آيا او تو را يتيم نيافت و پناه داد؟!
Did He not find you an orphan and give you shelter?
શું તેણે તને યતીમ પામીને પનાહ નથી આપી?
أَ لَمْ یَجِدْکَ وَحِیداً فَآوَی إِلَیْکَ النَّاس.
امام رضا (علیه السلام)- آیا تو را یگانه نیافت و مردم را به‌سویت پناه داد؟
Imam al-Rida (peace be upon him): Did He not find you alone and give the people shelter with you?
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): શું તેણે તમને એકલા ન જોયા અને લોકોને તમારી તરફ આશરો આપ્યો?
أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً فَآوی أَیْ فَآوَی إِلَیْکَ النَّاسَ.
امام باقر و امام صادق (علیها السلام)- أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا فَآوَی؛ مردم را به‌سوی تو پناه داد.
Imam Baqir and Imam Sadiq (peace be upon them): أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا فَآوَی [Did He not find you an orphan and give you shelter?]; He gave the people shelter with you.
ઇમામ બાકિર અને ઇમામ સાદિક (અલયહિમુસ્સલામ): أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا فَآوَی [શું અલ્લાહે તમને યતીમ ન જોયા અને આશરો ન આપ્યો?]; લોકોને તમારી તરફ આશરો આપ્યો.
الیَتِیمُ الَّذِی لَا مِثْلَ لَهُ وَ لِذَلِکَ سُمِّیَتِ الدُّرَّهًُْ الْیَتِیمَهًَْ لِأَنَّهُ لَا مِثْلَ لَهَا.
علیبنابراهیم (رحمة الله علیه)- یتیمی که همانندی نداشت و از همین رو دُرّ یتیم نام گرفته است، چرا که همانند و نظیری ندارد.
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): An orphan who had no equal, and for this reason the unique pearl is called al-durrat al-yatimah (the orphan pearl), because it has no like or equal.
અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): એવા યતીમ કે જેમનો કોઈ સમાન ન હતો, અને એ જ કારણે અદ્વિતીય મોતીને દુર્રે યતીમ (યતીમ મોતી) કહેવામાં આવે છે, કારણ કે તેનો કોઈ સમાન કે તુલ્ય નથી.
رَوَی الْعَیَّاشِیُّ بِإِسْنَادِهِ عَنْ أَبِی الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) فِی قَوْلِهِ: أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً فَآوَی قَالَ: (علیه السلام) فَرْداً لَا مِثْلَ لَکَ فِی الْمَخْلُوقِینَ فَآوَی النَّاسَ إِلَیْکَ.
امام رضا (علیه السلام)- أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً فَآوی یعنی آیا خداوند تو را بی‌همتایی [نیافت] که مانند تو در میان جهانیان وجود ندارد، پس مردمان را به دورت جمع نمود؟
Imam Rida (peace be upon him): أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً فَآوی [Did He not find you an orphan and give you shelter?] — meaning: did Allah not [find] you unique, having no equal among creation like you, and so He gathered the people around you?
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً فَآوی [શું અલ્લાહે તમને યતીમ ન જોયા અને આશરો ન આપ્યો?] એટલે કે શું અલ્લાહે તમને એવા અદ્વિતીય [ન જોયા] કે સૃષ્ટિમાં તમારા જેવો કોઈ નથી, અને પછી લોકોને તમારી આસપાસ એકત્રિત કર્યા?
فَآوَی إِلَیْکَ النَّاس.
امام باقر و امام صادق (علیها السلام)- مردم را به‌سوی تو پناه داد.
Imam Baqir and Imam Sadiq (peace be upon them): He gave the people shelter with you.
ઇમામ બાકિર અને ઇમામ સાદિક (અલયહિમુસ્સલામ): લોકોને તમારી તરફ આશરો આપ્યો.
عَنِ ابْنِعَبَّاسٍ (رحمة الله علیه) قَالَ: سُئِلَ عَنْ قَوْلِ اللَّهِ: أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً فَآوی قَالَ: إِنَّمَا سُمِّیَ یَتِیماً لِأَنَّهُ لَمْ یَکُنْ لَهُ نَظِیرٌ عَلَی وَجْهِ الْأَرْضِ مِنَ الْأَوَّلِینَ وَ الْآخِرِینَ فَقَالَ عَزَّوَجَلَّ مُمْتَنّاً عَلَیْهِ نِعَمَهُ أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً أَیْ وَحِیداً لَانَظِیرَ لَکَ فَآوی إِلَیْکَ النَّاسَ وَ عَرَّفَهُمْ فَضْلَکَ حَتَّی عَرَفُوک.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا فَآوَی؛ ازآن‌رو پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) یتیم نامیده شد که بر روی زمین نه از پسینیان و نه از پیشینیان، هیچکس همتای ایشان نبود، پس خداوند عزّوجلّ به خاطر نعمت هایش بر حضرت (صلی الله علیه و آله) منّت گذاشت و فرمود: أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا یعنی یگانه بودی و هیچ همتایی نداشتی. مردم را به‌سوی تو پناه داد. و برتری تو را به آنان شناساند تا اینکه تو را شناختند.
Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا فَآوَی [Did He not find you an orphan and give you shelter?]; the Noble Prophet (peace be upon him and his family) was called an orphan because on the face of the earth, neither among the later ones nor the earlier ones, was there anyone equal to him. So Allah the Mighty and Majestic, reminding him of His blessings upon him, said: أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا, meaning: you were unique and had no equal. He gave the people shelter with you, and made your excellence known to them until they knew you.
ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا فَآوَی [શું અલ્લાહે તમને યતીમ ન જોયા અને આશરો ન આપ્યો?]; પયગંબર અકરમ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને એટલા માટે યતીમ કહેવામાં આવ્યા કે પૃથ્વી પર ન તો પછીના લોકોમાં અને ન તો પહેલાના લોકોમાં કોઈ તેમના સમાન ન હતું. પછી અલ્લાહ અઝ્ઝ વ જલ્લએ પોતાની નેઅમતોના કારણે હઝરત (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પર એહસાન કર્યો અને ફરમાવ્યું: أَلَمْ یَجِدْکَ یَتِیمًا એટલે કે તમે અદ્વિતીય હતા અને તમારો કોઈ સમાન ન હતો. લોકોને તમારી તરફ આશરો આપ્યો. અને તમારી બુઝુર્ગીને તેમને ઓળખાવી ત્યાં સુધી કે તેમણે તમને ઓળખ્યા.
أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً عِنْدَ أَبِی‌طَالِبٍ (رحمة الله علیه) فَآوی إِلَی أَبِی‌طَالِبٍ (رحمة الله علیه) یَحْفَظُکَ وَ یُرَبِّیکَ وَ وَجَدَکَ فِی قَوْمِ ضَلَالٍ فَهَدَاهُمْ بِکَ إِلَی التَّوْحِید.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- آیا او تو را نزد ابوطالب (علیه السلام) یتیم نیافت. نزد ابوطالب (علیه السلام) پناه داد و الهام کرد که از تو مراقبت کند و پرورش دهد. و تو را در میان قومی گمراه یافت و آن‌ها را به‌دست تو به‌سوی توحید هدایت نمود.
Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Did He not find you an orphan with Abu Talib (peace be upon him)? He gave you shelter with Abu Talib (peace be upon him) and inspired him to care for you and raise you. And He found you among a misguided people and, through you, guided them to tawhid (the oneness of Allah).
ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): શું તેણે તમને અબૂ તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) પાસે યતીમ ન જોયા? અબૂ તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) પાસે આશરો આપ્યો અને તેમને ઇલ્હામ કર્યું કે તમારી સંભાળ રાખે અને તમને ઉછેરે. અને તમને એક ગુમરાહ કોમમાં જોયા અને તમારા હાથે તેમને તૌહીદ (અલ્લાહની એકતા) તરફ હિદાયત આપી.
أَ لَمْ یَجِدْکَ یَتِیماً عِنْدَ أَبِی طَالِبٍ (رحمة الله علیه) فِی حَجْرِهِ یَتِیماً فَآوی یَقُولُ یَکْفُلُ عَنْهُ.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- آیا او تو را نزد ابوطالب (علیه السلام) یتیم نیافت. فَآوی یعنی [خداوند، عشق و محبّت تو را در قلب ابوطالب (علیه السلام) قرار داده و افزون ساخت تا] ابوطالب (علیه السلام) سرپرستی تو را عهده‌دار شود.
Ibn Abbas (may Allah have mercy on him): Did He not find you an orphan with Abu Talib (peace be upon him)? "فَآوی" means [Allah placed love and affection for you in the heart of Abu Talib (peace be upon him) and increased it so that] Abu Talib (peace be upon him) took charge of your guardianship.
ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): શું તેણે તમને અબૂ તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) પાસે યતીમ ન જોયા? "فَآوی" એટલે [અલ્લાહે તમારો પ્રેમ અને મુહબ્બત અબૂ તાલિબ (અલયહિસ્સલામ)ના દિલમાં મૂકી અને વધારી કે] અબૂ તાલિબ (અલયહિસ્સલામ) તમારી સરપરસ્તી સંભાળે.
عَنْ جَعْفَرِبْنِمُحَمَّدٍ (علیه السلام) عَنْ أَبِیهِ قَالَ: سُئِلَ عَلِیُّبْنُالْحُسَیْنِ (علیه السلام) لِمَ أُوتِمَ النَّبِیُ (صلی الله علیه و آله) مِنْ أَبَوَیْهِ قَالَ لِئَلَّا یَجِبَ عَلَیْهِ حَقٌّ لِمَخْلُوقٍ.
