سورة القلم

Verse 42 of 52

68:42

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ فَلا يَسْتَطيعُونَ

[به خاطر بياوريد] روزى را كه هول و وحشت به نهايت مى‌رسد و دعوت به سجود مى‌شوند، امّا نمى‌توانند [سجده كنند].

On the day when there shall be a severe affliction, and they shall be called upon to make obeisance, but they shall not be able,

જે દિવસે કામ તેઓ માટે સખ્ત થઇ જશે અને તેમને સજદા માટે બોલાવવામાં આવશે પરંતુ તેઓ સજદો કરી શકશે નહિં.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ قَالَ یُکْشَفُ عَنِ الْأُمُورِ الَّتِی خَفِیَتْ وَ مَا غَصَبُوا آلَ مُحَمَّدٍ (علیهم السلام) حَقَّهُمْ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ قَالَ یُکْشَفُ لِأَمِیرِ‌الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) فَتَصِیرُ أَعْنَاقُهُمْ مِثْلَ صَیَاصِی الْبَقَرِ یَعْنِی قُرُونَهَا فَلَا یَسْتَطِیعُونَ أَنْ یَسْجُدُوا وَ هِیَ عُقُوبَهًٌْ لِأَنَّهُمْ لَمْ یُطِیعُوا اللَّهَ فِی الدُّنْیَا فِی أَمْرِهِ وَ هُوَ قَوْلُهُ وَ قَدْ کانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ قَالَ إِلَی وَلَایَتِهِ فِی الدُّنْیَا وَ هُمْ یَسْتَطِیعُونَ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ، از اموری که پنهان شده بود، پرده برداشته می‌شود، و آن حقّی که از خاندان محمّد (صلی الله علیه و آله) غصب شده است، برملا می‌شود، وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ، برای امیرالمؤمنین (علیه السلام) نمایان می‌شود و گردن آنان مانند شاخ گاو خشک می‌شود امّا نمی‌توانند که سجده کنند، و این مجازات است به این دلیل که آن‌ها در دنیا، فرمان خداوند را اطاعت نمی‌کردند و این همان سخن خداوند عزّوجلّ است که فرمود: «وَ قَدْ کَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سَالِمُونَ؛ در دنیا به ولایتش دعوت می‌شدند درحالی‌که می‌توانستند این کار را انجام دهند.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ [On the day when there shall be a severe affliction, and they shall be called upon to make obeisance] — the matters that had been hidden will be uncovered, and the right of the household of Muhammad (peace be upon him and his family) that had been usurped will be laid bare. وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ — [the truth] will be made manifest for Amir al-Mu'minin (peace be upon him), and their necks will become stiff like the horns of an ox, and they will be unable to prostrate. This is a punishment because they did not obey the command of Allah in the world, and this is the very saying of Allah the Mighty and Majestic where He said: وَ قَدْ کَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سَالِمُونَ [And indeed they had been called upon to make obeisance while they were yet safe]; in the world they were invited to his wilayah while they were able to do so.

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ [જે દિવસે સખત મુસીબત આવશે, અને તેમને સજદો કરવા બોલાવવામાં આવશે] — જે બાબતો છુપાયેલી હતી તેના પરથી પડદો ઊઠાવવામાં આવશે, અને મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ખાનદાનનો જે હક ગસબ કરવામાં આવ્યો હતો તે જાહેર થશે. وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ — અમીરુલ મોમેનીન (અલયહિસ્સલામ) માટે [સત્ય] પ્રગટ થશે અને તેમની ગરદનો ગાયના શિંગડાં જેવી અકડ થઈ જશે પરંતુ તેઓ સજદો કરી શકશે નહીં, અને આ સજા છે એ કારણથી કે તેઓ દુનિયામાં અલ્લાહના હુકમનું પાલન કરતા ન હતા, અને આ જ અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લનું કથન છે કે જેમાં ફરમાવ્યું: وَ قَدْ کَانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سَالِمُونَ [અને ખરેખર તેમને સજદો કરવા બોલાવવામાં આવતા હતા જ્યારે તેઓ સ્વસ્થ હતા]; દુનિયામાં તેમને તેમની વિલાયત તરફ બોલાવવામાં આવતા હતા જ્યારે તેઓ આ કામ કરવા સક્ષમ હતા.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ مُحَمَّدِ‌بْنِ‌عَلِیٍّ الْحَلَبِیِّ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ قَالَ تَبَارَکَ الْجَبَّارُ ثُمَّ أَشَارَ إِلَی سَاقِهِ فَکَشَفَ عَنْهَا الْإِزَارَ قَالَ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ قَالَ أُفْحِمَ الْقَوْمُ وَ دَخَلَتْهُمُ الْهَیْبَهًُْ وَ شَخَصَتِ الْأَبْصَارُ وَ بَلَغَتِ الْقُلُوبُ الْحَناجِرَ شَاخِصَةً أَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمُ الذِّلَّةُ وَ قَدْ کانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ.

