عَنْ حَبَّهًَْ الْعُرَنِیِّ قَالَ سَمِعْتُ أمِیرَ الْمُؤْمِنِینَ (علیه السلام) یَقُولُ إِنَّ یُوشَعَ‌بْنَ‌نُونٍ (علیه السلام) کَانَ وَصِیَّ مُوسَی‌بْنِ‌عِمْرَانَ (علیه السلام) وَ کَانَتْ أَلْوَاحُ مُوسَی (علیه السلام) مِنْ زُمُرُّدٍ أَخْضَرَ فَلَمَّا غَضِبَ مُوسَی (علیه السلام) أَلْقَی الْأَلْوَاحَ مِنْ یَدِهِ فَمِنْهَا مَا تَکْسِرُ وَ مِنْهَا مَا بَقِیَ وَ مِنْهَا مَا ارْتَفَعَ فَلَمَّا ذَهَبَ عَنْ مُوسَی (علیه السلام) الْغَضَبُ قَالَ یُوشَعُ‌بْنُ‌نُونٍ (علیه السلام) أَ عِنْدَکَ تِبْیَانُ مَا فِی الْأَلْوَاحِ قَالَ نَعَمْ فَلَمْ یَزَلْ یَتَوَارَثُونَهَا رَهْطٌ مِنْ بَعْدِ رَهْطٍ حَتَّی وَقَعَتْ فِی أَیْدِی أَرْبَعَهًِْ رَهْطٍ مِنَ الْیَمَنِ وَ بَعَثَ اللَّهُ مُحَمَّداً (صلی الله علیه و آله) بِتِهَامَهًَْ وَ بَلَغَهُمُ الْخَبَرُ فَقَالُوا مَا یَقُولُ هَذَا النَّبِیُّ قِیلَ یَنْهَی عَنِ الْخَمْرِ وَ الزِّنَا وَ یَأْمُرُ بِمَحَاسِنِ الْأَخْلَاقِ وَ کَرَمِ الْجِوَارِ فَقَالُوا هَذَا أَوْلَی بِمَا فِی أَیْدِینَا مِنَّا فَاتَّفَقُوا أَنْ یَأْتُوهُ فِی شَهْرِ کَذَا وَ کَذَا فَأَوْحَی اللَّهُ إِلَی جَبْرَئِیلَ ائْتِ النَّبِیَّ فَأَخْبِرْهُ فَأَتَاهُ فَقَالَ إِنَّ فُلَاناً وَ فُلَاناً وَ فُلَاناً وَ فُلَاناً وَرِثُوا أَلْوَاحَ مُوسَی (علیه السلام) وَ هُمْ یَأْتُونَکَ فِی شَهْرِ کَذَا وَ کَذَا فِی لَیْلَهًِْ کَذَا وَ کَذَا فَسَهَرَ لَهُمْ تِلْکَ اللَّیْلَهًَْ فَجَاءَ الرَّکْبُ فَدَقُّوا عَلَیْهِ الْبَابَ وَ هُمْ یَقُولُونَ یَا مُحَمَّدُ (صلی الله علیه و آله) قَالَ نَعَمْ یَا فُلَانَ‌بْنَ‌فُلَانٍ وَ یَا فُلَانَ‌بْنَ‌فُلَانٍ وَ یَا فُلَانَ‌بْنَ‌فُلَانٍ وَ یَا فُلَانَ‌بْنَ‌فُلَانٍ أَیْنَ الْکِتَابُ الَّذِی تَوَارَثْتُمُوهُ مِنْ یُوشَعَ‌بْنِ‌نُونٍ وَصِیِّ مُوسَی‌بْنِ‌عِمْرَانَ (علیه السلام) قَالُوا نَشْهَدُ أَنْ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَحْدَهُ لَا شَرِیکَ لَهُ وَ أَنَّکَ مُحَمَّداً رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ اللَّهِ مَا عَلِمَ بِهِ أَحَدٌ قَطُّ مُنْذُ وَقَعَ عِنْدَنَا قَبْلَکَ قَالَ فَأَخَذَهُ النَّبِیُّ (صلی الله علیه و آله) فَإِذَا هُوَ کِتَابٌ بِالْعِبْرَانِیَّهًِْ دَقِیقٌ فَدَفَعَهُ إِلَیَّ وَ وَضَعْتُهُ عِنْدَ رَأْسِی فَأَصْبَحْتُ بِالْغَدَاهًِْ وَ هُوَ کِتَابٌ بِالْعَرَبِیَّهًِْ جَلِیلٌ فِیهِ عِلْمُ مَا خَلَقَ اللَّهُ مُنْذُ قَامَتِ السَّمَاوَاتُ وَ الْأَرْضُ إِلَی أَنْ تَقُومَ السَّاعَهًُْ فَعَلِمْتُ ذَلِکَ.
