رِسَالَتُهُ (علیه السلام) فِی الرَّدِّ عَلَی أَهْلِ الجَبْرِ وَ التَّفْوِیضِ وَ هِیَ ... إِنَ اللَّهَ جَلَ وَ عَزَّ لَمْ یَخْلُقِ الْخَلْقَ عَبَثاً وَ لَا أَهْمَلَهُمْ سُدًی وَ لَا أَظْهَرَ حِکْمَتَهُ لَعِباً وَ بِذَلِکَ أَخْبَرَ فِی قَوْلِهِ أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً فَإِنْ قَالَ قَائِلٌ فَلَمْ یَعْلَمِ اللَّهُ مَا یَکُونُ مِنَ الْعِبَادِ حَتَّی اخْتَبَرَهُمْ قُلْنَا بَلَی قَدْ عَلِمَ مَا یَکُونُ مِنْهُمْ قَبْلَ کَوْنِهِ وَ ذَلِکَ قَوْلُهُ وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّمَا اخْتَبَرَهُمْ لِیُعَلِّمَهُمْ عَدْلَهُ وَ لَا یُعَذِّبَهُمْ إِلَّا بِحُجَّهًٍْ بَعْدَ الْفِعْلِ وَ قَدْ أَخْبَرَ بِقَوْلِهِ وَ لَوْ أَنَّا أَهْلَکْناهُمْ بِعَذابٍ مِنْ قَبْلِهِ لَقالُوا رَبَّنا لَوْ لا أَرْسَلْتَ إِلَیْنا رَسُولًا وَ قَوْلِهِ وَ ما کُنَّا مُعَذِّبِینَ حَتَّی نَبْعَثَ رَسُولًا وَ قَوْلِهِ رُسُلًا مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ فَالاخْتِبَارُ مِنَ اللَّهِ بِالاسْتِطَاعَهًِْ الَّتِی مَلَّکَهَا عَبْدَهُ وَ هُوَ الْقَوْلُ بَیْنَ الْجَبْرِ وَ التَّفْوِیضِ وَ بِهَذَا نَطَقَ الْقُرْآنُ وَ جَرَتِ الْأَخْبَارُ عَنِ الْأَئِمَّهًِْ (مِنْ آلِ الرَّسُولِ (صلی الله علیه و آله).
امام هادی (علیه السلام)- نامه‌ی امام (علیه السلام) که حاوی ردّ نظر اهل جبر و تفویض بودند چنین بود: «خدای عزّوجلّ مردم را بیهوده نیافریده و آن‌ها را سر خود رها نکرده و حکمت خود را بازیچه قرار نداده و این حقیقت را بدین گفته‌ی خود بیان فرموده که آیا گمان کردید شما را بیهوده آفریده‌ایم. ( مؤمنون/۱۱۵ ) پس اگر کسی بگوید: «مگر خدا سرنوشت بندگان را نمی‌داند که آن‌ها را آزمایش می‌کند»؟ گوییم، چرا؛ حتّی پیش از آنکه کاری کنند می‌داند چه خواهند کرد و این بیان اوست که فرماید: و اگر بازگردند، به همان اعمالی که از آن نهی شده بودند بازمی‌گردند. ( انعام/۲۸ ). [امّا] آن‌ها را می‌آزماید تا عدل خود را بدان‌ها بنمایاند، و آنان را جز با حجّت و بعد از آنکه کار خطایی بکنند، عذاب نمی‌کند و از این معنی چنین خبر داده است که اگر ما آنان را پیش از آن [که قرآن نازل شود] با عذابی هلاک می‌کردیم، [در قیامت] می‌گفتند: «پروردگارا! چرا پیامبری برای ما نفرستادی. ( طه/۱۳۴ ). و فرموده اوست: ما هرگز [قومی را] مجازات نخواهیم کرد، مگر آنکه پیامبری مبعوث کرده باشیم [تا وظایفشان را بیان کند]. ( اسراء/۱۵ ) و فرموده‌ی اوست: رُسُلًا مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ و [اساس وجود این] آزمایش به خاطر [وجود] توانایی است که خدا به بنده‌ی خود داده است و این است اعتقاد به [حالتی] میان جبر و تفویض [که اعتقادی صحیح است]. و قرآن به همین مطلب اشاره دارد. و اخبار رسیده از امامان که از خاندان پیامبر (صلی الله علیه و آله) هستند بر همین جاری است.