امام صادق (علیه السلام)- محمّدبن‌علی حلبی از امام صادق (علیه السلام) در خصوص این آیه: یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ نقل می‌کند: منزّه است خداوند جبّار و توانا سپس به پای خویش اشاره کرد و شلوار را از آن کنار زد؛ فرمود: وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ، آنگاه که قوم مات و مبهوت می‌شوند و ترس و هیبت بر آنان چیره می‌شود، و سرافکنده می‌شوند و جانشان به لب می‌رسد این درحالی است که چشم‌هایشان [از شدّت شرمساری] به زیر افتاده، و ذلّت و خواری وجودشان را فراگرفته آن‌ها پیش از این دعوت به سجود می‌شدند درحالی‌که سالم بودند [ولی امروز دیگر توانایی آن را ندارند]!.

Imam Sadiq (peace be upon him): Muhammad ibn Ali al-Halabi narrates from Imam Sadiq (peace be upon him) regarding this verse: یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ [On the day when the shin shall be uncovered]: Glorified is Allah, the Compeller, the All-Powerful. Then he pointed to his own shin and drew the garment aside from it. He said: وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ [and they shall be called upon to prostrate, but they shall not be able] — that is when the people become stunned and bewildered, and fear and awe overpower them, and they are cast down and their souls reach their throats, while their eyes have fallen [from the intensity of shame], and humiliation and disgrace envelop their being. Before this they were called to prostration while they were sound [but today they no longer have the ability to do so]!

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): મુહમ્મદ બિન અલી હલબી ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) થી આ આયત: یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ [જે દિવસે પિંડી ખુલ્લી કરવામાં આવશે] વિશે નકલ કરે છે: પવિત્ર છે અલ્લાહ જબ્બાર અને શક્તિશાળી. પછી તેઓએ પોતાની પિંડી તરફ ઇશારો કર્યો અને તેના પરથી વસ્ત્ર હટાવ્યું. ફરમાવ્યું: وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ [અને તેમને સજદો કરવા બોલાવવામાં આવશે પણ તેઓ સક્ષમ નહીં હોય] — તે સમયે કૌમ સ્તબ્ધ અને હેરાન થઈ જશે અને ડર તથા હૈબત તેમના પર છવાઈ જશે, અને તેઓ નમી પડશે અને તેમના પ્રાણ કંઠે આવી પહોંચશે, જ્યારે તેમની આંખો [શરમની તીવ્રતાથી] નીચી થઈ ગયેલી હશે, અને ઝિલ્લત તથા ખ્વારી તેમના અસ્તિત્વ પર છવાઈ ગયેલી હશે. આ પહેલા તેઓને સજદા માટે બોલાવવામાં આવતા હતા જ્યારે તેઓ સાજા હતા [પરંતુ આજે તેઓ પાસે તેની શક્તિ નથી]!

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ زُرَارَهًَْ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ قَالَ صَارَتْ أَصْلَابُهُمْ کَصَیَاصِی الْبَقَرِ یَعْنِی قُرُونَهَا وَ قَدْ کانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ قَالَ وَ هُمْ مُسْتَطِیعُونَ.

امام صادق (علیه السلام)- زراره از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی سخن خدای عزّوجلّ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ [نقل کرده است که]، فرمود: «ستون فقرات بدنشان مانند صیاصی گاو یعنی شاخش می‌شود. وَ قَدْ کانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ. یعنی، درحالی‌که توانایی داشتند.

Imam Sadiq (peace be upon him): Zurara [narrates] from Imam Sadiq (peace be upon him) regarding the saying of Allah the Mighty and Majestic وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ [and they shall be called upon to prostrate, but they shall not be able], he said: "The spinal columns of their bodies become like the sayasi of a cow, that is, its horns. وَ قَدْ کانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ [While they had been called to prostration when they were sound] — meaning, while they had the ability."