امام رضا (علیه السلام)- امام جعفر (علیه السلام) از پدران ارجمند خود نقل فرمود: از امام سجاد (علیه السلام) پرسیدند: «چرا پیامبر (صلی الله علیه و آله) از پدر و مادر یتیم شد»؟ ایشان فرمود: «برای آنکه از هیچ مخلوقی حقّی بر حضرت واجب نباشد».
Imam Rida (peace be upon him): Imam Jafar (peace be upon him) narrated from his noble forefathers: Imam Sajjad (peace be upon him) was asked, "Why was the Prophet (peace be upon him and his family) made an orphan of both father and mother?" He said, "So that no right of any creature would be binding upon him."
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ): ઇમામ જાફર (અલયહિસ્સલામ)એ પોતાના મહાન પૂર્વજો પાસેથી નકલ કર્યું: ઇમામ સજ્જાદ (અલયહિસ્સલામ)ને પૂછવામાં આવ્યું: "પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) શા માટે માતા-પિતાથી યતીમ થયા?" તેમણે ફરમાવ્યું: "એ માટે કે કોઈ પણ મખ્લૂકનો હક્ક તેમના પર વાજિબ ન રહે."
قَالَ رَسُولُ اللهِ (صلی الله علیه و آله): لَقَدْ سَأَلْتُ رَبِّی مَسْأَلَهًًْ وَدِدْتُ أَنِّی لَمْ أَسْأَلْهُ. قُلْتُ: أَیْ رَبِّ إِنَّهُ قَدْ کَانَتْ أَنْبِیَاءُ (علیهم السلام) قَبْلِی، مِنْهُمْ مَنْ سَخَّرْتَ لَهُ الرِّیحَ وَ مِنْهُمْ مَنْ کَانَ یُحْیِی الْمَوْتَی؟ قَالَ: فَقَالَ: أَ لَمْ أَجِدْکَ یَتِیماً فَآوَیْتُکَ؟ قَالَ: قُلْتُ: بَلَی. قَالَ: أَ لَمْ أَجِدْکَ ضَالًّا فَهَدَیْتُکَ؟ قَالَ: قُلْتُ: بَلَی أَیْ رَبِّ. قَالَ: أَ لَمْ أَشْرَحْ لَکَ صَدْرَکَ وَ وَضَعْتُ عَنْکَ وِزْرَکَ؟ قَالَ: قُلْتُ: بَلَی أَیْ رَبِّ.
پیامبر (صلی الله علیه و آله)- از پروردگارم درخواستی نمودم که ای کاش از او چنین درخواستی نکرده بودم، (درخواستم این بود که به محضر خداوند) عرض کردم: «پروردگارا! برای برخی از پیامبرانی که قبل از من بودند باد را مطیع ساختی و برخی از ایشان، مردگان را زنده می‌کردند [برای من چه در نظر گرفته‌ای]؟ خداوند فرمود: «آیا من تو را یتیم نیافتم و پناه دادم»؟ عرض کردم: «آری»! فرمود: «آیا من تو را گمشده نیافتم و هدایتت کردم»؟ عرض کردم: «آری پروردگارا»! فرمود: «آیا من سینه‌ی تو را گشاده نساختم و بار سنگینت را از [دوش] تو برنداشتم»؟ عرض کردم: «آری پروردگارا»!
The Prophet (peace be upon him and his family): I made a request of my Lord which I now wish I had not made. (My request was that I said in the presence of Allah): "O Lord! For some of the prophets before me, You made the wind subservient, and some of them would raise the dead [what have You considered for me]?" Allah said, "Did I not find you an orphan and give you shelter?" I said, "Yes." He said, "Did I not find you lost and guide you?" I said, "Yes, O Lord." He said, "Did I not expand your breast for you and remove your heavy burden from [your shoulders]?" I said, "Yes, O Lord."
પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ): મેં મારા પરવરદિગાર પાસે એક વિનંતી કરી કે કાશ મેં તેમની પાસે એવી વિનંતી ન કરી હોત, (મારી વિનંતી આ હતી કે અલ્લાહની હજૂરમાં) મેં અરજ કરી: "પરવરદિગાર! મારાથી પહેલાના કેટલાક પયગંબરો માટે તેં પવનને આજ્ઞાધીન કર્યો અને તેમાંથી કેટલાક મુર્દાઓને જીવતા કરતા હતા [મારા માટે તેં શું વિચાર્યું છે]?" અલ્લાહે ફરમાવ્યું: "શું મેં તમને યતીમ ન જોયા અને આશરો ન આપ્યો?" મેં અરજ કરી: "જી હા!" ફરમાવ્યું: "શું મેં તમને ગુમશુદા ન જોયા અને હિદાયત ન કરી?" મેં અરજ કરી: "જી હા પરવરદિગાર!" ફરમાવ્યું: "શું મેં તમારી છાતીને વિશાળ ન કરી અને તમારો ભારે બોજ તમારા [ખભા પરથી] ન ઉતાર્યો?" મેં અરજ કરી: "જી હા પરવરદિગાર!"