عَنْ أَحْمَدَبْنِمُحَمَّدِبْنِأَبِینَصْرٍ عَنْ أَبِی‌الْحَسَنِ الرِّضَا (علیه السلام) قَالَ سَمِعْتُهُ یَقُولُ فِی تَفْسِیرِ: وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی قَالَ إِنَّ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ کَانَ لِرَجُلٍ فِی حَائِطِهِ نَخْلَهًٌْ وَ کَانَ یُضِرُّ بِهِ فَشَکَا ذَلِکَ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَدَعَاهُ فَقَالَ أَعْطِنِی نَخْلَتَکَ بِنَخْلَهًٍْ فِی الْجَنَّهًِْ فَأَبَی فَبَلَغَ ذَلِکَ رَجُلًا مِنَ الْأَنْصَارِ یُکَنَّی أَبَا الدَحْدَاحِ فَجَاءَ إِلَی صَاحِبِ النَّخْلَهًِْ فَقَالَ: بِعْنِی نَخْلَتَکَ بِحَائِطِی فَبَاعَهُ فَجَاءَ إِلَی رَسُولِ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَقَالَ: یَا رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) قَدِ اشْتَرَیْتُ نَخْلَهًَْ فُلَانٍ بِحَائِطِی. قَالَ: قَالَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ (صلی الله علیه و آله) فَلَکَ بَدَلَهَا نَخْلَهًٌْ فِی الْجَنَّهًِْ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَی عَلَی نَبِیِّهِ (صلی الله علیه و آله) وَ ما خَلَقَ الذَّکَرَ وَ الْأُنْثی* إِنَّ سَعْیَکُمْ لَشَتَّی فَأَمَّا مَنْ أَعْطی.
امام رضا (علیه السلام)- احمدبن‌محمّد بن ابی‌نصر گوید: از امام رضا (علیه السلام) شنیدم که در تفسیر آیه: وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی، میفرمود: «یکی از انصار در باغی یک درخت خرما داشت و به‌جهت این درخت مردم را آزار و اذیّت می‌کرد، از آن مرد نزد حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) شکایت کردند. پیغمبر (صلی الله علیه و آله) دستور داد آن مرد را احضار کنند، پس از اینکه صاحب درخت در خدمت آن‌جناب حاضر شد. فرمود: «درخت خود را به من ببخش، من یک درخت در بهشت به تو خواهم داد». آن مرد از دادن درخت خود امتناع کرد، این قضیّه به گوش مردی از انصار رسید و آن مرد نامش ابوالدحداح بود رفت پیش آن صاحب درخت گفت: «درخت خود را در برابر باغی که دارم به من بفروش». وی هم درخت خود را به ابوالدحداح فروخت، ابوالدحداح نزد حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) رفت و عرض کرد: «من درخت را خریدم و اینک در اختیار شما هست». حضرت رسول (صلی الله علیه و آله) فرمود: «خداوند در برابر آن یک درخت، درختی به شما در بهشت خواهد داد». در این هنگام این آیه نازل شد: وَما خَلَقَ الذَّکَرَ وَ الْأُنْثی إِنَّ سَعْیَکُمْ لَشَتَّی فَأَمَّا مَنْ أَعْطی.
Imam Rida (peace be upon him) – Ahmad ibn Muhammad ibn Abi Nasr said: I heard Imam Rida (peace be upon him) say regarding the interpretation of the verse وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی [I swear by the night when it draws a veil]: 'One of the Ansar had a date palm in the garden of another man, and by means of this tree he used to harm and trouble the people. They complained about that man to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family). The Prophet (peace be upon him and his family) ordered that the man be summoned. When the owner of the tree came into his presence, he said: "Give me your tree, and I will give you a tree in Paradise." That man refused to give up his tree. This matter reached a man of the Ansar whose kunya was Abu al-Dahdah. He went to the owner of the tree and said: "Sell me your tree in exchange for the garden I have." So he sold his tree to Abu al-Dahdah. Abu al-Dahdah went to the Messenger of Allah (peace be upon him and his family) and said: "I have bought the tree, and now it is at your disposal." The Messenger of Allah (peace be upon him and his family) said: "Allah will give you in place of that one tree a tree in Paradise." At that moment this verse was revealed: وَما خَلَقَ الذَّکَرَ وَ الْأُنْثی إِنَّ سَعْیَکُمْ لَشَتَّی فَأَمَّا مَنْ أَعْطی [And the creating of the male and the female, indeed your endeavours are diverse; so as for him who gives].'
ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ) – અહમદ બિન મુહમ્મદ બિન અબી નસ્ર કહે છે: મેં ઇમામ રિઝા (અલયહિસ્સલામ)ને આયત وَ اللَّیْلِ إِذا یَغْشی [હું રાતના કસમ ખાઉં છું જ્યારે તે પડદો નાખે છે]ની તફસીરમાં ફરમાવતાં સાંભળ્યા: 'અન્સારમાંથી એક વ્યક્તિ પાસે બીજા એક માણસના બાગમાં એક ખજૂરીનું ઝાડ હતું, અને આ ઝાડના કારણે તે લોકોને તકલીફ આપતો હતો. તે માણસ વિશે રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)ને ફરિયાદ કરવામાં આવી. પયગંબર (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ હુકમ આપ્યો કે તે માણસને હાજર કરવામાં આવે. જ્યારે ઝાડનો માલિક તેમની ખિદમતમાં હાજર થયો, ત્યારે તેમણે ફરમાવ્યું: "તારું ઝાડ મને આપી દે, હું તને જન્નતમાં એક ઝાડ આપીશ." તે માણસે પોતાનું ઝાડ આપવાનો ઇનકાર કર્યો. આ વાત અન્સારના એક માણસના કાને પહોંચી જેની કુન્નિયત અબુદ્દહદાહ હતી. તે ઝાડના માલિક પાસે ગયો અને કહ્યું: "મારી પાસે જે બાગ છે તેના બદલામાં તારું ઝાડ મને વેચી દે." તેણે પણ પોતાનું ઝાડ અબુદ્દહદાહને વેચી દીધું. અબુદ્દહદાહ રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ) પાસે ગયો અને અરજ કરી: "મેં આ ઝાડ ખરીદી લીધું છે અને હવે તે આપના અધીન છે." રસૂલુલ્લાહ (સલ્લલ્લાહો અલયહે વ આલેહી વસલ્લમ)એ ફરમાવ્યું: "અલ્લાહ તેના બદલામાં તમને જન્નતમાં એક ઝાડ આપશે." તે વખતે આ આયત નાઝિલ થઈ: وَما خَلَقَ الذَّکَرَ وَ الْأُنْثی إِنَّ سَعْیَکُمْ لَشَتَّی فَأَمَّا مَنْ أَعْطی [અને નર અને માદાના સર્જનની કસમ, ખરેખર તમારા પ્રયત્નો વિવિધ છે; તો જેણે આપ્યું].'