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઝુરારહ ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) થી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લ ના કથન وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ [અને તેમને સજદા માટે બોલાવવામાં આવશે પણ તેઓ સક્ષમ નહીં હોય] વિશે [નકલ કરે છે કે], તેમણે ફરમાવ્યું: "તેમના શરીરની કરોડરજ્જુ ગાયના સયાસી એટલે કે તેના શિંગડા જેવી થઈ જશે. وَ قَدْ کانُوا یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ وَ هُمْ سالِمُونَ [જ્યારે તેમને સજદા માટે બોલાવવામાં આવતા હતા અને તેઓ સાજા હતા]. એટલે કે, જ્યારે તેઓ પાસે શક્તિ હતી."

الکاظم (علیه السلام) Imam Kazim (peace be upon him) ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ)

عَنِ الْحُسَیْنِ‌بْنِ‌سَعِیدٍ عَنْ أَبِی‌الْحَسَن (علیه السلام) یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ قَالَ حِجَابٌ مِنْ نُورٍ یُکْشَفُ فَیَقَعُ الْمُؤْمِنُونَ سُجَّداً وَ تُدْمَجُ أَصْلَابُ الْمُنَافِقِینَ فَلَا یَسْتَطِیعُونَ السُّجُودَ.

امام کاظم (علیه السلام)- حسین‌بن‌سعید از امام کاظم (علیه السلام) نقل کرده است که فرمود: یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ؛ حجابی از نور کشف می‌شود و مؤمنان می‌افتند؛ درحالی‌که سجده‌کنندگانند. یعنی به سجده می‌روند و پشت‌های منافقان در هم می‌رود و لخت می‌شود و مانند چوب خشک می‌شوند و نمی‌توانند سجده کنند».

Imam Kazim (peace be upon him): Husayn ibn Sa'id narrates from Imam Kazim (peace be upon him) that he said: یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ [On the day when the shin shall be uncovered] — a veil of light will be uncovered, and the believers will fall down as those who prostrate, that is, they will go into prostration, and the backs of the hypocrites will be fused together and become bare, and they will become like dry wood, and they will not be able to prostrate.

ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ): હુસૈન બિન સઈદ ઇમામ કાઝિમ (અલયહિસ્સલામ) થી નકલ કરે છે કે તેમણે ફરમાવ્યું: یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ [જે દિવસે પિંડી ખુલ્લી કરવામાં આવશે]; નૂરનો એક પડદો ખુલ્લો કરવામાં આવશે અને મોમિનો સજદો કરતા પડી પડશે. એટલે કે તેઓ સજદામાં જશે અને મુનાફિકોની પીઠ એકબીજામાં ભળી જશે અને ખુલ્લી થઈ જશે અને સૂકા લાકડા જેવી થઈ જશે અને તેઓ સજદો કરી શકશે નહીં.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

إنَّ المُرَادَ بِذَلِکَ یَومُ القِیَامَهًِْ حِینَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ مراد از آن روز قیامت است.

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ [they shall be called upon to prostrate, but they shall not be able] — what is meant by it is the Day of Resurrection.

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ فَلا یَسْتَطِیعُونَ [તેમને સજદા માટે બોલાવવામાં આવશે પણ તેઓ સક્ષમ નહીં હોય] તેનાથી મુરાદ કયામતનો દિવસ છે.

الصّادق (علیه السلام) Imam Sadiq (peace be upon him) ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)

عَنْ عُبَیْدِ‌بْنِ‌زُرَارَهًْ عَنْ أَبِی‌عَبْدِ‌اللَّهِ (علیه السلام) قَالَ سَأَلْتُهُ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ عَزَّ‌وَ‌جَلَّ یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ قَالَ کَشَفَ إِزَارَهُ عَنْ سَاقِهِ وَ یَدُهُ الْأُخْرَی عَلَی رَأْسِهِ فَقَالَ سُبْحَانَ رَبِّیَ الْأَعْلَی.

امام صادق (علیه السلام)- عبیدبن‌زراره گوید: از امام صادق (علیه السلام) درباره‌ی این آیه: یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ. پرسیدم. آن حضرت شلوار خویش را از پای خویش کنار زد و دست دیگر را بر سر خویش نهاد.

