سورة الأنعام

Verse 35 of 165

6:35

وَ إِنْ كانَ كَبُرَ عَلَيْكَ إِعْراضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقاً فِي الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِي السَّماءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِآيَةٍ وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدى فَلا تَكُونَنَّ مِنَ الْجاهِلينَ

و اگر اعراض‌كردن آن‌ها بر تو سنگين است، چنانچه بتوانى نقبى در زمين بزنى، يا نردبانى به آسمان بگذارى [و اعماق زمين و آسمان‌ها را جستجو كنى، چنين كن] تا آيه [و نشانه‌ی ديگرى] براى آن‌ها بياورى! امّا اگر خدا بخواهد، آن‌ها را [به اجبار] بر هدايت جمع خواهد كرد. [ولى هدايت اجبارى، چه سودى دارد]؟ پس هرگز از جاهلان مباش.

And if their turning away is hard on you, then if you can seek an opening (to go down) into the earth or a ladder (to ascend up) to heaven so that you should bring them a sign and if Allah had pleased He would certainly have gathered them all on guidance, therefore be not of the ignorant.

અને અગર તેઓનું (હકથી) મોઢું ફેરવવું તને સખત લાગતું હોય તો તું ઝમીનમાં કોઇ એવું કાણું (નીચે જવા માટે) અથવા આસમાન પર (ચઢવા માટે) કોઇ નિસરણી (શોધી શકતો) હોય કે જેથી તેઓને કોઇ નિશાની લાવી આપી શકે (તો તેમ કર); અને અલ્લાહ ચાહતે તો ખરેખર તે સર્વેને (જબરદસ્તી) હિદાયત(ના માર્ગ) પર કરી લીધા હોત; માટે તમે નાદાન (લોકો)માંથી ન થઇ જાવ.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فِی قَوْلِهِ وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ قَالَ کَانَ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) یُحِبُّ إِسْلَامَ الْحَارِثِ‎بْنِ عَامِرِبْنِ نَوْفَلِ‌بْنِ‌عَبْدِ مَنَافٍ دَعَاهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ جَهَدَ بِهِ أَنْ یُسْلِمَ فَغَلَبَ عَلَیْهِ الشَّقَاءُ فَشَقَّ ذَلِکَ عَلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ إِلَی قَوْلِهِ نَفَقاً فِی الْأَرْضِ یَقُولُ سَرَباً.

امام باقر (علیه السلام)- وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ، رسول خدا (صلی الله علیه و آله) دوست داشت حارث‌بن عامربن نوفل‌بن‌عبد مناف مسلمان شود. رسول خدا (صلی الله علیه و آله) او را دعوت کرد که مسلمان شود و او آن را انکار نمود و شقاوت بر او غالب شد و این امر بر رسول خدا (صلی الله علیه و آله) سخت شد و خدای متعال نازل فرمود: وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِیَ نَفَقاً فِی الْأَرْضِ، یعنی نقب و سوراخی در زمین.

Imam Baqir (peace be upon him): وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ [And if their turning away is hard on you] — the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) wished that Harith ibn Amir ibn Nawfal ibn Abd Manaf would become a Muslim. The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) invited him to embrace Islam, and he refused it and wretchedness overcame him, and this matter became hard on the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). So Allah the Exalted revealed: وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِیَ نَفَقاً فِی الْأَرْضِ [And if their turning away is hard on you, then if you can seek an opening (to go down) into the earth], meaning a tunnel and a hole in the earth.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ [અને જો તેમનું મોઢું ફેરવવું તમારા પર ભારે લાગે], રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ઈચ્છતા હતા કે હારિષ બિન આમિર બિન નવફલ બિન અબ્દે મનાફ મુસલમાન થાય. રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તેને મુસલમાન થવાની દાવત આપી, પરંતુ તેણે તેનો ઇન્કાર કર્યો અને શકાવત તેના પર ગાલિબ થઇ ગઇ અને આ બાબત રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર ભારે લાગી અને અલ્લાહ તઆલાએ નાઝિલ ફરમાવ્યું: وَ إِنْ کانَ کَبُرَ عَلَیْکَ إِعْراضُهُمْ فَإِنِ اسْتَطَعْتَ أَنْ تَبْتَغِیَ نَفَقاً فِی الْأَرْضِ [અને જો તેમનું મોઢું ફેરવવું તમારા પર ભારે લાગે, તો જો તમે શક્તિ ધરાવો છો કે જમીનમાં એક સુરંગ શોધો], એટલે કે જમીનમાં નકબ અને એક છિદ્ર.

