وَ رُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ علَیْکَ وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیمًا یعنی خداوند برای پیامبران در خفا نامی مانند دیگر پیامبران (در نظر نگرفت.

Imam Baqir (peace be upon him): In the time of Nuh (peace be upon him) there were some prophets who were engaged in their mission secretly, and for that reason their names have not come in the Qur'an and, unlike the other prophets who were engaged in their mission openly, no name has been mentioned for them. This matter is [referred to] in the verse: وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ علَیْکَ مِن قَبْلُ وَ رُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ علَیْکَ وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیمًا [And (We sent) messengers We have narrated to you before, and messengers We have not narrated to you, and Allah spoke to Musa directly], meaning that Allah did not assign a name for the prophets [who worked] in secret as He did for the other prophets.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): નૂહ (અલયહિસ્સલામ)ના સમયમાં કેટલાક પયગંબરો હતા જેઓ છૂપી રીતે રિસાલતમાં મશગૂલ હતા, તેથી તેમનું નામ કુરઆનમાં આવ્યું નથી અને બીજા પયગંબરો કે જેઓ ખુલ્લેઆમ રિસાલતમાં મશગૂલ હતા તેમની જેમ તેમના માટે કોઈ નામ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યું નથી. આ વાત આ આયતમાં છે: وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ علَیْکَ مِن قَبْلُ وَ رُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ علَیْکَ وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیمًا [અને કેટલાક રસૂલો કે જેમનો કિસ્સો અમે તમને પહેલાં કહી ચૂક્યા છીએ, અને કેટલાક રસૂલો કે જેમનો કિસ્સો અમે તમને કહ્યો નથી, અને અલ્લાહે મૂસા સાથે ખાસ રીતે વાત કરી], એટલે કે અલ્લાહે છૂપા પયગંબરો માટે બીજા પયગંબરોની જેમ કોઈ નામ [રાખ્યું નહીં].

#2 و پیامبرانی که سرگذشت آن‌ها را پیش از این، برای تو بازگفته‌ایم؛ و پیامبرانی که سرگذشت آن‌ها را بیان نکرده‌ایم Messengers whose stories We have related to you, and messengers whose stories We have not related to you અને એ પયગમ્બરો જેમની હકીકત આ પહેલાં તમને જણાવી ચૂક્યા છીએ; અને એ પયગમ્બરો જેમની હકીકત અમે બયાન કરી નથી

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

فِی قَوْلِهِ وَ رُسُلًا قَدْ قَصَصْناهُمْ عَلَیْکَ مِنْ قَبْلُ وَ رُسُلًا لَمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَیْکَ بَعَثَ اللَّهُ نَبِیّاً (صلی الله علیه و آله) أَسْوَدَ لَمْ یَقُصَّ عَلَیْنَا قِصَّتَهُ.

امام علی (علیه السلام)- وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ علَیْکَ مِن قَبْلُ وَ رُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ علَیْکَ پیامبرانی [با داستان‌های تاریک و مبهم و] سیاه هستند که داستان آن‌ها برای ما نقل نشده است.

Imam Ali (peace be upon him): [Regarding His words] وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ علَیْکَ مِن قَبْلُ وَ رُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ علَیْکَ [And (We sent) messengers We have narrated to you before, and messengers We have not narrated to you] — Allah sent a black prophet (peace be upon him and his family) whose story He did not narrate to us.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): [આ કૌલ વિશે] وَ رُسُلاً قَدْ قَصَصْنَاهُمْ علَیْکَ مِن قَبْلُ وَ رُسُلاً لَّمْ نَقْصُصْهُمْ علَیْکَ [અને કેટલાક રસૂલો કે જેમનો કિસ્સો અમે તમને પહેલાં કહી ચૂક્યા છીએ, અને કેટલાક રસૂલો કે જેમનો કિસ્સો અમે તમને કહ્યો નથી] — અલ્લાહે એક કાળા પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને મોકલ્યા જેમનો કિસ્સો તેમણે અમને કહ્યો નથી.

#3 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْمُفَضَّلِ‌بْنِ‌عُمَرَ قَالَ: دَخَلْتُ عَلَی أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فَقُلْتُ إِنِّی أَشْتَاقُ إِلَی الْغَرِیِّ قَالَ فَمَا شَوْقُکَ إِلَیْهِ قُلْتُ لَهُ إِنِّی أُحِبُّ أَنْ أَزُورَ أَمِیرَالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَقَالَ (علیه السلام) ... هُوَ قِطْعَهًٌْ مِنَ الْجَبَلِ الَّذِی کَلَّمَ اللهُ عَلَیْهِ مُوسی تَکْلِیماً وَ قَدَّسَ عَلَیْهِ عِیسَی (علیه السلام) تَقْدِیساً وَ اتَّخَذَ عَلَیْهِ إِبْرَاهِیمَ خَلِیلًا وَ اتَّخَذَ عَلَیْهِ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) حَبِیباً وَ جَعَلَهُ لِلنَّبِیِّینَ مَسْکَناً وَ اللَّهِ مَا سَکَنَ فِیهِ أَحَدٌ بَعْدَ أَبَوَیْهِ الطَّیِّبَیْنِ آدَمَ وَ نُوحٍ (علیها السلام) أَکْرَمُ مِنْ أَمِیرِالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام)- مفضّل گوید: خدمت امام صادق (علیه السلام) رسیده و عرض کردم: «مایل و مشتاقم که به غریّ بروم». حضرت فرمود: «چه اشتیاقی به آن داری»؟ عرض کردم: «امیرالمؤمنین (علیه السلام) را دوست داشته و به زیارتش علاقمند هستم»... حضرت فرمود: «غری بخشی از کوهی است که خداوند بر روی آن با موسی (علیه السلام) سخن گفت، عیسی (علیه السلام) را مقدّس گرداند، ابراهیم (علیه السلام) را به دوستی برگزید و محمّد (صلی الله علیه و آله) را به عنوان محبوب خود انتخاب کرد، و آن را برای پیامبران محل سکونت قرار داد، خداوند بعد از دو پدر پاکش یعنی آدم (علیه السلام) و نوح (علیه السلام) کسی را بزرگوارتر از امیر المؤمنین (علیه السلام) در آن ساکن نکرده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Mufaddal said: I came to Imam Sadiq (peace be upon him) and said: "I am eager and longing to go to al-Ghari." He said: "What eagerness do you have for it?" I said: "I love Amir al-Mu'minin (peace be upon him) and am eager to visit him"... The Imam said: "Al-Ghari is a part of the mountain upon which Allah spoke to Musa (peace be upon him), sanctified Isa (peace be upon him), took Ibrahim (peace be upon him) as a friend, and chose Muhammad (peace be upon him and his family) as His beloved, and made it a dwelling place for the prophets. After his two pure fathers, Adam (peace be upon him) and Nuh (peace be upon him), Allah has not settled anyone in it more noble than Amir al-Mu'minin (peace be upon him)."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુફદ્દલ કહે છે: હું ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ની ખિદમતમાં હાજર થયો અને અરજ કરી: "મને ગરીય જવાની ઇચ્છા અને ઉત્કંઠા છે." આપે ફરમાવ્યું: "તમને તેની શું ઉત્કંઠા છે?" મેં અરજ કરી: "હું અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) ને ચાહું છું અને તેમની ઝિયારતમાં રસ ધરાવું છું"... આપે ફરમાવ્યું: "ગરીય તે પર્વતનો એક ભાગ છે જેના પર અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે વાત કરી, ઈસા (અલયહિસ્સલામ) ને પવિત્ર કર્યા, ઇબ્રાહીમ (અલયહિસ્સલામ) ને દોસ્ત તરીકે પસંદ કર્યા અને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ને પોતાના મહબૂબ તરીકે પસંદ કર્યા, અને તેને પયગંબરો માટે રહેઠાણ બનાવ્યું. અલ્લાહે તેમના બે પવિત્ર પિતાઓ એટલે કે આદમ (અલયહિસ્સલામ) અને નૂહ (અલયહિસ્સલામ) પછી અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) થી વધુ સન્માનનીય કોઈને તેમાં વસાવ્યા નથી."

