سورة القصص

Verse 23 of 88

28:23

وَ لَمّا وَرَدَ ماءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النّاسِ يَسْقُونَ وَ وَجَدَ مِنْ دُونِهِمُ امْرَأَتَيْنِ تَذُودانِ قالَ ما خَطْبُكُما قالَتا لانَسْقِي حَتّى يُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَيْخٌ كَبِيرٌ

و هنگامى كه به [چاه] آب مدَين رسيد، گروهى از مردم را در آن جا ديد كه چهارپايان خود را آب مى‌دهند؛ و در كنار آنان دو زن را ديد كه از گوسفندان خويش مراقبت مى كنند [و به چاه نزديك نمى شوند؛ موسى] به آن دو گفت: «منظور شما [از اين كار] چيست؟» گفتند: «ما آن‌ها را آب نمى‌دهيم تا چوپانها همگى خارج شوند؛و پدر ما پيرمرد كهنسالى است [قادر بر اين كارها نيست].»

And when he came to the water of Madyan, he found on it a group of men watering, and he found besides them two women keeping back (their flocks). He said: What is the matter with you? They said: We cannot water until the shepherds take away (their sheep) from the water, and our father is a very old man.

અને જયારે તે મદયન (ગામ)ના પાણીના (ઝરણા) ઉપર પહોંચ્યો ત્યારે થોડાક લોકોને (જાનવરોને) પાણી પાતા જોયા આ સિવાય બે ઔરતો (પોતાના જાનવરોને) રોકતી હતી (મૂસાએ) કહ્યુ તમારો શું મામલો છે? તેણીઓએ કહ્યુ કે અમે (તેઓને) પાણી નહી આપીએ એટલે સુધી કે આ ભરવાડો પાછા ફરે (અમે આવ્યા કારણકે) અમારા વાલિદ મોટી ઉમ્રના છે.

#1 و در کنار آنان دو زن را دید که از گوسفندان خویش مراقبت می کنند [و به چاه نزدیک نمی شوند؛ موسی] به آن دو گفت: «منظور شما … And he found beside them two women keeping back their flocks અને તેમની પાસે તેમણે બે સ્ત્રીઓને જોઈ જે પોતાનાં ઘેટાંની રખવાળી કરી રહી હતી [અને કૂવા પાસે નથી જતી; મૂસાએ] તે બન્નેને કહ્યું: «તમારો [આ કામથી] હેતુ શું છે?» તેમણે કહ્યું: «અમે તેમને પાણી નથી પિવડાવતાં જ્યાં સુધી બધા ભરવાડ બહાર ન નીકળી જાય; અને અમારા પિતા વૃદ્ધ કહનસાલ છે [આ કામો કરવા સક્ષમ નથી].»

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

إِنَّ مُوسَی (علیه السلام) مَرَّ نَحْوَ مَدْیَنَ وَ کَانَ بَیْنَهُ وَ بَیْنَ مَدْیَنَ مَسِیرَهًُْ ثَلَاثَهًِْ أَیَّامٍ فَلَمَّا بَلَغَ بَابَ مَدْیَنَ رَأَی بِئْراً یَسْتَقِی النَّاسُ مِنْهَا لِأَغْنَامِهِمْ وَ دَوَابِّهِمْ فَقَعَدَ نَاحِیَهًًْ وَ لَمْ یَکُنْ أَکَلَ مُنْذُ ثَلَاثَهًِْ أَیَّامٍ شَیْئاً فَنَظَرَ إِلَی جَارِیَتَیْنِ فِی نَاحِیَهًٍْ وَ مَعَهُمَا غُنَیْمَاتٌ لَا تَدْنُوَانِ مِنَ الْبِئْرِ فَقَالَ لَهُمَا مَا لَکُمَا لَا تَسْتَقِیَانِ فَقَالَتَا کَمَا حَکَی اللَّهُ حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَیْخٌ کَبِیرٌ فَرَحِمَهُمَا مُوسَی (علیه السلام) وَ دَنَا مِنَ الْبِئْرِ فَقَالَ لِمَنْ عَلَی الْبِئْرِ أَسْتَقِی لِی دَلْواً وَ لَکُمْ دَلْواً وَ کَانَ الدَّلْوُ یَمُدُّهُ عَشَرَهًُْ رِجَالٍ فَاسْتَقَی وَحْدَهُ دَلْواً لِمَنْ عَلَی الْبِئْرِ وَ دَلْواً لِبِنْتَیْ شُعَیْبٍ وَ سَقَی أَغْنَامَهُمَا.

