زيرا اگر آنان به شما دسترسى پيدا كنند، سنگسارتان مى‌كنند؛ يا شما را به آيين خويش باز مى‌گردانند؛ و در‌آن‌صورت، هيچ‌گاه روى رستگارى را نخواهيد ديد.
For surely if they prevail against you they would stone you to death or force you back to their religion, and then you will never succeed.
કારણ કે અગર તેઓને તમારી જાણ થઇ જશે તો તમને સંગસાર કરશે અથવા તો તમને બળજબરીથી પોતાના દીનમાં પાછા દાખલ કરી લેશે, અને પછી તમે હરગિઝ કામ્યાબી મેળવશો નહિ.
علی‌بن‌ابراهیم ( وَ کَذلِکَ بَعَثْناهُمْ أَیْ أَنْبَهْنَاهُمْ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- وَ کَذَلِکَ بَعَثْنَاهُمْ منظور از بَعَثْنَاهُمْ یعنی بیدارشان کردیم.
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): وَ کَذلِکَ بَعَثْناهُمْ [And thus We raised them] — the meaning of بَعَثْناهُمْ is: We awakened them.
અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): وَ کَذلِکَ بَعَثْناهُمْ [અને આ રીતે અમે તેમને ઉઠાડ્યા] — بَعَثْناهُمْ થી મુરાદ એટલે અમે તેમને જગાડ્યા.
ابن‌عبّاس ( قالُوا رَبُّکُمْ قَالَ إبْنُعَبَّاس (الْقَائِلُ هُوَ تملیخا رَئِیسُهُمْ.
ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه)- قالُوا رَبُّکُمْ؛ گوینده همان «تملیخا» رئیسشان است.
Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) — قالُوا رَبُّکُمْ [They said, 'Your Lord']; the speaker is 'Tamlikha', their leader.
ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)- قالُوا رَبُّکُمْ [તેઓએ કહ્યું, 'તમારો રબ']; બોલનાર તેમનો સરદાર 'તમ્લીખા' જ છે.
امیرالمؤمنین ( قال علِیٌّ (یَا أَخَا الْیَهُودِ فَمَکَثُوا ثَلَاثَمِائَهًِْ سَنَهًٍْ وَ تِسْعَ سِنِینَ فَلَمَّا أَرَادَ اللَّهُ أَنْ یُحْیِیَهُمْ أَمَرَ إِسْرَافِیلَ (الْمَلَکَ أَنْ یَنْفُخَ فِیهِمُ الرُّوحَ فَنَفَخَ فَقَامُوا مِنْ رَقْدَتِهِمْ فَلَمَّا أَنْ بَزَغَتِ الشَّمْسُ قَالَ بَعْضُهُمْ قَدْ غَفَلْنَا فِی هَذِهِ اللَّیْلَهًِْ عَنْ عِبَادَهًِْ إِلَهِ السَّمَاءِ فَقَامُوا فَإِذَا الْعَیْنُ قَدْ غَارَتْ وَ إِذَا الْأَشْجَارُ قَدْ یَبِسَتْ فَقَالَ بَعْضُهُمْ إِنَّ أُمُورَنَا لَعَجَبٌ مِثْلُ تِلْکَ الْعَیْنِ الْغَزِیرَهًِْ قَدْ غَارَتْ وَ الْأَشْجَارُ قَدْ یَبِسَتْ فِی لَیْلَهًٍْ وَاحِدَهًٍْ وَ مَسَّهُمُ الْجُوعُ.
امام علی (علیه السلام)- آنها همچنان در آن غار زندانی بودند تا بعد از سیصدونه سال خداوند مجدداً آنها را جان بخشید و به دنیا رجعت پیدا کردند یکی از آنها که از بستر برخاسته بود گفت: «شب گذشته از عبادت خداوند غافل ماندیم»! آنها موقعی که به نزدیک غار آمده بودند در کنار خود چشمه‌های روان و درختان سر سبز بسیاری را دیده بودند امّا اینک آب چشمه خشک گردیده و درختان نیز از طراوت افتاده بودند. اصحاب کهف اینک در خود احساس گرسنگی می‌کردند تا آنکه قرار شد یک نفر را برای تهیّه آذوقه به شهر افسوس بفرستند.