#4 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

فِی خَبَرِ ابْنِ‌سَلَامٍ أَنَّهُ سَأَلَ النَّبِیَّ (صلی الله علیه و آله) عَنِ الْوَادِ الْمُقَدَّسِ لِمَ سُمِّیَ الْمُقَدَّسَ قَالَ لِأَنَّهُ قُدِّسَتْ فِیهِ الْأَرْوَاحُ وَ اصْطُفِیَتْ فِیهِ الْمَلَائِکَهًُْ وَ کَلَّمَ اللهُ عَزَّوَجَلَّ مُوسی تَکْلِیماً.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در روایت ابن‌سلام از پیامبر (صلی الله علیه و آله) درباره‌ی علّت نامگذاری وادی مقدّس پرسش شده، آن حضرت فرمود: «مقدّس‌بودن آن وادی به‌جهت تزکیه و تقدیس روح‌ها در آن مکان و ارسال ملائکه در آنجا و وقوع تکلّم خداوند با موسی (علیه السلام) است».

The Prophet (peace be upon him and his family): In the narration of Ibn Sallam, the Prophet (peace be upon him and his family) was asked about the reason for naming the sacred valley [as such]. He said: "The sacredness of that valley is because of the purification and sanctification of souls in that place, the sending of angels there, and the occurrence of Allah's speech with Musa (peace be upon him)."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): ઇબ્ને સલ્લામની રિવાયતમાં પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ને પવિત્ર ખીણના નામકરણનું કારણ પૂછવામાં આવ્યું, આપે ફરમાવ્યું: "તે ખીણનું પવિત્ર હોવું તે સ્થાનમાં રૂહોની તઝ્કિયા અને પવિત્રતા, ત્યાં ફરિશ્તાઓના મોકલવા અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે અલ્લાહની વાતચીતના થવાના કારણે છે."

#5 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

الْغَاضِرِیَّهًُْ هِیَ الْبُقْعَهًُْ الَّتِی کَلَّمَ اللَّهُ فِیهَا مُوسَی بْنَ عِمْرَانَ (علیه السلام) وَ نَاجَی نُوحاً فِیهَا وَ هِیَ أَکْرَمُ أَرْضِ اللَّهِ عَلَیْهِ.

امام باقر (علیه السلام)- قاضریّه همان مکانی است که خداوند با موسی (علیه السلام) در آنجا صحبت کرد و با نوح (علیه السلام) نجوا کرد و آنجا با کرامت‌ترین زمین‌های خداست.

Imam Baqir (peace be upon him): Al-Ghadiriyya is the very place where Allah spoke to Musa (peace be upon him) and conversed privately with Nuh (peace be upon him), and it is the most honored of Allah's lands to Him.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): કાદિરિય્યા તે જ સ્થળ છે જ્યાં અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે વાત કરી અને નૂહ (અલયહિસ્સલામ) સાથે ગુપ્ત વાતચીત કરી, અને તે અલ્લાહની ધરતીઓમાં સૌથી સન્માનનીય છે.

#6 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الرّضا (علیه السلام) Imam Rida (peace be upon him) ઇમામ રેઝા (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ صَفْوَانَ‌بْنِ‌یَحْیَی قَالَ: سَأَلَنِی أَبُو قُرَّهًَْ الْمُحَدِّثُ صَاحِبُ شُبْرُمَهًَْ أَنْ أُدْخِلَهُ عَلَی أَبِی‌الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) فَاسْتَأْذَنَهُ فَأَذِنَ لَهُ فَدَخَلَ فَسَأَلَهُ عَنْ أَشْیَاءَ مِنَ الْحَلَالِ وَ الْحَرَامِ وَ الْفَرَائِضِ وَ الْأَحْکَامِ حَتَّی بَلَغَ سُؤَالُهُ إِلَی التَّوْحِیدِ فَقَالَ لَهُ أَخْبِرْنِی جَعَلَنِیَ اللَّهُ فِدَاکَ عَنْ کَلَامِ اللَّهِ لِمُوسَی (علیه السلام)؟ فَقَالَ اللَّهُ أَعْلَمُ بِأَیِّ لِسَانٍ کَلَّمَهُ بِالسُّرْیَانِیَّهًِْ أَمْ بِالْعِبْرَانِیَّهًِْ فَأَخَذَ أَبُو قُرَّهًَْ بِلِسَانِهِ فَقَالَ إِنَّمَا أَسْأَلُکَ عَنْ هَذَا اللِّسَانِ فَقَالَ أَبُو الْحَسَنِ (علیه السلام) سُبْحَانَ اللَّهِ عَمَّا تَقُولُ وَ مَعَاذَ اللَّهِ أَنْ یُشْبِهَ خَلْقَهُ أَوْ یَتَکَلَّمَ مَا هُمْ بِهِ مُتَکَلِّمُونَ وَ لَکِنَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی لَیْسَ کَمِثْلِهِ شَیْءٌ وَ لَا کَمِثْلِهِ قَائِلٌ وَ لَا فَاعِلٌ قَالَ کَیْفَ ذَلِکَ؟ قَالَ کَلَامُ الْخَالِقِ لِمَخْلُوقٍ لَیْسَ کَکَلَامِ الْمَخْلُوقِ لِمَخْلُوقٍ وَ لَا یَلْفَظُ بِشَقِّ فَمٍ وَ لِسَانٍ وَ لَکِنْ یَقُولُ لَهُ کُنْ فَکَانَ بِمَشِیَّتِهِ مَا خَاطَبَ بِهِ مُوسَی (علیه السلام) مِنَ الْأَمْرِ وَ النَّهْیِ مِنْ غَیْرِ تَرَدُّدٍ فِی نَفَسٍ.