امام علی ( حبّه عرنی گوید: از امیرمومنان (شنیدم که فرمود: یوشع‌بن‌نون (وصیّ موسی‌بن‌عمران (بود و الواح موسی (از زمرّد سبز بود. وقتی موسی (خشمگین شد الواح از دستش افتاد و بخشی از آن شکست و بخشی باقی ماند و بخشی از بین رفت. چون خشم موسی (فرونشست؛ یوشع‌بن‌نون (به او عرض کرد: «آیا بیان آنچه درون الواح است نزد توست»؟ فرمود: «بله. از آن پس همواره گروهی پس از گروه دیگر آن را به ارث بردند تا اینکه به دست گروهی چهار نفره از اهل یمن افتاد. خداوند حضرت محمّد (را در تهامه مبعوث کرد و این خبر به آنان رسید». گفتند: «این پیامبر (چه می گوید»؟ گفته شد: «از خَمر و زنا نهی می‌کند و اخلاق نیک و تکریم همسایه امر می کند». گفتند: «این برای ما از آنچه در دست داریم بهتر است». آنان توافق کردند که در فلان ماه نزد حضرت بیایند. آنگاه خداوند به جبرئیل وحی کرد که نزد پیامبر (برو و به او خبر بده». او آمد و عرض کرد که فلان و فلان و فلان و فلان الواح موسی (را به ارث برده اند و آن ها در فلان ماه و فلان شب نزد تو می آیند. پیامبر (آن شب را در انتظار آنان بیدار ماند. کاروان از راه رسید و در خانه‌ی پیامبر (را زدند و عرض کردند: «ای محمّد (»! فرمود: «بله ای فلان‌بن‌فلان و فلان‌بن‌فلان و فلان‌بن‌فلان و فلان‌بن‌فلان! کجاست آن نگاشته ای که از یوشع‌بن‌نون (وصیّ موسی‌بن‌عمران (به ارث برده اید»؟ آن ها عرض کردند: «گواهی می دهیم که هیچ خدایی جز خدای یگانه نیست، یکتاست و هیچ شریکی ندارد و تو محمّد رسول خدا (هستی، به خدا سوگند از زمانی‌که الواح به دست ما افتاده تا پیش از تو هیچ‌کس از آن آگاه نبود. آنگاه پیامبر (آن را گرفت و دید نوشته ای دقیق به زبان عبری است. ایشان آن را به من سپرد و من آن را زیر سرم نهادم. صبح که بلند شدم دیدم آن نوشته ای زیبا به زبان عربی است که دانش هر آنچه خداوند آفریده، از زمانی‌که آسمان ها و زمین را به‌پا داشته تا به روز قیامت ، در آن هست. پس من آن را آموختم».
Imam Ali (peace be upon him): Habbah al-Urani said: I heard Amir al-Mu'minin (peace be upon him) say: Yusha ibn Nun (peace be upon him) was the successor of Musa ibn Imran (peace be upon him), and the tablets of Musa (peace be upon him) were of green emerald. When Musa (peace be upon him) became angry, the tablets fell from his hand; part of them broke, part remained, and part was lost. When the anger of Musa (peace be upon him) subsided, Yusha ibn Nun (peace be upon him) said to him: "Do you have with you the explanation of what was in the tablets?" He said: "Yes. From then on, one group after another inherited them, until they fell into the hands of a group of four persons from the people of Yemen. Allah raised up Muhammad (peace be upon him and his family) in Tihamah, and this news reached them." They said: "What does this Prophet say?" It was said: "He forbids khamr (wine) and zina (fornication) and enjoins good morals and honouring the neighbour." They said: "This is more fitting for us than what we hold in our hands." They agreed to come to the Prophet in such and such a month. Then Allah revealed to Jibra'il: "Go to the Prophet and inform him." He came and said that so-and-so, so-and-so, so-and-so, and so-and-so have inherited the tablets of Musa (peace be upon him), and they will come to you in such and such a month, on such and such a night. The Prophet (peace be upon him and his family) stayed awake that night waiting for them. The caravan arrived and knocked on the door of the Prophet (peace be upon him and his family), and said: "O Muhammad (peace be upon him and his family)!" He said: "Yes, O so-and-so son of so-and-so, and O so-and-so son of so-and-so, and O so-and-so son of so-and-so, and O so-and-so son of so-and-so! Where is that writing which you have inherited from Yusha ibn Nun (peace be upon him), the successor of Musa ibn Imran (peace be upon him)?" They said: "We bear witness that there is no god but Allah alone, the One, He has no partner, and that you are Muhammad the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). By Allah, from the time these tablets fell into our hands until now, before you, no one knew of them." Then the Prophet (peace be upon him and his family) took it, and behold, it was a writing in Hebrew, fine [in script]. He handed it to me and I placed it beneath my head. When I rose in the morning, I saw that it was a beautiful writing in Arabic, containing the knowledge of everything Allah has created, from the time the heavens and the earth were established until the Day of Resurrection. So I learned it.