Imam Ali (peace be upon him): They remained imprisoned in that cave until, after three hundred and nine years, Allah gave them life again and they returned to the world. One of them, who had risen from his bed, said: 'Last night we were heedless of the worship of Allah!' When they had come near the cave, they had seen beside themselves flowing springs and many verdant trees, but now the water of the spring had dried up and the trees too had lost their freshness. The People of the Cave now felt hunger in themselves, until it was decided to send one man to the city of Ephesus to fetch provisions.
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): તેઓ તે ગુફામાં કેદ રહ્યા ત્યાં સુધી કે ત્રણસો નવ વર્ષ પછી અલ્લાહે તેમને ફરીથી જીવન આપ્યું અને તેઓ દુનિયામાં પાછા ફર્યા. તેમાંથી એક, જે પથારીમાંથી ઉઠ્યો હતો, બોલ્યો: 'ગઈ રાત્રે અમે અલ્લાહની ઇબાદતથી ગાફિલ રહી ગયા!' જ્યારે તેઓ ગુફા પાસે આવ્યા હતા ત્યારે તેમણે પોતાની બાજુમાં વહેતા ઝરણાં અને ઘણાં લીલાંછમ વૃક્ષો જોયાં હતાં, પણ હવે ઝરણાનું પાણી સુકાઈ ગયું હતું અને વૃક્ષો પણ પોતાની તાજગી ગુમાવી ચૂક્યાં હતાં. અસ્હાબે કહફ હવે પોતાનામાં ભૂખનો અહેસાસ કરી રહ્યા હતા, ત્યાં સુધી કે નક્કી થયું કે એક જણને ખોરાક લાવવા માટે એફેસસ (અફસૂસ) શહેરમાં મોકલવામાં આવે.
علی‌بن‌ابراهیم ( بِوَرِقِکُمْ الْوَرِقُ الدَّرَاهِمُ وَ کَانَ مَعَهُمْ دَرَاهِمُ عَلَیْهَا صُورَهًُْ الْمَلِکِ الَّذِی کَانَ فِی زَمَانِهِمْ.
علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- بِوَرِقِکُمْ، وَرِقُِ درهم‌ها است و همراه آنها درهم‌هایی بود که بر روی آن عکس پادشاه زمان خودشان بود.
Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) — بِوَرِقِکُمْ [with your silver coin]: al-wariq means dirhams, and with them were dirhams which bore the image of the king of their own time.
અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ)- بِوَرِقِکُمْ [તમારા ચાંદીના સિક્કા સાથે]: વરિક એટલે દિરહમો, અને તેમની સાથે એવા દિરહમો હતા જેમના પર તેમના પોતાના જમાનાના બાદશાહની તસ્વીર હતી.