امام رضا (علیه السلام)- صفوان‌بن‌یحیی گوید: ابوقرّه محدّث رفیق شبرمه از من خواست ترتیب ملاقات او را با امام رضا (علیه السلام) بدهم، من نیز اذن دخول گرفتم و آن حضرت اجازه فرمود، ابو قرّه داخل شد و از امام (علیه السلام) مسائلی در حلال و حرام و فرائض و احکام پرسید تا اینکه رسید به پرسشهای توحیدی. گفت: «فدایت شوم، نحوه‌ی کلام خداوند با حضرت موسی (علیه السلام) را توضیح فرما»؟ فرمود: «خدا و رسول او داناترند که به چه زبانی با او سخن راند، به زبان سریانی یا عبرانی»، ابوقرّه با اشاره به زبان خود گفت: «منظورم این است که با این [ماهیچه] زبان صحبت کرد»؟! فرمود: «سبحان‌اللَّه از این طرز تفکّر! و پناه بر خدا در شباهت او به خلق، یا تشبیه تکلّم حضرت حقّ به سخنرانان، ولی هیچ چیزی مانند او نیست؛ نه گوینده و نه عمل‌کننده‌ای». پرسید: «پس چگونه بوده»؟ فرمود: «کلام آفریننده به مخلوق همچون کلام مخلوق با مخلوق نیست، و نه با حرکت لب و زبان، بلکه بدو می‌فرماید: «بشو و می‌شود»، و کلام حضرت حقّ با موسی (علیه السلام) بنا بر مشیّت او از امر و نهی بود بدون آنکه تردّدی در نفس پیش آید».

Imam Rida (peace be upon him): Safwan ibn Yahya said: Abu Qurra the traditionist, the companion of Shubrama, asked me to arrange a meeting for him with Imam Rida (peace be upon him). I sought permission and the Imam granted it. Abu Qurra entered and asked the Imam (peace be upon him) questions on the lawful and unlawful, obligations and rulings, until his questions reached matters of tawhid. He said: "May I be your ransom, explain the manner of Allah's speech with Musa (peace be upon him)." He said: "Allah and His Messenger know best in what language He spoke to him, whether in Syriac or in Hebrew." Abu Qurra pointed to his own tongue and said: "I mean, did He speak with this [muscular] tongue?!" The Imam said: "Glory be to Allah, far above what you say! And I seek refuge in Allah from likening Him to His creation, or likening the speech of the Truth to speakers. Rather, nothing is like Him — no speaker and no doer." He asked: "Then how was it?" He said: "The speech of the Creator to a creature is not like the speech of a creature to a creature, nor with the movement of lip and tongue; rather He says to it 'Be' and it comes to be. And the speech of the Truth to Musa (peace be upon him), according to His will, was of command and prohibition, without any hesitation occurring within [His] self."

ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): સફવાન બિન યહ્યા કહે છે: અબૂ કુર્રહ મુહદ્દિસ, શુબ્રમાના સાથી, એ મારી પાસે માંગણી કરી કે તેમની મુલાકાત ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) સાથે ગોઠવું, મેં પણ દાખલ થવાની ઇજાઝત માંગી અને આપે ઇજાઝત આપી. અબૂ કુર્રહ દાખલ થયા અને ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) ને હલાલ અને હરામ, ફરાઇઝ અને એહકામના મસાઇલ પૂછ્યા, ત્યાં સુધી કે તૌહીદના પ્રશ્નો પર પહોંચ્યા. તેમણે કહ્યું: "હું આપ પર કુરબાન થાઉં, અલ્લાહની હઝરત મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથેની વાતચીતની રીત સમજાવો?" આપે ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ અને તેના રસૂલ સૌથી વધારે જાણનારા છે કે તેમની સાથે કઈ ભાષામાં વાત કરી, સુરિયાની ભાષામાં કે ઇબ્રાની ભાષામાં." અબૂ કુર્રહએ પોતાની જીભ તરફ ઇશારો કરીને કહ્યું: "મારો મતલબ એ છે કે શું આ [માંસલ] જીભથી વાત કરી?!" આપે ફરમાવ્યું: "સુબ્હાનલ્લાહ આ પ્રકારની વિચારસરણીથી! અને અલ્લાહની પનાહ કે તેને મખ્લૂક સાથે સરખાવવામાં આવે, અથવા હઝરત હકના કલામને વક્તાઓ સાથે સરખાવવામાં આવે, પરંતુ કોઈ પણ વસ્તુ તેના જેવી નથી; ન બોલનાર અને ન કરનાર." તેમણે પૂછ્યું: "તો કેવી રીતે હતું?" આપે ફરમાવ્યું: "સર્જનહારનું મખ્લૂક સાથેનું કલામ મખ્લૂકના મખ્લૂક સાથેના કલામ જેવું નથી, અને ન હોઠ અને જીભની હિલચાલ સાથે, બલ્કે તેને ફરમાવે છે: 'થઈ જા અને તે થઈ જાય છે', અને હઝરત હકનું મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથેનું કલામ તેની મશીય્યત મુજબ અમ્ર અને નહીથી હતું, બગૈર એ કે નફ્સમાં કોઈ તરદ્દુદ પેશ આવે."

#7 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ ابْنِ مُسْکَانَ عَنْ أَبِی‌عَبْدِاللهِ (علیه السلام) قَالَ: قُلْتُ لَهُ: لَمْ یَزَلِ اللَّهُ مُتَکَلِّماً؟ قَالَ: فَقَالَ: إِنَّ الْکَلَامَ صِفَهًٌْ مُحْدَثَهًٌْ لَیْسَ بِأَزَلِیَّهًٍْ کَانَ اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ وَ لَا مُتَکَلِّمَ.

امام صادق (علیه السلام)- ابن‌مسکان گوید: به امام صادق (علیه السلام) عرض کردم: «آیا خداوند همیشه [با بندگان برگزیده‌اش] صحبت می‌کرده»؟ فرمود: «صحبت‌کردن، صفتی غیر ازلی است و صفتی محدث است، درحالی‌که خداوند بوده است و هیچ متکلّمی نبوده است».

Imam Sadiq (peace be upon him): Ibn Muskan said: I said to Imam Sadiq (peace be upon him): "Has Allah always been speaking [to His chosen servants]?" He said: "Speech is a non-eternal, originated attribute; Allah, the Mighty and Majestic, existed while there was no speaker."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્ને મુસ્કાન કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને અરજ કરી: "શું અલ્લાહ હંમેશા [પોતાના પસંદ કરાયેલા બંદાઓ સાથે] વાત કરતો રહ્યો છે?" આપે ફરમાવ્યું: "વાત કરવી, એ ગૈર અઝલી સિફત છે અને મુહદસ (ઉત્પન્ન થયેલી) સિફત છે, જ્યારે કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ હતો અને કોઈ મુતકલ્લિમ (વાત કરનાર) ન હતો."