Imam Sadiq (peace be upon him): Ubayd ibn Zurara said: I asked Imam Sadiq (peace be upon him) about this verse: یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ [On the day when the shin shall be uncovered]. His Eminence drew the garment aside from his shin and placed his other hand on his head.

ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): ઉબૈદ બિન ઝુરારહ કહે છે: મેં ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ) ને આ આયત: یَوْمَ یُکْشَفُ عَن سَاقٍ [જે દિવસે પિંડી ખુલ્લી કરવામાં આવશે] વિશે પૂછ્યું. તે હઝરતે પોતાની પિંડી પરથી વસ્ત્ર હટાવ્યું અને બીજો હાથ પોતાના માથા પર રાખ્યો.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

سُئِلَ ابْنُ عَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) عنْ قَوْلِهِ یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ فَقَالَ: فَإِذَا خَفِیَ عَلَیْکُمْ شَیْءٌ فِی الْقُرْآنِ فَابْتَغُوهُ فِی الشِّعْرِ، فَإِنَّهُ دِیوَانُ الْعَرَبِ أَ مَا سَمِعْتُمْ قَوْلَ الشَّاعِرِ: وَ قَامَتِ الْحَرْبُ بِنَا عَلَی سَاقٍ. وَ هُوَ یَوْمُ کَرْبٍ وَ شِدَّهًْ.

ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- از ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) درباره‌ی سخن خداوند یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ سؤال شد، گفت: «هرگاه چیزی در قرآن بر شما مخفی شد [و معنی آن را متوجّه نشدید]، آن را در شعر طلب کنید؛ چون آن دیوان شعر عرب است [و با آن می‌توانید معنی کلام عربی را بفهمید]. آیا سخن شاعر را نشنیده‌اید [که می‌گوید]: جنگ ما را بر روی پا نگه داشت و آن [کنایه از] روز اندوه و سختی است».

Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) was asked about the words of Allah يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ [On the day when there shall be a severe affliction]. He said: "Whenever something in the Qur'an is hidden from you [and you do not grasp its meaning], seek it in poetry, for it is the diwan of the Arabs [and through it you can understand the meaning of Arabic speech]. Have you not heard the saying of the poet [who says]: 'The war kept us standing on our feet' — and that is [a metaphor for] a day of sorrow and hardship."

ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)- ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)ને અલ્લાહના કથન યَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ [જે દિવસે સખત તકલીફ પ્રગટ થશે] વિશે પૂછવામાં આવ્યું. તેમણે કહ્યું: "જ્યારે પણ કુરઆનમાં કોઈ વસ્તુ તમારાથી છુપી રહે [અને તમે તેનો અર્થ સમજી ન શકો], તો તેને શેરમાં શોધો; કારણ કે તે અરબોનો દીવાન [કાવ્યસંગ્રહ] છે [અને તેના દ્વારા તમે અરબી કલામનો અર્થ સમજી શકો છો]. શું તમે કવિનું કથન સાંભળ્યું નથી [જે કહે છે]: 'યુદ્ધે અમને પગ પર ઉભા રાખ્યા' અને તે [કિનાયો છે] દુ:ખ અને મુશ્કેલીના દિવસનો."

الرّسول (صلی الله علیه و آله) The Prophet (peace be upon him and his family) રસૂલ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)

السُّجُودَ یُشْبِهُ السُّجُودَ لِرَبِّ الْعَالَمِینَ کَمَا قَالَ جَلَّ ذِکْرُهُ یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ.

پیامبر (صلی الله علیه و آله)- سجود [نماز] شبیه سجده بر پروردگار جهانیان [در روز قیامت] است همانگونه که خداوند عزّوجلّ فرمود: یَوْمَ یُکْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ یُدْعَوْنَ إِلَی السُّجُودِ.

The Prophet (peace be upon him and his family): Prostration [in prayer] resembles the prostration to the Lord of the Worlds [on the Day of Judgement], just as Allah the Mighty and Majestic said: يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ [On the day when there shall be a severe affliction, and they shall be called upon to make obeisance].

પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)- સજદો [નમાઝનો] જગતોના પાલનહાર સામેના સજદા [કયામતના દિવસે] જેવો છે, જેમ કે અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લે ફરમાવ્યું: يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ ساقٍ وَ يُدْعَوْنَ إِلَى السُّجُودِ [જે દિવસે સખત તકલીફ પ્રગટ થશે અને તેઓ સજદા માટે બોલાવવામાં આવશે].