امیرالمؤمنین ( قَالَ ابنُعَبَّاس (فِی حَدِیثٍ طَوِیلٍ فٍِیهِ قَالَ عَلِیٌّ (لِلحِبرِ الیَهُودِیِّ فِی قِصَّهًِْ اَصحَابِ الکَهفِ: ... قَالَ تملیخا لَا یَذْهَبُ فِی حَوَائِجِکُمْ غَیْرِی وَ لَکِنِ ادْفَعْ أَیُّهَا الرَّاعِی ثِیَابَکَ إِلَیَّ قَالَ فَدَفَعَ الرَّاعِی ثِیَابَهُ وَ مَضَی یَؤُمُّ الْمَدِینَهًَْ فَجَعَلَ یَرَی مَوَاضِعَ لَا یَعْرِفُهَا وَ طَرِیقاً هُوَ یُنْکِرُهَا حَتَّی أَتَی بَابَ الْمَدِینَهًِْ وَ إِذَا عَلَیْهِ عَلَمٌ أَخْضَرُ مَکْتُوبٌ عَلَیْهِ لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ عِیسَی رَسُولُاللَّهِ قَالَ فَجَعَلَ یَنْظُرُ إِلَی الْعَلَمِ وَ جَعَلَ یَمْسَحُ عَیْنَیْهِ وَ یَقُولُ أَرَانِی نَائِماً ثُمَّ دَخَلَ الْمَدِینَهًَْ حَتَّی أَتَی السُّوقَ فَأَتَی رَجُلًا خَبَّازاً فَقَالَ أَیُّهَا الْخَبَّازُ مَا اسْمُ مَدِینَتِکُمْ هَذِهِ قَالَ أُقْسُوسُ قَالَ وَ مَا اسْمُ مَلِکِکُمْ قال عبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ ادْفَعْ إِلَیَّ بِهَذِهِ الْوَرِقِ طَعَاماً فَجَعَلَ الْخَبَّازُ یَتَعَجَّبُ مِنْ ثِقْلِ الدَّرَاهِمِ وَ مِنْ کِبَرِهَا قَالَ فَوَثَبَ الْیَهُودِیُّ وَ قَالَ یا علی (وَ مَا کَانَ وَزْنُ کُلِّ دِرْهَمٍ مِنْهَا قَالَ وَزْنُ کُلِّ دِرْهَمٍ عَشَرَهًُْ دَرَاهِمَ وَ ثُلُثَا دِرْهَمٍ فَقَالَ الْخَبَّازُ یَا هَذَا أَنْتَ أَصَبْتَ کَنْزاً فَقَالَ تملیخا مَا هَذَا إِلَّا ثَمَنُ تَمْرٍ بِعْتُهَا مُنْذُ ثَلَاثٍ وَ خَرَجْتُ مِنْ هَذِهِ الْمَدِینَهًِْ وَ تَرَکْتُ النَّاسَ یَعْبُدُونَ دَقْیُوسَ الْمَلِکَ قَالَ فَأَخَذَ الْخَبَّازُ بِیَدِ تملیخا وَ أَدْخَلَهُ عَلَی الْمَلِکِ فَقَالَ مَا شَأْنُ هَذَا الْفَتَی قَالَ الْخَبَّازُ هَذَا رَجُلٌ أَصَابَ کَنْزاً فَقَالَ الْمَلِکُ یَا فَتَی لَا تَخَفْ فَإِنَّ نَبِیَّنَا عیسی (أَمَرَنَا أَنْ لَا نَأْخُذَ مِنَ الْکَنْزِ إِلَّا خُمُسَهَا فَأَعْطِنِی خُمُسَهَا وَ امْضِ سَالِماً فَقَالَ تملیخا انْظُرْ أَیُّهَا الْمَلِکُ فِی أَمْرِی مَا أَصَبْتُ کَنْزاً أَنَا رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ هَذِهِ الْمَدِینَهًِْ.