#8 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

فِیمَا أَجَابَ بِهِ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) عَنْ أَسْئِلَهًِْ الزِّنْدِیقِ الْمُدَّعِی لِلتَّنَاقُضِ فِی الْقُرْآنِ قَالَ (علیه السلام) وَ أَمَّا قَوْلُهُ وَ ما کانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللهُ إِلَّا وَحْیاً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا فَیُوحِیَ بِإِذْنِهِ ما یَشاءُ وَ قَوْلُهُ وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً وَ قَوْلُهُ وَ ناداهُما رَبُّهُما وَ قَوْلُهُ یا آدَمُ اسْکُنْ أَنْتَ وَ زَوْجُکَ الْجَنَّةَ فَأَمَّا قَوْلُهُ ما کانَ لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللهُ إِلَّا وَحْیاً أَوْ مِنْ وَراءِ حِجابٍ مَا یَنْبَغِی لِبَشَرٍ أَنْ یُکَلِّمَهُ اللهُ إِلَّا وَحْیاً وَ لَیْسَ بِکَائِنٍ إِلَّا مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ أَوْ یُرْسِلَ رَسُولًا فَیُوحِیَ بِإِذْنِهِ ما یَشاءُ کَذَلِکَ قَالَ اللَّهُ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی عُلُوّاً کَبِیراً قَدْ کَانَ الرَّسُولُ (صلی الله علیه و آله) یُوحَی إِلَیْهِ مِنْ رُسُلِ السَّمَاءِ فَتَبْلُغُ رُسُلُ السَّمَاءِ رُسُلَ الْأَرْضِ وَ قَدْ کَانَ الْکَلَامُ بَیْنَ رُسُلِ أَهْلِ الْأَرْضِ وَ بَیْنَهُ مِنْ غَیْرِ أَنْ یُرْسِلَ بِالْکَلَامِ مَعَ رُسُلِ أَهْلِ السَّمَاءِ وَ قَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یَا جَبْرَئِیلُ هَلْ رَأَیْتَ رَبَّکَ فَقَالَ جَبْرَئِیلُ إِنَّ رَبِّی لَا یُرَی فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) مِنْ أَیْنَ تَأْخُذُ الْوَحْیَ فَقَالَ آخُذُهُ مِنْ إِسْرَافِیلَ فَقَالَ وَ مِنْ أَیْنَ یَأْخُذُهُ إِسْرَافِیلُ قَالَ یَأْخُذُهُ مِنْ مَلَکٍ فَوْقَهُ مِنَ الرُّوحَانِیِّینَ قَالَ فَمِنْ أَیْنَ یَأْخُذُهُ ذَلِکَ الْمَلَکُ قَالَ یَقْذِفُ فِی قَلْبِهِ قَذْفاً فَهَذَا وَحْیٌ وَ هُوَ کَلَامُ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ وَ کَلَامُ اللَّهِ لَیْسَ بِنَحْوٍ وَاحِدٍ مِنْهُ مَا کَلَّمَ اللَّهُ بِهِ الرُّسُلَ وَ مِنْهُ مَا قَذَفَهُ فِی قُلُوبِهِمْ وَ مِنْهُ رُؤْیَا یُرِیهَا الرُّسُلَ وَ مِنْهُ وَحْیٌ وَ تَنْزِیلٌ یُتْلَی وَ یُقْرَأُ فَهُوَ کَلَامُ اللَّهِ فَاکْتَفِ بِمَا وَصَفْتُ لَکَ مِنْ کَلَامِ اللَّهِ فَإِنَّ مَعْنَی کَلَامِ اللَّهِ لَیْسَ بِنَحْوٍ وَاحِدٍ فَإِنَّهُ مِنْهُ مَا تَبْلُغُ مِنْهُ رُسُلُ (السَّمَاءِ رُسُلَ الْأَرْض.

امام علی (علیه السلام)- امیرالمؤمنین (علیه السلام) در جواب سؤالات فرد بی‌دین که مدّعی بود در قرآن تناقض وجود دارد [چنین] فرمود: «در آیه: و شایسته‌ی هیچ انسانی نیست که خدا با او سخن گوید، مگر از راه وحی یا از پشت حجاب، یا رسولی می‌فرستد و به فرمان او آنچه را بخواهد وحی می‌کند. ( شوری/۵۱ ) و آیه: و پروردگارشان آن‌ها را نداد داد. ( اعراف/۲۲ ) و آیه: ای آدم! تو با همسرت در بهشت سکونت کن. ( بقره/۳۵ ). و آیه: و شایسته‌ی هیچ انسانی نیست که خدا با او سخن گوید، مگر از راه وحی یا از پشت حجاب. ( شوری/۵۱ )؛ وحی یا از پشت یک حجاب است یا به‌واسطه‌ی فرستادن رسول و فرستاده و هرطور که خود بخواهد وحی می‌کند. در مورد رسول خدا (صلی الله علیه و آله) چنین بود که از فرستادگان آسمان [یعنی فرشتگان و خصوصاً جناب جبرئیل] به‌سویش وحی می‌شد؛ پس فرستادگان آسمان به فرستادگان زمین می‌رسانیدند؛ و گاه بود که کلام در میانه‌ی فرستادگان اهل زمین و خدا بود، بی‌آنکه کلام را با فرستادگان اهل آسمان بفرستد. گاهی پیامبر (صلی الله علیه و آله) از جبرائیل می‌پرسید: «آیا تو خدا را دیده‌ای»؟ جبرئیل می‌گفت: «خدای من دیدنی نیست». پیامبر (صلی الله علیه و آله) می‌پرسید: «وحی را چگونه دریافت می‌کنی»؟ گفت: «از اسرافیل». پرسید: «اسرافیل از کجا می‌گرفت»؟ گفت: «از یکی از فرشتگان روحانی فوق خود می‌گیرد». پرسید: «آن فرشته از کجا می‌گیرد»؟ گفت: «به‌نحوی در قلبش قرار می‌گیرد و این وحی است و کلام خدا این چنین است، کلام خدا همیشه به یک شکل ثابت نیست، گاهی با فرستادگان خود صحبت می‌کند، گاهی در قلبشان می‌نهد و گاهی به‌صورت رویا به رسولان خود نشان می‌دهد و گاهی وحی و نزول است که خوانده می‌شود و تلاوت می‌گردد. این کلام خداست و به همین مقدار که برایت کلام خدا را وصف کردم کفایت کن که معنای کلام خدا به یک معنای ثابت نیست و اینکه به رسولان آسمانی می‌دهد تا به رسولان زمینی فقط یک نوع از آن است». آن مرد عرض کرد: «اندوه را از من بردی؛ خدا اندوه را از تو ببرد! و گره‌ای را از من گشودی؛ پس خدا مزد تو را بزرگ گرداند، یا امیرالمؤمنین (علیه السلام)»!