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

فِی قَوْلِهِ نَفَقاً فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِی السَّماءِ قَالَ إِنْ قَدَرْتَ أَنْ تَحْفِرَ الْأَرْضَ أَوْ تَصَّعَّدَ السَّمَاءَ أَیْ لَا تَقْدِرُ عَلَی ذَلِکَ ثُمَّ قَالَ وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدی أَیْ جَعَلَهُمْ کُلَّهُمْ مُؤْمِنِینَ وَ قَوْلُهُ فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ مُخَاطَبَهًٌْ لِلنَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) وَ الْمَعْنَی لِلنَّاس.

امام باقر (علیه السلام)- نَفَقاً فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِی السَّماءِ، اگر بتوانی در زمین گودال بکنی یا به آسمان بالا روی؛ یعنی بر آن توانایی نداری. وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الهُدی، یعنی همه‌ی آن‌ها را مؤمن قرار می‌دهد. و کلام خداوند: فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ، [در ظاهر] خطاب به پیامبر (صلی الله علیه و آله) است ولی مقصود خطاب به مردم است.

Imam Baqir (peace be upon him): نَفَقاً فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِی السَّماءِ [an opening into the earth or a ladder to the heaven] — if you can dig into the earth or ascend to the sky; that is, you have no power over that. وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدی [and if Allah had willed He would have gathered them upon guidance] — that is, He would have made all of them believers. And the word of Allah: فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ [so do not be of the ignorant], [outwardly] is addressed to the Prophet (peace be upon him and his family), but the intended addressee is the people.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): نَفَقاً فِی الْأَرْضِ أَوْ سُلَّماً فِی السَّماءِ [ઝમીનમાં એક ખાડો અથવા આસમાન સુધી એક સીડી] — જો તમે ઝમીનમાં ખાડો ખોદી શકો અથવા આસમાન પર ચઢી શકો; એટલે કે તમે તેના પર સામર્થ્ય ધરાવતા નથી. وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدی [અને જો અલ્લાહ ઈચ્છતો તો તે બધાને હિદાયત પર એકત્ર કરી દેત] — એટલે કે તે બધાને મોમિન બનાવી દેત. અને અલ્લાહનું કથન: فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ [તો તમે જાહિલોમાંથી ન થાઓ], [ઝાહિરી રીતે] પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) ને સંબોધન છે, પરંતુ મકસદ લોકોને સંબોધન કરવાનો છે.

أمیرالمؤمنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

عَن عَلِیِّ‌بنِ‌أَبِی‎طَالِبٍ (علیه السلام) أَنَّهُ قَالَ کُنْتُ أَمْشِی مَعَ رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فِی بَعْضِ طُرُق فقَالَ (صلی الله علیه و آله) أ فَإِنَّکَ مِنِّی بِمَنْزِلَهًِْ هَارُونَ (علیه السلام) مِنْ موسی (علیه السلام) وَ مَنِ اتَّبَعَهُ وَ هُمْ بِمَنْزِلَهًِْ الْعجلِ وَ مَنِ اتَّبَعَهُ یَا عَلِیُّ (علیه السلام) إِنَّ اللَّهَ تَبَارَکَ وَ تَعَالَی قَدْ قَضَی الْفُرْقَهًَْ وَ الِاخْتِلَافَ عَلَی هَذِهِ الْأُمَّهًِْ وَ لَوْ شَاءَ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدی حَتَّی لَا یَخْتَلِفَ اثْنَانِ مِنْ هَذِهِ الْأُمَّهًِْ وَ لَا یُنَازَعَ فِی شَیْءٍ مِنْ أَمْرِهِ وَ لَا یَجْحَدَ الْمَفْضُولُ ذَا الْفَضْلِ فَضْلَه.