امام باقر (علیه السلام)- موسی (علیه السلام) به طرف مدین حرکت کرد. از آنجا تا مدین سه روز راه بود؛ وقتی او به دروازه‌ی مدین رسید چاهی را دید که مردم از آن [چاه] برای چهارپایان خود آب می‌کشیدند. او در کنار همان چاه نشست درحالی‌که سه روز بود که چیزی نخورده بود. چشم او به دو زن افتاد که چند گوسفند داشتند و نزدیک چاه نمی‌شدند و منتظر بودند. موسی (علیه السلام) از آن‌ها پرسید: «چرا شما آب نمی‌کشید»؟ آن دو گفتند: «لا نَسْقی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَیْخٌ کَبیرٌ». موسی (علیه السلام) به آن‌ها ترحّم نمود و نزدیک چاه شد و به فردی که بر سر چاه بود گفت: «من یک دلو برای شما و یک دلو برای خودم آب می‌کشم»، دلو بسیار سنگین بود و ده مرد با هم آن را بالا می‌کشیدند امّا موسی (علیه السلام) به تنهایی دلو را بالا کشید و گوسفندان آن دختران را سیراب‌کرد.

Imam Baqir (peace be upon him): Musa (peace be upon him) set out towards Madyan. From there to Madyan was a three-day journey. When he reached the gate of Madyan, he saw a well from which people were drawing water for their livestock. He sat down beside that well, having eaten nothing for three days. His eye fell upon two women who had a few sheep and were not approaching the well, but were waiting. Musa (peace be upon him) asked them: "Why do you not draw water?" The two replied: لا نَسْقی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَیْخٌ کَبیرٌ [We cannot water until the shepherds take away (their sheep), and our father is a very old man]. Musa (peace be upon him) had mercy on them and approached the well, and said to the person at the well: "I will draw one bucket for you and one bucket for myself." The bucket was very heavy and ten men together would haul it up, but Musa (peace be upon him) alone drew the bucket up and watered the sheep of those two young women.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): મૂસા (અલયહિસ્સલામ) મદયન તરફ રવાના થયા. ત્યાંથી મદયન સુધી ત્રણ દિવસનો માર્ગ હતો; જ્યારે તેઓ મદયનના દરવાજે પહોંચ્યા, ત્યારે તેમણે એક કૂવો જોયો જેમાંથી લોકો પોતાનાં ચોપગાં માટે પાણી ખેંચતાં હતાં. તેઓ તે જ કૂવાની બાજુમાં બેસી ગયા, જ્યારે ત્રણ દિવસથી કશું ખાધું ન હતું. તેમની નજર બે સ્ત્રીઓ પર પડી જેમની પાસે થોડાં ઘેટાં હતાં અને તેઓ કૂવા પાસે આવતી ન હતી અને રાહ જોતી હતી. મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમને પૂછ્યું: "તમે પાણી કેમ નથી ખેંચતાં?" તે બંનેએ કહ્યું: لا نَسْقی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَیْخٌ کَبیرٌ [અમે પાણી નથી પીવડાવતાં જ્યાં સુધી ચરવાડિયાઓ (પોતાનાં ઘેટાં) લઈને ન જાય, અને અમારા પિતા ઘણા વૃદ્ધ છે]. મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમના પર દયા ખાધી અને કૂવા પાસે આવ્યા અને કૂવા પર જે વ્યક્તિ હતી તેને કહ્યું: "હું એક ડોલ તમારા માટે અને એક ડોલ મારા માટે પાણી ખેંચીશ." ડોલ ઘણી ભારે હતી અને દસ માણસો સાથે મળીને તેને ઉપર ખેંચતાં હતાં, પરંતુ મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ એકલા જ ડોલને ઉપર ખેંચી અને તે દીકરીઓનાં ઘેટાંને પાણી પીવડાવ્યું.