Imam Ali (peace be upon him): Amir al-Mu'minin (peace be upon him), in answer to the questions of an irreligious man who claimed that there was contradiction in the Qur'an, said: "Regarding the verse: 'And it is not fitting for any human being that Allah should speak to him except by revelation, or from behind a veil, or that He sends a messenger to reveal, by His permission, whatever He wills.' (Shura/51) and the verse: 'And their Lord called out to them.' (A'raf/22) and the verse: 'O Adam! Dwell you and your wife in Paradise.' (Baqarah/35). And the verse: 'And it is not fitting for any human being that Allah should speak to him except by revelation, or from behind a veil.' (Shura/51); revelation is either from behind a veil or by means of sending a messenger and envoy, and He reveals in whatever manner He wills. In the case of the Messenger of Allah (peace be upon him and his family), it was such that revelation was sent to him from the messengers of the heavens [that is, the angels, and especially Jibra'il], and the messengers of the heavens conveyed it to the messengers of the earth; and sometimes the speech was directly between the messengers of the people of the earth and Allah, without sending the speech with the messengers of the people of the heavens. At times the Prophet (peace be upon him and his family) would ask Jibra'il: 'Have you seen Allah?' Jibra'il would say: 'My Allah cannot be seen.' The Prophet (peace be upon him and his family) would ask: 'How do you receive the revelation?' He said: 'From Israfil.' He asked: 'From where does Israfil take it?' He said: 'He takes it from one of the spiritual angels above him.' He asked: 'From where does that angel take it?' He said: 'It is placed in his heart in a certain way, and this is revelation, and the speech of Allah is like this. The speech of Allah is not always of one fixed form; sometimes He speaks with His messengers, sometimes He places it in their hearts, and sometimes He shows it to His messengers in the form of a dream, and sometimes it is revelation and descent that is recited and read. This is the speech of Allah, and let what I have described to you of the speech of Allah suffice you, for the meaning of the speech of Allah is not one fixed meaning, and that which He gives to the heavenly messengers to convey to the earthly messengers is only one type of it.'" That man said: "You have removed sorrow from me — may Allah remove sorrow from you! And you have untied a knot for me — so may Allah make your reward great, O Amir al-Mu'minin (peace be upon him)!"

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)એ એક બેદીન વ્યક્તિના પ્રશ્નોના જવાબમાં, જે દાવો કરતો હતો કે કુરઆનમાં વિરોધાભાસ છે, [આ પ્રમાણે] ફરમાવ્યું: "આ આયત વિશે: 'અને કોઈપણ ઇન્સાન માટે યોગ્ય નથી કે અલ્લાહ તેની સાથે વાત કરે, સિવાય કે વહી દ્વારા અથવા પડદાની પાછળથી, અથવા કોઈ રસૂલને મોકલે અને પોતાના હુકમથી જે ઈચ્છે તે વહી કરે.' (શૂરા/૫૧) અને આ આયત: 'અને તેમના પરવરદિગારે તેમને પોકાર્યા.' (અઅરાફ/૨૨) અને આ આયત: 'હે આદમ! તમે તમારી પત્ની સાથે જન્નતમાં રહો.' (બકરહ/૩૫). અને આ આયત: 'અને કોઈપણ ઇન્સાન માટે યોગ્ય નથી કે અલ્લાહ તેની સાથે વાત કરે, સિવાય કે વહી દ્વારા અથવા પડદાની પાછળથી.' (શૂરા/૫૧); વહી કાં તો એક પડદાની પાછળથી હોય છે અથવા રસૂલ અને દૂત મોકલવાના માધ્યમથી હોય છે અને જે રીતે ઈચ્છે તે રીતે વહી કરે છે. રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના મામલે એવું હતું કે આસમાનના દૂતો [એટલે કે ફરિશ્તાઓ અને ખાસ કરીને હઝરત જિબ્રઈલ] દ્વારા તેમના તરફ વહી કરવામાં આવતી હતી; તો આસમાનના દૂતો જમીનના દૂતો સુધી પહોંચાડતા હતા; અને ક્યારેક એવું થતું કે વાતચીત જમીનવાસી દૂતો અને અલ્લાહ વચ્ચે સીધી હતી, આસમાનવાસી દૂતો સાથે વાત મોકલ્યા વગર. ક્યારેક પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) જિબ્રઈલને પૂછતાં: 'શું તમે અલ્લાહને જોયા છે?' જિબ્રઈલ કહેતા: 'મારો અલ્લાહ જોઈ શકાય તેવો નથી.' પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પૂછતાં: 'વહીને તમે કેવી રીતે પ્રાપ્ત કરો છો?' કહ્યું: 'ઇસરાફીલ પાસેથી.' પૂછ્યું: 'ઇસરાફીલ ક્યાંથી લે છે?' કહ્યું: 'પોતાનાથી ઉપરના રૂહાની ફરિશ્તાઓ પૈકી એક પાસેથી લે છે.' પૂછ્યું: 'તે ફરિશ્તો ક્યાંથી લે છે?' કહ્યું: 'એક રીતે તેના દિલમાં મૂકવામાં આવે છે, અને આ વહી છે અને અલ્લાહનું કલામ આ પ્રમાણે છે. અલ્લાહનું કલામ હંમેશા એક જ સ્વરૂપમાં નિશ્ચિત નથી, ક્યારેક પોતાના રસૂલો સાથે વાત કરે છે, ક્યારેક તેમના દિલમાં મૂકે છે અને ક્યારેક સ્વપ્નના રૂપમાં પોતાના રસૂલોને દેખાડે છે અને ક્યારેક વહી અને નુઝૂલ હોય છે જે વાંચવામાં અને તિલાવત કરવામાં આવે છે. આ અલ્લાહનું કલામ છે અને જેટલું મેં તમારા માટે અલ્લાહના કલામનું વર્ણન કર્યું છે તેટલું જ પૂરતું છે, કારણ કે અલ્લાહના કલામનો અર્થ એક નિશ્ચિત અર્થ નથી, અને જે તે આસમાની રસૂલોને આપે છે જેથી તેઓ જમીની રસૂલો સુધી પહોંચાડે, તે તો તેનો ફક્ત એક પ્રકાર છે." તે માણસે કહ્યું: "તમે મારાથી ગમ દૂર કર્યો; અલ્લાહ તમારાથી ગમ દૂર કરે! અને તમે મારી એક ગૂંચ ખોલી; તો અલ્લાહ તમારો બદલો મહાન બનાવે, યા અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)!"