امام علی (علیه السلام)- ابن‌عبّاس (رحمة الله علیه) حدیثی طولانی نقل می‌کند که در آن امام علی (علیه السلام) داستان اصحاب کهف را برای سران یهود بیان می‌فرماید: ... تملیخا گفت: «فقط من باید برای خرید بروم». آنگاه لباس چوپان را گرفت و بر تن کرد، و به شهر رفت و نگاهی به اطراف نمود، دید جایی را نمی‌شناسد و همه جا غریب و ناآشنا به نظرش می‌آید، به در شهر آمد، دید علم سبزی که با خط زردی بر آن نوشته، لا اله الّا اللَّه عیسی رسول اللَّه نصب است، گاهی به آن پرچم نگاه می‌کرد و گاهی چشمش را می‌مالید و با خود می‌گفت: «من خوابم یا بیدار»؟ سپس در داخل شهر حرکت می‌کرد تا به بازار رسید و نانوایی را دید و گفت: «نام شهر شما چیست»؟ گفت: «اقسوس». پرسید: «نام پادشاه چیست»؟ گفت: «عبد الرّحمن»، سپس به او گفت: «مرا تکان بده گویا در خواب هستم»؟ گفت: «مسخره می‌کنی؟ در خوابی و با من سخن می‌گویی»؟ تملیخا به نانوا گفت: «با این ورقه (درهم) به من طعام (نان) بده». وقتی نانوا درهم‌ها را گرفت، از سنگینی و بزرگی آنها تعجّب کرد». یهودی پرسید: «ای علی (علیه السلام) وزن هر درهم چقدر بود»؟ فرمود: «ده درهم و دو سوم، (درهم)» سپس فرمود: «نانوا به او گفت: «آهای فلانی، تو گنجی به دست آورده‌ای»؟ تملیخا گفت: «این‌ها بهای باغ خرمای من بوده که آن را سه روز پیش فروخته‌ام! و بعد از شهر خارج شده و مردم را ترک کرده‌ام تا دقیانوس را عبادت کنند». نانوا خشمگین شد و گفت: «به جای اینکه مقداری را به من بدهی تا نجات پیدا کنی درباره مردی شرابخوار صحبت می‌کنی که ادّعای خدایی می‌کرد و بیش از سیصدسال است که مرده است»؟ تملیخا آنقدر پافشاری کرد تا اینکه نانوا او را نزد حاکم برد، حاکم پرسید: «این جوان چه کاره است»؟ نانوا گفت: «گنج یافته». حاکم گفت: «ای جوان نترس. زیرا پیامبر ما عیسی (علیه السلام) دستور داده از گنج خمس آن را بگیریم، حال خمس آن را بده، آزادی»؟ تملیخا گفت: «ای حاکم! درست به کار من رسیدگی کن، من گنجی نیافته‌ام! من از اهالی این شهرم».
Imam Ali (peace be upon him): Ibn Abbas (may Allah have mercy on him) narrates a long hadith in which Imam Ali (peace be upon him) recounts the story of the People of the Cave to the leaders of the Jews: ... Tamlikha said: 'Only I should go to buy [provisions].' Then he took the shepherd's clothes and put them on, went to the city and looked around, and saw that he did not recognise the place — everywhere seemed strange and unfamiliar to him. He came to the gate of the city and saw a green banner set up, on which was written in yellow script: 'There is no god but Allah, Isa is the Messenger of Allah.' He kept looking at that banner, and kept rubbing his eyes, saying to himself: 'Am I asleep or awake?' Then he moved into the city until he reached the market, and saw a baker, and said: 'What is the name of your city?' He said: 'Uqsus.' He asked: 'What is the name of the king?' He said: 'Abd al-Rahman.' Then he said to him: 'Shake me — it is as though I am dreaming.' He said: 'Are you mocking? You are dreaming and speaking with me?' Tamlikha said to the baker: 'With this waraqa (dirham) give me some ta'am (bread).' When the baker took the dirhams, he was astonished at their heaviness and their size." The Jew asked: 'O Ali (peace be upon him), what was the weight of each dirham?' He said: 'Ten dirhams and two thirds (of a dirham).' Then he said: 'The baker said to him: "Hey you, you have come upon a treasure?" Tamlikha said: "This is the price of my date-garden which I sold three days ago! And I left the city and left the people while they were still worshipping Daqyanus (Decius)." The baker became angry and said: "Instead of giving me a portion so that you may save yourself, you talk about a wine-drinking man who claimed divinity and has been dead for more than three hundred years?" Tamlikha kept insisting until the baker took him to the ruler. The ruler asked: 'What is this youth's affair?' The baker said: 'He has found a treasure.' The ruler said: 'O youth, do not fear. For our Prophet Isa (peace be upon him) has commanded us to take only a fifth from a treasure. So give its fifth, you are free.' Tamlikha said: 'O ruler! Look properly into my affair — I have not found any treasure! I am one of the inhabitants of this city.'
ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): ઇબ્ને અબ્બાસ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ) એક લાંબી હદીસ નકલ કરે છે જેમાં ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ) યહૂદીઓના સરદારો સમક્ષ અસ્હાબે કહફની દાસ્તાન બયાન ફરમાવે છે: ... તમ્લીખાએ કહ્યું: 'ખરીદી માટે માત્ર મારે જ જવું જોઈએ.' પછી તેણે ચરવાહાના કપડાં લઈ પહેર્યા, અને શહેરમાં ગયો અને આજુબાજુ નજર કરી, જોયું કે તે જગ્યાને ઓળખતો નથી અને દરેક જગ્યા તેને અજાણી અને પરાઈ લાગી. તે શહેરના દરવાજા પર આવ્યો, જોયું કે એક લીલો અલમ લગાવેલો છે જેના પર પીળા અક્ષરોમાં લખેલું છે: 'લા ઇલાહ ઇલ્લલ્લાહ ઈસા રસૂલુલ્લાહ'. ક્યારેક તે અલમને જોતો હતો અને ક્યારેક પોતાની આંખો મસળતો હતો અને પોતાની જાતને કહેતો હતો: 'શું હું સૂતો છું કે જાગૃત'? પછી તે શહેરની અંદર ચાલતો ગયો ત્યાં સુધી કે બજારે પહોંચ્યો અને એક નાનવાળા (રોટી બનાવનાર)ને જોયો અને કહ્યું: 'તમારા શહેરનું નામ શું છે?' તેણે કહ્યું: 'ઉકસૂસ'. પૂછ્યું: 'બાદશાહનું નામ શું છે?' તેણે કહ્યું: 'અબ્દુર્ રહમાન'. પછી તેને કહ્યું: 'મને હલાવ, જાણે હું ખ્વાબમાં છું'. તેણે કહ્યું: 'મજાક કરે છે? ખ્વાબમાં છે અને મારી સાથે વાત કરે છે?' તમ્લીખાએ નાનવાળાને કહ્યું: 'આ વરકા (દિરહમ) સાથે મને તઆમ (રોટી) આપ'. જ્યારે નાનવાળાએ દિરહમો લીધા, તેમની ભારેપણું અને મોટપણાથી આશ્ચર્યચકિત થયો." યહૂદીએ પૂછ્યું: 'ઓ અલી (અલયહિસ્સલામ), દરેક દિરહમનું વજન કેટલું હતું?' આપે ફરમાવ્યું: 'દસ દિરહમ અને બે તૃતીયાંશ (દિરહમ).' પછી ફરમાવ્યું: 'નાનવાળાએ તેને કહ્યું: "અરે ફલાણા, તું ખજાનો પ્રાપ્ત કરીને આવ્યો છે?" તમ્લીખાએ કહ્યું: "આ મારા ખજૂરના બાગની કિંમત છે જે મેં ત્રણ દિવસ પહેલા વેચી હતી! અને શહેરથી બહાર નીકળી ગયો છું અને લોકોને છોડી દીધા છે કે તેઓ દક્યાનૂસની ઇબાદત કરે". નાનવાળો ગુસ્સે થયો અને કહ્યું: "તું મને થોડું આપીને નજાત મેળવવાને બદલે એક શરાબી માણસ વિશે વાત કરે છે જે ખુદાઈનો દાવો કરતો હતો અને જેને મર્યાને ત્રણસો વર્ષથી વધુ થઈ ગયા છે?" તમ્લીખાએ એટલી હદે આગ્રહ કર્યો કે નાનવાળાએ તેને હાકિમ પાસે લઈ ગયો. હાકિમે પૂછ્યું: 'આ જુવાનનો શું મામલો છે?' નાનવાળાએ કહ્યું: 'ખજાનો મળ્યો છે'. હાકિમે કહ્યું: 'ઓ જુવાન ડરીશ નહીં. કારણ કે અમારા પયગંબર ઈસા (અલયહિસ્સલામ)એ હુકમ આપ્યો છે કે ખજાનામાંથી ખુમ્સ લઈએ, હવે તેનું ખુમ્સ આપ, આઝાદ છે?' તમ્લીખાએ કહ્યું: 'ઓ હાકિમ! મારા કામની બરાબર તપાસ કર, મેં કોઈ ખજાનો નથી મેળવ્યો! હું આ શહેરના રહેવાસીઓમાંથી છું'.