#2 و در کنار آنان دو زن را دید که از گوسفندان خویش مراقبت می کنند [و به چاه نزدیک نمی شوند؛ موسی] به آن دو گفت: «منظور شما … And he found beside them two women keeping back their flocks અને તેમની પાસે તેમણે બે સ્ત્રીઓને જોઈ જે પોતાનાં ઘેટાંની રખવાળી કરી રહી હતી [અને કૂવા પાસે નથી જતી; મૂસાએ] તે બન્નેને કહ્યું: «તમારો [આ કામથી] હેતુ શું છે?» તેમણે કહ્યું: «અમે તેમને પાણી નથી પિવડાવતાં જ્યાં સુધી બધા ભરવાડ બહાર ન નીકળી જાય; અને અમારા પિતા વૃદ્ધ કહનસાલ છે [આ કામો કરવા સક્ષમ નથી].»

الباقر (علیه السلام) Imam Baqir (peace be upon him) ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ)

َخَرَجَ مُوسَی (علیه السلام) مِنْ مِصْرَ بِغَیْرِ ظَهْرٍ وَ لَا دَابَّهًٍْ وَ لَا خَادِمٍ تَخْفِضُهُ أَرْضٌ وَ تَرْفَعُهُ أُخْرَی حَتَّی أَتَی إِلَی أَرْضِ مَدْیَنَ فَانْتَهَی إِلَی أَصْلِ شَجَرَهًٍْ فَنَزَلَ فَإِذَا تَحْتَهَا بِئْرٌ وَ إِذَا عِنْدَهَا أُمَّهًٌْ مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ فَإِذَا جَارِیَتَانِ ضَعِیفَتَانِ وَ إِذَا مَعَهُمَا غُنَیْمَهًٌْ لَهُمَا فَقالَ ما خَطْبُکُما قالَتا ... أَبُونا شَیْخٌ کَبِیرٌ وَ نَحْنُ جَارِیَتَانِ ضَعِیفَتَانِ لَا نَقْدِرُ أَنْ نُزَاحِمَ الرِّجَالَ فَإِذَا سَقَی النَّاسُ سَقَیْنَا فَرَحِمَهُمَا مُوسَی (علیه السلام) فَأَخَذَ دَلْوَهُمَا وَ قَالَ لَهُمَا قَدِّمَا غَنَمَکُمَا فَسَقی لَهُما ثُمَّ رَجَعَتَا بُکْرَهًًْ قَبْلَ النَّاس.

امام باقر (علیه السلام)- [موسی (علیه السلام)] در حالی‌که نه یاوری داشت و نه مرکبی و نه خادمی، به زمینی سرازیر می‌شد و از زمینی بالا می‌رفت تا آن‌که به شهر مدین رسید و به زیر درختی رفت و آرمید و دید زیر آن درخت چاهی است و گرد آن گروهی از مردم آب می‌کشند و به ناگاه دو دختر ناتوان را مشاهده کرد که چند گوسفند همراه داشتند و به آن‌ها گفت: «ما خَطْبُکُما»؟ گفتند: «لا نَسْقی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعاءُ وَ أَبُونا شَیْخٌ کَبیرٌ». موسی (علیه السلام) بر آن‌ها ترحّم کرد و دلو آن‌ها را گرفت و گفت: «گوسفندان خود را جلو بیاورید» و آن‌ها را آب داد و آن‌ها آن روز زودتر از مردم برگشتند».

Imam Baqir (peace be upon him): [Musa (peace be upon him)], while he had no helper, no mount and no servant, would descend into a land and climb up from a land, until he reached the city of Madyan. He went beneath a tree and rested, and saw that beneath that tree was a well, and around it a group of people were drawing water. Suddenly he noticed two weak girls who had a few sheep with them. He said to them: "مَا خَطْبُکُمَا [What is the matter with you]?" They said: "لَا نَسْقِی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَ أَبُونَا شَیْخٌ کَبِیرٌ [We do not water until the shepherds take away their flocks, and our father is a very old man]." Musa (peace be upon him) had mercy on them and took their bucket and said: "Bring your sheep forward," and he watered them, and they returned that day earlier than the people.