#9 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَی مُوسَی (علیه السلام) بِالْکَلَامِ وَ الْمُنَاجَاهًِْ حِینَ تُرَی خُضْرَهًُْ الْبَقْلِ مِنْ بَطْنِهِ مِنْ هُزَالِهِ وَ مَا سَأَلَ مُوسَی (علیه السلام) حِینَ تَوَلَّی إِلَی الظِّلِّ إِلَّا طَعَاماً یَأْکُلُهُ مِنْ جُوع ... یُبْغِضُ مَا أَبْغَضَ اللَّهُ وَ یُصَغِّرُ مَا صَغَّرَ اللَّهُ وَ یُزْهِدُ مَا أَزْهَدَ اللَّهُ وَ قَدْ أَثْنَی اللَّهُ عَلَیْهِمْ فِی مُحْکَمِ کِتَابِهِ فَقَالَ وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- خدا موسی (علیه السلام) را به سخن گفتن و نیایش هنگامی اختیار کرد که رنگ سبز سبزی‌ها از شکم او از شدّت لاغری دیده می‌شد و موسی (علیه السلام) وقتی‌که پشت به سایه می‌کرد [و از عبادت فارغ می‌شد] جز غذایی که آن را از گرسنگی نجات دهد نمی‌خورد،... آنچه را که خدا دشمن می‌داشت، دشمن می‌دانست و آنچه را که خدا کوچک می‌شمرد، کوچک می‌شمرد و دوری می‌کنند از هرچه که خدا از آن دوری می‌کرد، اجتناب می‌کرد و خدا او را در کتاب محکمش ستایش می‌کند و به موسی (علیه السلام) فرموده: وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً.

The Prophet (peace be upon him and his family): Allah chose Musa (peace be upon him) for speech and intimate conversation at a time when the green colour of the vegetables could be seen from his belly due to the severity of his emaciation, and Musa (peace be upon him), when he turned his back to the shade [and finished from worship], would eat nothing except food that would rescue him from hunger,... whatever Allah held as enemy, he held as enemy, and whatever Allah counted small, he counted small, and he kept away from everything that Allah kept away from, and Allah praises him in His firm Book and has said regarding Musa (peace be upon him): وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً [And to Musa, Allah addressed His Word, speaking (to him)].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ને વાત કરવા અને મુનાજાત માટે તે વખતે પસંદ કર્યા જ્યારે તેમના પેટમાંથી ભાજીપાલાનો લીલો રંગ ભારે દુબળાપણાના કારણે દેખાતો હતો, અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) જ્યારે છાયા તરફ પીઠ કરતાં [અને ઇબાદતથી ફારેગ થતાં] ત્યારે ભૂખથી બચાવે તેવા ખોરાક સિવાય કંઇ ખાતા ન હતા,... જેને અલ્લાહ દુશ્મન ગણતા હતા તેને તેઓ દુશ્મન ગણતા હતા અને જેને અલ્લાહ નાનું ગણતા હતા તેને તેઓ નાનું ગણતા હતા અને દરેક વસ્તુથી દૂર રહેતા હતા જેનાથી અલ્લાહ દૂર રહેતા હતા, અને અલ્લાહ પોતાની મોહકમ કિતાબમાં તેમની પ્રશંસા કરે છે અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ) વિશે ફરમાવ્યું છે: وَ کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً [અને અલ્લાહે મૂસા સાથે ખાસ રીતે વાત કરી].

#10 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

فِی کِتَابِ الإِحتِجَاجِ لِلطَّبَرسَی عَن النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) حَدَیثٌ طَوِیلٌ فِی مُکَالَمَهًٍْ بَینَهُ وَ بَینَ الیَهُودِ وَ فِیهِ: قَالَتِ الْیَهُودُ مُوسَی (علیه السلام) خَیْرٌ مِنْکَ قَالَ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) وَ لِمَ؟ قَالُوا لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ کَلَّمَهُ بِأَرْبَعَهًِْ آلَافِ کَلِمَهًٍْ وَ لَمْ یُکَلِّمْکَ بِشَیْءٍ فَقَالَ النَّبِیُ (صلی الله علیه و آله) لَقَدْ أُعْطِیتُ أَنَا أَفْضَلَ مِنْ ذَلِکَ قَالُوا وَ مَا ذَاکَ؟ قَالَ قَوْلُهُ عَزَّ وَ جَلَّ هُوَ سُبْحانَ الَّذِی أَسْری.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در مکالمه‌ای که بین پیامبر (صلی الله علیه و آله) و یهودیان انجام شد، یهودیان گفتند: «موسی (علیه السلام) از تو بهتر بود». پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «چرا»؟ گفتند: «چون خداوند چهار هزار کلمه با موسی (علیه السلام) سخن گفت امّا با تو هیچ سخنی نگفته است». پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «به من بهتر از آن عطا شده». گفتند: «چه»؟ فرمود: «این کلام خدا: پاک و منزّه است خدایی که بنده‌اش را در یک شب، از مسجد الحرام به مسجد الاقصی که گرداگردش را پربرکت ساخته‌ایم برد، تا برخی از آیات خود را به او نشان دهیم چرا که او شنوا و بیناست. ( اسراء/۱ )».

The Prophet (peace be upon him and his family): In a conversation that took place between the Prophet (peace be upon him and his family) and the Jews, the Jews said: "Musa (peace be upon him) was better than you." The Prophet (peace be upon him and his family) said: "Why?" They said: "Because Allah spoke four thousand words with Musa (peace be upon him), but has not spoken any word with you." The Prophet (peace be upon him and his family) said: "I have been given something better than that." They said: "What?" He said: "This word of Allah: Glory be to Him Who made His servant travel by night from the Sacred Mosque to the Farthest Mosque whose surroundings We have blessed, so that We may show him some of Our signs; indeed, He is the All-Hearing, the All-Seeing. (al-Isra/1)."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) અને યહૂદીઓ વચ્ચે થયેલી એક વાતચીતમાં, યહૂદીઓએ કહ્યું: "મૂસા (અલયહિસ્સલામ) તમારા કરતાં શ્રેષ્ઠ હતા." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમે) ફરમાવ્યું: "કેમ?" તેઓએ કહ્યું: "કારણ કે અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે ચાર હજાર શબ્દો કહ્યા, પરંતુ તમારી સાથે કોઈ વાત કરી નથી." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમે) ફરમાવ્યું: "મને તેના કરતાં પણ શ્રેષ્ઠ આપવામાં આવ્યું છે." તેઓએ કહ્યું: "શું?" ફરમાવ્યું: "અલ્લાહનું આ કલામ: પાક અને પવિત્ર છે તે અલ્લાહ જેણે પોતાના બંદાને એક રાત્રે મસ્જિદુલ હરામથી મસ્જિદુલ અક્સા સુધી, જેની આસપાસ અમે બરકતવાળી બનાવી છે, લઈ ગયો, જેથી અમે તેને અમારી કેટલીક નિશાનીઓ બતાવીએ, ખરેખર તે સાંભળનાર અને જોનાર છે. (ઇસરા/૧)."