امام علی (علیه السلام)- علیّ‌بن‌ابی‌طالب (علیه السلام) نقل کرده است: در یکی از راه‌های مدینه همراه رسول خدا (صلی الله علیه و آله) می‌رفتم که فرمود: «تو نسبت به من مانند هارون نسبت به موسی (علیه السلام) و پیروان او هستی و آن‌ها (مخالفان تو) به‌منزله‌ی گوساله [سامری] و پیروانش هستند. ای علی (علیه السلام)! خدای تبارک‌وتعالی تفرقه و اختلاف را بر این امّت مقدّر نموده امّا اگر خدا بخواهد، آن‌ها را [به اجبار] بر هدایت جمع خواهد کرد تا جاییکه دو نفر از این امّت با هم اختلاف نداشته باشند و در چیزی از فرمان او نزاع نشود، و کسی که در فضل پایین‌تر است، برتری صاحب فضل را انکار نمی‌کند».

Imam Ali (peace be upon him): Ali ibn Abi Talib (peace be upon him) narrated: I was walking with the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) on one of the roads of Medina when he said: "You are to me as Harun was to Musa (peace be upon him) and his followers, and they (your opponents) are like the calf [of Samiri] and its followers. O Ali (peace be upon him)! Allah, the Blessed and Exalted, has decreed division and disagreement upon this Ummah; but if Allah willed, He would have gathered them [by compulsion] upon guidance, so that no two of this Ummah would differ with each other, nor would there be dispute over anything of His command, and the one who is lower in merit would not deny the superiority of the one who possesses merit."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અલી બિન અબી તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) એ નકલ કર્યું છે: મદીનાના રસ્તાઓમાંથી એક પર હું રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) સાથે જઈ રહ્યો હતો, ત્યારે તેમણે ફરમાવ્યું: "તમે મારી નિસ્બતમાં એવા છો જેવા હારૂન મૂસા (અલયહિસ્સલામ) ની નિસ્બતમાં અને તેમના પૈરવીકારો છે, અને તેઓ (તમારા વિરોધીઓ) [સામરીના] વાછરડા અને તેના પૈરવીકારોની જેમ છે. હે અલી (અલયહિસ્સલામ)! અલ્લાહ તબારક વ તઆલાએ આ ઉમ્મત પર તફરકા અને ઇખ્તિલાફ મુકદ્દર કર્યો છે, પરંતુ જો અલ્લાહ ઈચ્છે તો તેઓને [ફરજિયાત રીતે] હિદાયત પર એકત્ર કરી દેશે, જ્યાં સુધી કે આ ઉમ્મતના બે માણસો પરસ્પર ઇખ્તિલાફ ન ધરાવે અને તેમના હુકમમાંથી કોઈ બાબતમાં ઝઘડો ન થાય, અને જે ફઝીલતમાં નીચે છે તે ફઝીલતવાળાની બરતરીનો ઇન્કાર ન કરે."

عَن أَمِیرِالمُؤمِنِینَ (علیه السلام) حَدِیثٌ طَوِیلٌ وَ فِیهِ یَقُولُ (علیه السلام) مُجِیباً لِبَعضِ الزَّنَادَقَهًِْ وَ قَد قَالَ: وَ أَجِدُهُ قَدْ بَیَّنَ فَضْلَ نَبِیِّهِ عَلَی سَائِرِ الْأَنْبِیَاءِ (علیهم السلام) ثُمَّ خَاطَبَهُ فِی أَضْعَافِ مَا أَثْنَی عَلَیْهِ فِی الْکِتَابِ مِنَ الْإِزْرَاءِ عَلَیْهِ وَ انْتِقَاصِ مَحَلِّهِ وَ غَیْرِ ذَلِکَ مِنْ تَهْجِینِهِ وَ تَأْنِیبِهِ مَا لَمْ یُخَاطِبْ أَحَداً مِنَ الْأَنْبِیَاءِ (علیهم السلام) مِثْلُ قَوْلِهِ وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الْهُدی فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ وَ الَّذِی بَدَا فِی الْکِتَابِ مِنَ الْإِزْرَاءِ عَلَی النَّبِیِّ (صلی الله علیه و آله) مِنْ فِرْقَهًِْ الْمُلْحِدِینَ.