ઇમામ બાકિર (અલયહિસ્સલામ): [મૂસા (અલયહિસ્સલામ)], જ્યારે તેમની પાસે ન કોઈ મદદગાર હતો, ન કોઈ સવારી અને ન કોઈ સેવક, એક જમીનમાં ઉતરતા અને બીજી જમીન પર ચઢતા, ત્યાં સુધી કે તેઓ મદયન શહેરમાં પહોંચ્યા અને એક વૃક્ષની નીચે ગયા અને આરામ કર્યો, અને જોયું કે તે વૃક્ષની નીચે એક કૂવો છે અને તેની આસપાસ લોકોનું એક જૂથ પાણી ખેંચી રહ્યું છે. અચાનક તેમણે બે નબળી છોકરીઓને જોઈ કે જેમની સાથે થોડાં ઘેટાં હતાં અને તેમને કહ્યું: "مَا خَطْبُکُمَا [તમારી શું બાબત છે]?" તેઓએ કહ્યું: "لَا نَسْقِی حَتَّی یُصْدِرَ الرِّعَاءُ وَ أَبُونَا شَیْخٌ کَبِیرٌ [અમે પાણી નથી પીવડાવતાં જ્યાં સુધી ભરવાડો પોતાનાં ઘેટાં પાછાં ન લઈ જાય, અને અમારા પિતા ખૂબ વૃદ્ધ છે]." મૂસા (અલયહિસ્સલામ)એ તેમના પર દયા કરી અને તેમનો ડોલ લીધો અને કહ્યું: "તમારાં ઘેટાં આગળ લાવો," અને તેમને પાણી પીવડાવ્યું, અને તે દિવસે તેઓ લોકો કરતાં વહેલાં પાછાં ફર્યાં.

#3 امّت The Ummah ઉમ્મત

أمیرالمومنین (علیه السلام) Imam Ali, Commander of the Faithful (peace be upon him) ઇમામ અલી, અમીરુલ મોઅમેનીન (અલયહિસ્સલામ)

سُئِلَ (علیه السلام) عَنْ أَقْسَامِ الْأُمَّهًِْ فِی کِتَابِ اللَّهِ تَعَالَی فَقَالَ قَوْلُهُ تَعَالَی‌کانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً فَبَعَثَ اللهُ النَّبِیِّینَ مُبَشِّرِینَ وَ مُنْذِرِینَ مِنْهَا الْأُمَّةُ أَیِ الْوَقْتُ الْمُوَقَّتُ کَقَوْلِهِ سُبْحَانَهُ فِی سُورَهًِْ یُوسُفَ وَ قالَ الَّذِی نَجا مِنْهُما وَ ادَّکَرَ بَعْدَ أُمَّةٍ أَیْ بَعْدَ وَقْتٍ وَ قَوْلِهِ سُبْحَانَهُ وَ لَئِنْ أَخَّرْنا عَنْهُمُ الْعَذابَ إِلی أُمَّةٍ مَعْدُودَةٍ أَیْ إِلَی وَقْتٍ مَعْلُومٍ وَ الْأُمَّهًُْ هِیَ الْجَمَاعَهًُْ قَالَ اللَّهُ تَعَالَی وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُون.

امام علی (علیه السلام)- از آن حضرت (علیه السلام) درباره‌ی انواع معانی امّت در کتاب خداوند متعال پرسیدند، فرمود: [امّت در کتاب خدا، معانی مختلفی دارد که یکی از معانی آن مذهب است مانند] این کلام خداوند متعال که فرمود: مردم یک امّت بودند، پس خدا پیامبران بشارت‌دهنده و ترساننده را بفرستاد ( بقره/۲۱۳ ). از معنای دیگر امّت در قرآن، زمان معیّن است مانند این کلام خداوند در سوره‌ی یوسف (علیه السلام) که فرمود: یکی از آن دو که رها شده بود و پس از مدتی به یادش آمده بود ( یوسف/۴۵ ). یعنی بعد از زمانی و مانند این کلام خداوند است که فرمود: و اگر چندگاهی عذابشان را به تأخیر بیفکنیم ( هود/۸ ). یعنی تا زمان معیّن‌شده و امّت به معنای جماعت هم هست مانند آنجا که خداوند تعالی فرمود: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُون.

Imam Ali (peace be upon him): The Imam (peace be upon him) was asked about the various meanings of "ummah" in the Book of Allah the Exalted. He said: [Ummah in the Book of Allah has various meanings, one of which is madhhab (creed), like] this statement of Allah the Exalted who said: The people were one ummah, so Allah sent the prophets as bearers of good news and warners (Baqarah/213). Another meaning of ummah in the Quran is a fixed time, like this statement of Allah in Surah Yusuf (peace be upon him) where He said: And of the two, the one who had been saved and remembered after a period (Yusuf/45), meaning after a time. And like this statement of Allah where He said: And if We delay the punishment from them for a numbered period (Hud/8), meaning until an appointed time. And ummah also means a group (jama'ah), as where Allah the Exalted said: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ [He found on it a group of people watering].