#11 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

جَاءَ ابْنَ‌سَلَامٍ إِلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ ... فَأَخْبِرْنِی مَا الْوَاحِدُ وَ ... وَ أَرْبَعَهًٌْ وَ عِشْرُونَ ... قَالَ نَعَمْ یَا ابْنَ‌سَلَامٍ أَمَّا الْوَاحِدُ فَ هُوَ اللَّهُ الْواحِد ... وَ أَمَّا الْأَرْبَعَهًُْ وَ الْعِشْرُونَ کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- ابن‌سلام به پیامبر (صلی الله علیه و آله) گفت: «مرا از [سرّ] عدد یک و... و بیست‌وچهار و... آگاه کن». پیامبر (صلی الله علیه و آله) فرمود: «بله، ای ابن‌سلام! عدد یک، خداوند یکتا است و... عدد بیست‌وچهار اشاره به کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً دارد».

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Ibn Salam said to the Prophet (peace be upon him and his family): "Inform me about [the secret of] the number one and... and twenty-four and...." The Prophet (peace be upon him and his family) said: "Yes, O Ibn Salam! The number one is Allah, the One, and... the number twenty-four is a reference to کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً [And to Musa, Allah addressed His Word, speaking]."

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): ઇબ્ને સલામે પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને કહ્યું: "મને [રહસ્ય] એક અને... અને ચોવીસ અને... ના આંકડા વિશે જણાવો." પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમે) ફરમાવ્યું: "હા, ઓ ઇબ્ને સલામ! એકનો આંકડો, અલ્લાહ એક છે અને... ચોવીસનો આંકડો کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً [અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી, વાત કરવારૂપે] તરફ ઇશારો કરે છે."

#12 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

إِنَّ اللَّهَ عَزَّوَجَلَّ نَاجَی مُوسَی بْنَ عِمْرَانَ (علیه السلام) بِمِائَهًِْ أَلْفِ کَلِمَهًٍْ وَ أَرْبَعَهًٍْ وَ عِشْرِینَ أَلْفَ کَلِمَهًٍْ فِی ثَلَاثَهًِْ أَیَّامٍ وَ لَیَالِیهِنَّ مَا طَعِمَ فِیهَا مُوسَی (علیه السلام) وَ لَا شَرِبَ فِیهَا فَلَمَّا انْصَرَفَ إِلَی بَنِی إِسْرَائِیلَ وَ سَمِعَ کَلَامَهُمْ مَقَتَهُمْ لِمَا کَانَ وَقَعَ فِی مَسَامِعِهِ مِنْ حَلَاوَهًِْ کَلَامِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- خدای عزّوجلّ با موسی‌بن‌عمران (علیه السلام) در سه روز و سه شب یک صدوبیست‌وچهار هزار کلمه مناجات کرد که در تمام این مدّت موسی (علیه السلام) نه غذایی خورد و نه چیزی آشامید و چون به‌سوی بنی‌اسرائیل بازگشت و سخن گفتن آنان را شنید بدش می‌آمد که هنوز شیرینی کلام خدای عزّوجلّ در گوش جان او بود.

The Prophet (peace be upon him and his family): Allah the Mighty and Majestic conversed privately with Musa ibn Imran (peace be upon him) with one hundred and twenty-four thousand words over three days and three nights, during which time Musa (peace be upon him) neither ate any food nor drank anything. And when he returned to the Bani Israil and heard their speech, he found it distasteful, for the sweetness of the speech of Allah the Mighty and Majestic was still in the ear of his soul.

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ મૂસા બિન ઇમરાન (અલયહિસ્સલામ) સાથે ત્રણ દિવસ અને ત્રણ રાત્રિમાં એક લાખ ચોવીસ હજાર શબ્દોથી મુનાજાત કરી, જે સમગ્ર સમય દરમિયાન મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ ન તો કોઈ ખોરાક ખાધો કે ન કંઈ પીધું. અને જ્યારે તેઓ બની ઇસ્રાઇલ તરફ પાછા ફર્યા અને તેમની વાતચીત સાંભળી, ત્યારે તે તેમને ખરાબ લાગી, કારણ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લના કલામની મીઠાશ હજુ પણ તેમના આત્માના કાનમાં હતી.

#13 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

صَعِدَ مُوسَی (علیه السلام) إِلَی الطُّورِ وَ سَأَلَ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی أَنْ یُکَلِّمَهُ وَ یُسْمِعَهُمْ کَلَامَهُ فَکَلَّمَهُ اللَّهُ تَعَالَی ذِکْرُهُ وَ سَمِعُوا کَلَامَهُ مِنْ فَوْقُ وَ أَسْفَلُ وَ یَمِینُ وَ شِمَالُ وَ وَرَاءُ وَ أَمَامُ لِأَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَحْدَثَهُ فِی الشَّجَرَهًِْ ثُمَ جَعَلَهُ مُنْبَعِثاً مِنْهَا حَتَّی سَمِعُوهُ مِنْ جَمِیعِ الْوُجُوهِ.

امام کاظم (علیه السلام)- موسی (علیه السلام) به‌سوی طور بالا رفت و از خدای تبارک‌وتعالی سؤال کرد: که با او سخن گوید و سخنش را به گوش ایشان برساند. سپس خدا با او سخن گفت و ایشان سخن خدا را از بالا و زیر و راست و چپ و پشت‌سر و پیش‌رو شنید زیرا که خدای عزّوجلّ آن را در درخت ایجاد فرموده و پدید آورده بود بعد از آن، آن صدا را از آن درخت خارج و برانگیخته گردانید تا آنکه آن را از همه‌ی وجوه و اطراف و جوانب شنید.

Imam Kazim (peace be upon him): Musa (peace be upon him) ascended toward the Mount and asked Allah the Blessed and Exalted to speak with him and to let them hear His speech. Then Allah spoke with him, and they heard the speech of Allah from above and below, and from the right and the left, and from behind and in front — because Allah the Mighty and Majestic brought it into being in the tree and originated it there, and then caused that sound to issue forth and be sent out from that tree, so that they heard it from all sides, directions and quarters.

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): મૂસા (અલયહિસ્સલામ) તૂર (પર્વત) તરફ ઉપર ચઢ્યા અને અલ્લાહ તબારક વ તઆલા પાસે વિનંતી કરી કે તેમની સાથે વાત કરે અને પોતાની વાણી તેમને (સાથીઓને) સંભળાવે. પછી અલ્લાહે તેમની સાથે વાત કરી અને તેઓએ અલ્લાહની વાણી ઉપરથી, નીચેથી, જમણી બાજુથી, ડાબી બાજુથી, પાછળથી અને આગળથી સાંભળી; કારણ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ તેને વૃક્ષમાં પેદા કરી અને ઉત્પન્ન કરી હતી, ત્યાર બાદ તે અવાજને તે વૃક્ષમાંથી બહાર કાઢ્યો અને પ્રગટ કર્યો, જેથી તેઓએ તેને બધી બાજુઓ, દિશાઓ અને પડખાંઓથી સાંભળી.