امام علی (علیه السلام)- حدیثی طولانی از امیرالمؤمنین (علیه السلام) است و در آن در جواب بعضی از زندیق‌ها که گفته بود: «می‌بینم که خدا [در قرآن] فضیلت پیامبرش را بر سایر انبیاء (علیهم السلام) بیان کرده؛ سپس او را چندین برابر آنچه در کتاب بر او ثنا گفته، مورد عتاب و خطاب قرار داده است که عبارت باشند از: عیب‌گرفتن بر او، و کم‌کردن جایگاه او و غیر آن، از سرزنش او و توبیخش به چیزی که هیچ‌یک از پیامبران را مورد خطاب قرار نداده است؛ مانند کلام خداوند: وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الهُدی فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ. امام (علیه السلام) می‌فرماید: «سرزنش بر پیامبر (صلی الله علیه و آله) که در کتاب خدا ظاهر شده [و آمده] است، از دروغ پردازی منحرفان [و منافقان] است».

Imam Ali (peace be upon him): It is a lengthy hadith from Amir al-Mu'minin (peace be upon him), in which, in reply to one of the zindiqs (heretics) who had said: "I see that Allah [in the Quran] has expounded the virtue of His Prophet over the other prophets (peace be upon them); then He addressed him, many times more than what He praised him for in the Book, with rebuke and reproach — namely, finding fault with him, diminishing his standing and other than that, of reproving him and censuring him with what He has addressed to none of the prophets; such as the word of Allah: وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الهُدی فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ [and if Allah had willed He would have gathered them upon guidance, so do not be of the ignorant]." The Imam (peace be upon him) says: "The rebuke against the Prophet (peace be upon him and his family) which has appeared [and been mentioned] in the Book of Allah, is from the fabrications of the deviants [and hypocrites]."

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ) ની એક લાંબી હદીસ છે, અને તેમાં કેટલાક ઝિન્દીકોમાંથી એકના જવાબમાં જેણે કહ્યું હતું: "હું જોઉં છું કે અલ્લાહે [કુરઆનમાં] પોતાના પયગંબરની ફઝીલત બીજા બધા અંબિયા (અલયહેમુસ્સલામ) પર બયાન કરી છે; પછી કિતાબમાં જે ઠાણું તેમની ઉપર કરી છે તેના કરતાં અનેક ગણું વધારે તેમને ઇતાબ અને ખિતાબનું નિશાન બનાવ્યા છે, જે છે: તેમના પર ઐબ કાઢવો, અને તેમના મર્તબાને ઓછો કરવો અને તે સિવાય, તેમની ટીકા અને એવી બાબતથી તેમને ઠપકો આપવો જેનાથી કોઈપણ પયગંબરને ખિતાબનું નિશાન નથી બનાવ્યા; જેમ કે અલ્લાહનું કથન: وَ لَوْ شاءَ اللهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَی الهُدی فَلا تَکُونَنَّ مِنَ الْجاهِلِینَ [અને જો અલ્લાહ ઈચ્છતો તો તેઓને હિદાયત પર એકત્ર કરી દેત, તો તમે જાહિલોમાંથી ન થાઓ]." ઇમામ (અલયહિસ્સલામ) ફરમાવે છે: "પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પરનો ઠપકો જે અલ્લાહની કિતાબમાં ઝાહિર થયો છે [અને આવ્યો છે], તે મુન્હરિફો [અને મુનાફિકો] ના જૂઠાણાથી છે."