ઇમામ અલી (અલયહિસ્સલામ): તે હઝરત (અલયહિસ્સલામ)ને અલ્લાહ તઆલાની કિતાબમાં "ઉમ્મત"ના વિવિધ અર્થો વિશે પૂછવામાં આવ્યું, તેમણે ફરમાવ્યું: [અલ્લાહની કિતાબમાં ઉમ્મતના વિવિધ અર્થો છે, જેમાંનો એક અર્થ મઝહબ છે, જેમ કે] અલ્લાહ તઆલાનો આ કૌલ કે જેમાં ફરમાવ્યું: લોકો એક ઉમ્મત હતા, પછી અલ્લાહે ખુશખબરી આપનારા અને ડરાવનારા પયગંબરોને મોકલ્યા (બકરહ/૨૧૩). કુરઆનમાં ઉમ્મતનો બીજો અર્થ નિશ્ચિત સમય છે, જેમ કે અલ્લાહનો સૂરએ યુસુફ (અલયહિસ્સલામ)માંનો આ કૌલ કે જેમાં ફરમાવ્યું: તે બંનેમાંથી એક કે જે છૂટી ગયો હતો અને એક સમય પછી યાદ આવ્યું (યુસુફ/૪૫), એટલે કે એક સમય પછી. અને જેમ કે અલ્લાહનો આ કૌલ કે જેમાં ફરમાવ્યું: અને જો અમે તેમના પરથી અઝાબને એક નિશ્ચિત મુદ્દત સુધી પાછળ ઠેલી દઈએ (હૂદ/૮), એટલે કે નિશ્ચિત સમય સુધી. અને ઉમ્મતનો અર્થ જમાઅત (સમૂહ) પણ છે, જેમ કે જ્યાં અલ્લાહ તઆલાએ ફરમાવ્યું: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ [તેમણે તેના પર લોકોના એક જૂથને પાણી પીવડાવતાં જોયું].

#4 امّت The Ummah ઉમ્મત

علی‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه) Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him) અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહે અલયહે)

وَ الْأُمَّةُ فِی کِتَابِ اللَّهِ عَلَی وُجُوهٍ کَثِیرَهًٍْ فَمِنْهُ الْمَذْهَبُ وَ هُوَ قَوْلُهُ کانَ النَّاسُ أُمَّةً واحِدَةً أَیْ عَلَی مَذْهَبٍ وَاحِدٍ وَ مِنْهُ الْجَمَاعَهًُْ مِنَ النَّاسِ وَ هُوَ قَوْلُهُ وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ أَیْ جَمَاعَهًْ.

علیّ‌بن‌ابراهیم (رحمة الله علیه)- «امّت» در کتاب خدا معانی متعدّد دارد. یک معنای آن مذهب است که در این قول خداوند است: مردم یک امّت بودند ( بقره/۲۱۳ )؛ معنای دیگر «امّت»، جماعتی از مردم است که در این قول خدا آمده است: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ.

Ali ibn Ibrahim (may Allah have mercy on him): "Ummah" in the Book of Allah has multiple meanings. One meaning of it is madhhab (creed), as in this statement of Allah: The people were one ummah (Baqarah/213). Another meaning of "ummah" is a group of people, as has come in this statement of Allah: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ [He found on it a group of people watering].

અલી બિન ઇબ્રાહીમ (રહમતુલ્લાહિ અલયહિ): અલ્લાહની કિતાબમાં "ઉમ્મત"ના અનેક અર્થો છે. તેનો એક અર્થ મઝહબ છે, જે અલ્લાહના આ કૌલમાં છે: લોકો એક ઉમ્મત હતા (બકરહ/૨૧૩); "ઉમ્મત"નો બીજો અર્થ લોકોનું એક જૂથ છે, જે અલ્લાહના આ કૌલમાં આવ્યું છે: وَجَدَ عَلَیْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ یَسْقُونَ [તેમણે તેના પર લોકોના એક જૂથને પાણી પીવડાવતાં જોયું].