#14 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

کَلَّمَ مُوسی تَکْلِیماً بِلَا جَوَارِحَ وَ أَدَوَاتٍ وَ لَا شَفَهًٍْ وَ لَا لَهَوَاتٍ سُبْحَانَهُ وَ تَعَالَی عَنِ الصِّفَاتِ.

امام علی (علیه السلام)- کَلَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیما امّا نه به کمک اعضا و وسایل و بدون لب و زبان کوچک. خداوند از این صفات بسیار برتر و منزّه است.

Imam Ali (peace be upon him): کَلَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیما [And Allah spoke to Musa with (direct) speech] — but not by means of limbs and instruments, and without lips and uvula. Allah is far above and exalted beyond such attributes.

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): કَલَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیما [અને અલ્લાહે મૂસા સાથે (પ્રત્યક્ષ) વાત કરી] — પરંતુ અંગો અને સાધનોની મદદથી નહીં, અને હોઠ તથા નાની જીભ (પડજીભ) વગર. અલ્લાહ આ સિફતોથી ઘણો ઉચ્ચ અને પવિત્ર છે.

#15 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

فِی تَفْسِیرِ عَلِیِّ‌بْنِ‌إِبْرَاهِیمَ عَنِ النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) حَدِیثٌ فِی قِصَّهًِْ الْإِسْرَاءِ وَ فِیهِ یقول (صلی الله علیه و آله) ثُمَّ رَکِبْتُ وَ مَضَیْنَا مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ قَالَ لِی: انْزِلْ فَصَلِّ فَنَزَلْتُ وَ صَلَّیْتُ فَقَالَ لِی: أَ تَدْرِی أَیْنَ صَلَّیْتَ؟ فَقُلْتُ: لَا. فَقَالَ: صَلَّیْتَ بِطُورِ سَیْنَاءَ حَیْثُ کَلَّمَ اللهُ مُوسَی تَکْلِیماً.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- در ماجرای معراج ، پیامبر (صلی الله علیه و آله) می‌فرمود: «سوار شدم و هرکجا که خدا می‌خواست می‌رفتیم تا جایی که به من فرمود: «پیاده شو و نماز بخوان و من نیز پیاده شدم و نماز خواندم». فرمود: «می‌دانی در کجا نماز خواندی»؟ گفتم: «نه». گفت: «در طور سینا نماز خواندی که خداوند در آن با موسی (علیه السلام) صحبت کرد».

The Prophet (peace be upon him and his family): In the incident of the Mi'raj, the Prophet (peace be upon him and his family) said: "I mounted and we went wherever Allah willed, until He said to me: 'Dismount and pray.' So I dismounted and prayed." He said: "Do you know where you prayed?" I said: "No." He said: "You prayed at Mount Sinai, where Allah spoke with Musa (peace be upon him)."

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): મેઅરાજના પ્રસંગમાં, પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ફરમાવતા હતા: "હું સવાર થયો અને જ્યાં અલ્લાહ ઈચ્છતો હતો ત્યાં અમે જતા હતા, ત્યાં સુધી કે તેણે મને ફરમાવ્યું: 'ઉતરો અને નમાઝ પઢો,' અને હું પણ ઉતર્યો અને નમાઝ પઢી." ફરમાવ્યું: "શું તમે જાણો છો કે તમે ક્યાં નમાઝ પઢી?" મેં કહ્યું: "ના." કહ્યું: "તમે તૂરે સીના પર નમાઝ પઢી જ્યાં અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે વાત કરી હતી."

#16 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

وَ مَا کَلَّمَ اللهُ مُوسی تَکْلِیماً إِلَّا بِوَلَایَهًِْ عَلِیٍّ (علیه السلام).

امام صادق (علیه السلام)- خداوند با موسی (علیه السلام) جز در مورد ولایت علی (علیه السلام) هیچ سخنی نگفت.

Imam Sadiq (peace be upon him): Allah did not speak with Musa (peace be upon him) except regarding the wilayah (guardianship) of Ali (peace be upon him).

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) સાથે અલી (અલયહિસ્સલામ)ની વિલાયત (વલી હોવા) સિવાય કોઈ વાત કરી નથી.

#17 و خداوند با موسی سخن گفت. [و این امتیاز، از آن او بود] And Allah spoke to Musa અને અલ્લાહે મૂસા સાથે વાત કરી. [અને આ વિશેષતા તેમની હતી]

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

أَوْحَی اللَّهُ عَزَّوَجَلَّ إِلَی مُوسَی (علیه السلام) أَ تَدْرِی لِمَا اصْطَفَیْتُکَ لِکَلَامِی دُونَ خَلْقِی فَقَالَ مُوسَی (علیه السلام) لَا یَا رَبِّ فَقَالَ یَا مُوسَی (علیه السلام) إِنِّی قَلَّبْتُ عِبَادِی ظَهْراً لِبَطْنٍ فَلَمْ أَجِدْ فِیهِمْ أَحَداً أَذَلَّ لِی مِنْکَ نَفْساً یَا مُوسَی (علیه السلام) إِنَّکَ إِذَا صَلَّیْتَ وَضَعْتَ خَدَّیْکَ عَلَی التُّرَابِِ.

امام باقر (علیه السلام)- خداوند به موسی (علیه السلام) وحی کرد که: «آیا می‌دانی چرا از میان بندگان تو را برای هم صحبتی با خود انتخاب کردم»؟ موسی (علیه السلام) گفت: «نه، ای خدای من». فرمود: «چون ای موسی (علیه السلام) اگر بندگان را به پشت و به شکم می‌افکندم [و ذلیلشان می‌کردم] هیچ‌کس را خاکسارتر از تو نمی‌یافتم». تو وقتی نماز می‌خواندی گونه‌هایت را روی خاک می‌گذاشتی».

Imam Baqir (peace be upon him): Allah revealed to Musa (peace be upon him): "Do you know why I chose you from among the servants for conversation with Myself?" Musa (peace be upon him) said: "No, O my Lord." He said: "Because, O Musa (peace be upon him), if I were to turn the servants on their backs and their bellies [and humble them], I would not find anyone more humble before Me than you. When you prayed, you would place your cheeks upon the dust."

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અલ્લાહે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) પર વહી કરી કે: "શું તમે જાણો છો કે મેં બંદાઓમાંથી તમને મારી સાથે વાતચીત માટે કેમ પસંદ કર્યા?" મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ કહ્યું: "ના, ઓ મારા રબ." ફરમાવ્યું: "કારણ કે ઓ મૂસા (અલયહિસ્સલામ), જો હું બંદાઓને પીઠ પર અને પેટ પર ફેંકી દેતો [અને તેમને ઝલીલ કરતો] તો કોઈને પણ તમારાથી વધુ ખાકસાર (નમ્ર) ન પામતો. તમે જ્યારે નમાઝ પઢતા ત્યારે તમારા ગાલોને ખાક પર મૂકતા હતા."