Imam Hadi (peace be upon him): The letter of the Imam (peace be upon him), which contained a refutation of the views of the people of jabr (predestination) and tafwid (absolute delegation), was as follows: "Allah the Mighty and Majestic did not create people in vain, nor did He leave them to themselves, nor did He make His wisdom a plaything. He has stated this truth in His saying: أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً [Did you then think that We had created you in vain] (Mu'minun/115). So if someone were to say: 'Does Allah not know the fate of the servants, that He tests them?' We say: yes, indeed; even before they do anything, He knows what they will do, and this is His statement in which He says: وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ [And if they were sent back, they would return to the very things they were forbidden from] (An'am/28). [But] He tests them so as to show them His justice, and He does not punish them except with a proof (hujjah) and after they commit a wrong act. He has given news of this meaning saying: if We had destroyed them with a punishment before it [before the Quran was revealed], [on the Day of Resurrection] they would have said: 'Our Lord! Why did You not send a messenger to us?' (Ta-Ha/134). And His saying is: We shall never punish [any people] until We have sent a messenger [to explain their duties to them] (Isra/15). And His saying: رُسُلًا مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ [Messengers as bearers of good news and as warners]. And [the basis of the existence of] this test is because of [the existence of] the capacity that Allah has given to His servant, and this is the belief in [a state] between jabr (predestination) and tafwid (delegation) [which is the correct belief]. The Quran points to this very matter, and the reports transmitted from the Imams who are of the household of the Prophet (peace be upon him and his family) run along the same lines."
ઇમામ હાદી (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ (અલયહિસ્સલામ)નો પત્ર જેમાં જબ્ર અને તફવીઝવાળાઓના મતનો રદ્દિયો હતો, તે આ પ્રમાણે હતો: "અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ લોકોને વ્યર્થ પેદા કર્યા નથી અને તેમને પોતાના હાલ પર છોડ્યા નથી અને પોતાની હિકમતને રમત બનાવી નથી, અને આ હકીકતને પોતાના આ કથન દ્વારા વ્યક્ત કરી છે કે: أَفَحَسِبْتُمْ أَنَّما خَلَقْناکُمْ عَبَثاً [શું તમે ધાર્યું છે કે અમે તમને વ્યર્થ પેદા કર્યા છે] (મુઅમિનૂન/૧૧૫). તો જો કોઈ કહે: 'શું અલ્લાહ બંદાઓની તકદીર જાણતો નથી કે તેમની કસોટી કરે છે?' તો અમે કહીશું: હા, જાણે છે; તેઓ કંઈ કરે તે પહેલાં જ જાણે છે કે તેઓ શું કરશે, અને આ તેનું કથન છે જેમાં ફરમાવે છે: وَ لَوْ رُدُّوا لَعادُوا لِما نُهُوا عَنْهُ [અને જો તેમને પાછા મોકલવામાં આવે, તો તેઓ એ જ કામો પર પાછા વળી જશે જેનાથી તેમને રોકવામાં આવ્યા હતા] (અન્આમ/૨૮). [પરંતુ] તેમને એટલા માટે આઝમાવે છે કે તેમને પોતાનો અદલ (ન્યાય) બતાવે, અને તેમને હુજ્જત વગર અને કોઈ ખોટું કામ કર્યા પછી સિવાય અઝાબ કરતો નથી, અને આ મતલબની ખબર આ પ્રમાણે આપી છે કે જો અમે તેમને એ પહેલાં [કે કુરઆન નાઝિલ થાય] કોઈ અઝાબથી હલાક કર્યા હોત, તો [કયામતમાં] કહેત: 'ઓ પરવરદિગાર! તેં અમારા માટે પયગંબર કેમ ન મોકલ્યો.' (તાહા/૧૩૪). અને તેનું કથન છે: અમે ક્યારેય [કોઈ કૌમને] સજા આપીશું નહીં, સિવાય કે અમે કોઈ પયગંબર મોકલ્યો હોય [જે તેમની ફરજો બતાવે]. (ઇસરા/૧૫). અને તેનું કથન છે: رُسُلًا مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ [ખુશખબર આપનાર અને ડરાવનાર પયગંબરો]. અને [આ] આઝમાયશ [ના અસ્તિત્વ]નો આધાર એ ક્ષમતા [ના અસ્તિત્વ]ને લીધે છે જે અલ્લાહે પોતાના બંદાને આપી છે, અને આ જ જબ્ર અને તફવીઝ વચ્ચેની [એક હાલત]ની માન્યતા છે [જે સાચી માન્યતા છે]. અને કુરઆન આ જ મતલબ તરફ ઇશારો કરે છે, અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ખાનદાનમાંથી જે ઇમામો છે તેમનાથી પ્રાપ્ત થયેલી ખબરો પણ આ જ પ્રમાણે ચાલે છે."