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): હબ્બએ ઉરની કહે છે: મેં અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ) પાસેથી સાંભળ્યું કે તેઓએ ફરમાવ્યું: યૂશા બિન નૂન (અલયહિસ્સલામ) મૂસા બિન ઇમરાન (અલયહિસ્સલામ)ના વસી હતા, અને મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની તખ્તીઓ લીલા ઝુમ્મુર્રદ (નીલમ)ની હતી. જ્યારે મૂસા (અલયહિસ્સલામ) ગુસ્સે થયા ત્યારે તખ્તીઓ તેમના હાથમાંથી પડી ગઈ, અને તેનો એક ભાગ તૂટી ગયો, એક ભાગ બાકી રહ્યો અને એક ભાગ નષ્ટ થઈ ગયો. જ્યારે મૂસા (અલયહિસ્સલામ)નો ગુસ્સો શમી ગયો, ત્યારે યૂશા બિન નૂન (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને અરજ કરી: "શું તખ્તીઓમાં જે હતું તેનું બયાન તમારી પાસે છે?" તેઓએ ફરમાવ્યું: "હા. તે પછી હંમેશા એક જૂથ પછી બીજું જૂથ તેને વારસામાં લેતું ગયું, ત્યાં સુધી કે તે યમનના ચાર લોકોના જૂથના હાથમાં પડી. અલ્લાહે હઝરત મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને તિહામામાં મબઊસ કર્યા અને આ ખબર તેઓ સુધી પહોંચી." તેઓએ કહ્યું: "આ પયગંબર શું કહે છે?" કહેવાયું: "તેઓ ખમ્ર (દારૂ) અને ઝિના (વ્યભિચાર)થી રોકે છે અને નેક અખલાક તથા પડોશીનું સન્માન કરવાનો હુકમ આપે છે." તેઓએ કહ્યું: "આ અમારા માટે અમારી પાસે જે છે તેના કરતાં વધુ યોગ્ય છે." તેઓએ સંમતિ આપી કે ફલાણા મહિનામાં હઝરત પાસે આવશે. પછી અલ્લાહે જિબ્રઈલ પર વહી કરી કે "પયગંબર પાસે જા અને તેમને ખબર આપ." તેઓ આવ્યા અને અરજ કરી કે ફલાણો અને ફલાણો અને ફલાણો અને ફલાણો મૂસા (અલયહિસ્સલામ)ની તખ્તીઓ વારસામાં મેળવી છે અને તેઓ ફલાણા મહિનાની ફલાણી રાતે તમારી પાસે આવશે. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) તે રાત્રે તેમની રાહ જોતાં જાગતા રહ્યા. કાફલો પહોંચ્યો અને પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ના ઘરનું બારણું ખખડાવ્યું અને અરજ કરી: "ઓ મુહમ્મદ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)!" તેઓએ ફરમાવ્યું: "હા ઓ ફલાણા બિન ફલાણા, ઓ ફલાણા બિન ફલાણા, ઓ ફલાણા બિન ફલાણા અને ઓ ફલાણા બિન ફલાણા! ક્યાં છે તે લખાણ જે તમે યૂશા બિન નૂન (અલયહિસ્સલામ), મૂસા બિન ઇમરાન (અલયહિસ્સલામ)ના વસી પાસેથી વારસામાં મેળવ્યું છે?" તેઓએ અરજ કરી: "અમે ગવાહી આપીએ છીએ કે એક અલ્લાહ સિવાય કોઈ ઇલાહ નથી, તે એક છે અને તેનો કોઈ શરીક નથી, અને તમે મુહમ્મદ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) છો. અલ્લાહની કસમ, જ્યારથી આ તખ્તીઓ અમારા હાથમાં આવી છે ત્યારથી તમારા પહેલાં કોઈને પણ આ વિશે ખબર ન હતી." પછી પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ તે લીધું અને જોયું કે તે ઇબ્રાની (હિબ્રૂ) ભાષામાં બારીક લખાણ છે. તેઓએ તે મને સોંપ્યું અને મેં તેને મારા માથા નીચે મૂક્યું. સવારે જ્યારે હું ઊઠ્યો ત્યારે મેં જોયું કે તે અરબી ભાષામાં એક સુંદર લખાણ છે જેમાં અલ્લાહે જે કંઈ સર્જન કર્યું છે, જ્યારથી આસમાનો અને ઝમીનને કાયમ કર્યા ત્યાંથી કયામતના દિવસ સુધી, તેનું જ્ઞાન છે. તો મેં તેને શીખી લીધું.