الصّادق ( عَنْ دُرُسْتَ عَنْ أَبِی عَبْدِ اللَّهِ (أَنَّهُ ذَکَرَ أَصْحَابَ الْکَهْفِ فَقَالَ کَانُوا صَیَارِفَهًَْ کَلَامٍ وَ لَمْ یَکُونُوا صَیَارِفَهًَْ دَرَاهِمَ.
امام صادق (علیه السلام)- درست از امام صادق (علیه السلام) نقل می‌کند که درباره‌ی اصحاب کهف فرمود: «آنها صرّافان سخن بودند نه صرّافان پول و درهم».
Imam Sadiq (peace be upon him): Durust narrates from Imam Sadiq (peace be upon him) that regarding the Companions of the Cave he said: "They were money-changers of speech, not money-changers of coins and dirhams."
ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ): દુરુસ્ત ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત કરે છે કે અસ્હાબે કહફ વિશે તમે ફરમાવ્યું: "તેઓ વાણીના સર્રાફ (પરખકાર) હતા, દ્રહમ અને પૈસાના સર્રાફ ન હતા."
الباقر ( عَنْ مُحَمَّدِبْنِعَبْدِ الْعَزِیزِ عَنْ أَبِیهِ عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (أَوْ أَبِیعَبْدِاللَّهِ (فِی قَوْلِ اللَّهِ عَزَّوَجَلَّ فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أَزْکی طَعاماً فَلْیَأْتِکُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ قَالَ أَزْکَی طَعَاماً التَّمْرُ.
امام باقر (علیه السلام)- عبدالعزیز از امام باقر (علیه السلام) یا امام صادق (علیه السلام) روایت می‌کند که فرمود: فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أزکَی طعاماً فَلیأتِکم بِرِزقٍ مِّنهُ؛ مراد از پاکیزه‌ترین غذا، خرماست.
Imam Baqir (peace be upon him): Abdul Aziz narrates from Imam Baqir (peace be upon him) or Imam Sadiq (peace be upon him) that he said: فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أَزْکی طَعاماً فَلْیَأْتِکُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ [So let him see which of them has the purest food, and let him bring you provision from it]; what is meant by the purest food is dates.
ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): અબ્દુલ અઝીઝ ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ) અથવા ઇમામ સાદિક (અલયહિસ્સલામ)થી રિવાયત કરે છે કે તમે ફરમાવ્યું: فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أَزْکی طَعاماً فَلْیَأْتِکُمْ بِرِزْقٍ مِنْهُ [તો તે જુએ કે તેઓમાંથી કોની પાસે વધુ પવિત્ર ખોરાક છે, અને તેમાંથી કંઈક રોજી લાવે]; સૌથી પવિત્ર ખોરાકથી મુરાદ ખજૂર છે.
الباقر ( فِی رِوَایَهًِْ أَبِی‌الْجَارُود عَنْ أَبِی‌جَعْفَرٍ (قَوْلُهُ فَلْیَنْظُرْ أَیُّها أَزْکی طَعاماً یَقُولُ أَیُّهَا أَطْیَبُ طَعَاماً.
امام باقر (علیه السلام)- فَلْیَنظُرْ أَیُّهَا أَزْکَی طَعَامًا؛ کدام‌یک از غذاها بهتر و پاکیزه‌تر است.
Imam Baqir (peace be upon him): فَلْیَنظُرْ أَیُّهَا أَزْکَی طَعَامًا [So let him see which of them has the purest food]; which of the foods is better and purer.
ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): فَلْیَنظُرْ أَیُّهَا أَزْکَی طَعَامًا [તો તે જુએ કે તેઓમાંથી કોની પાસે વધુ પવિત્ર ખોરાક છે]; ખોરાકોમાંથી કયો વધુ સારો અને વધુ પવિત્ર છે.